Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το ποσοστό των ατόμων που ζουν σε νοικοκυριά με καθυστερήσεις στην πληρωμή στεγαστικών δανείων, ενοικίων ή λογαριασμών κοινής ωφέλειας αναδεικνύουν την ιδιαίτερα ανησυχητική πραγματικότητα για τη χώρα μας. Το 2025 το 41,8% των πολιτών στην Ελλάδα αντιμετώπιζε δυσκολίες να πληρώσει τις οικονομικές του υποχρεώσεις, ενώ ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ενωσης ήταν μόλις στο 9%.

Επιδείνωση φέτος

Τα στοιχεία της Eurostat για το κόστος στέγασης στην Ευρωπαϊκή Ενωση, για το α’ τρίμηνο του 2026, δείχνουν πως το πρόβλημα επιδεινώνεται, καθώς η χώρα μας καταγράφει μία από τις εντονότερες αυξήσεις. Ειδικότερα, τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά +5% σε σχέση με τον μέσο όρο του 2025, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ε.Ε. διαμορφώθηκε στο +1,8%. Η Ελλάδα έχει την τρίτη μεγαλύτερη αύξηση, μετά την Κροατία και τη Βουλγαρία.

Παράλληλα, η άνοδος στις τιμές των κατοικιών φέρνει και μεγαλύτερα στεγαστικά δάνεια που σημαίνει και μεγαλύτερες μηνιαίες δόσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το α’ τρίμηνο, τις μεγαλύτερες αυξήσεις είχαν η Πορτογαλία με 17,8%, η Βουλγαρία με 14,8% και η Σλοβακία με 14,4%. Στοιχεία για την άνοδο τιμών κατοικιών για την Ελλάδα δεν ανακοινώθηκαν, όμως σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ για το α’ τρίμηνο του 2026, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τιμών των διαμερισμάτων για το σύνολο της χώρας διαμορφώθηκε στο 5,7% (μόνο διαμερίσματα). Σύμφωνα με την ανάλυση των αγγελιών του α’ τριμήνου από τον SPI (ο δείκτης τιμών του Spitogatos), η μέση ζητούμενη τιμή πώλησης έκλεισε το α’ τρίμηνο με αύξηση κατά 7,9%.

Κρίση

Σύμφωνα με ανάλυση του κ. Θεμιστοκλή Μπάκα, προέδρου του E-Real Estates Πανελλαδικού Δικτύου Κτηματομεσιτών, «η στεγαστική κρίση δεν αποτυπώνεται πλέον μόνο στις αυξήσεις των ενοικίων, στη δυσκολία πρόσβασης στην ιδιοκατοίκηση ή στο αυξημένο κόστος στέγασης. Αποτυπώνεται με τον πιο σαφή τρόπο στην καθημερινότητα των νοικοκυριών και στην ικανότητά τους να διατηρούν ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης».

Αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ η Ευρωπαϊκή Ενωση συνολικά παρέμεινε ουσιαστικά σταθερή μεταξύ 2021 και 2025 με άνοδο μόλις 0,1%, η Ελλάδα είδε επιδείνωση της τάξης του 5,4%, από 36,4% το 2021 σε 41,8% το 2025. Οι ελληνικές επιδόσεις δείχνουν ότι τα νοικοκυριά με καθυστερημένες οφειλές στην Ελλάδα είναι σχεδόν 4,6 φορές πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. ως ποσοστό, 2,3 φορές υψηλότερα από τη δεύτερη Ρουμανία (18,5%), 3,1 φορές υψηλότερα από την Ισπανία (13,3%), 3,5 φορές υψηλότερα από την Κύπρο (12,0%), 6 φορές υψηλότερα από τη Γερμανία (6,9%) και 8 φορές από την Ολλανδία (3,5%).

Ποσοστό ατόμων που ζουν σε νοικοκυριά με καθυστερήσεις πληρωμών (στεγαστικά δάνεια, ενοίκια, λογαριασμοί)

Πηγή/Επεξεργασία: Eurostat, EU-SILC 2025 / Πανελλαδικό Δίκτυο E-Real Estates

 Η εικόνα σε περιφέρεια και αστικά κέντρα

 Τη χειρότερη επίδοση έχουν τα Ιόνια Νησιά όπου καταγράφηκε το υψηλότερο ποσοστό πανελλαδικά, με το 66,3% των πολιτών να ζει σε νοικοκυριά με καθυστερήσεις στην πληρωμή στεγαστικών δανείων, ενοικίων ή λογαριασμών κοινής ωφέλειας.

Παράλληλα, η περιφέρεια σημείωσε και τη μεγαλύτερη αύξηση την περίοδο 2021-2025 (+26,9%), γεγονός που δείχνει ότι η έντονη τουριστική ανάπτυξη δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των μόνιμων κατοίκων. Ακολουθεί στη δεύτερη θέση η Δυτική Ελλάδα με ποσοστό 50,7% και κοντά το Νότιο Αιγαίο με 47,3%, παρουσιάζοντας μία από τις μεγαλύτερες μεταβολές της χώρας (+15,8%). Και εδώ, όπως και στα Ιόνια Νησιά, αποδεικνύεται ότι η μεγάλη ανάπτυξη του τουρισμού και τα αυξημένα έσοδα στις περιφέρειες όχι μόνο δεν μείωσαν το βάρος του στεγαστικού κόστους για τους μόνιμους κατοίκους, αλλά το επιδείνωσαν.

Αν και πιο χαμηλά, το ποσοστό της Αττικής παραμένει πολλαπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου, στο 37,5%, ενώ στην Κεντρική Μακεδονία έκλεισε το 2025 στο 41,1%. Τα υψηλά ποσοστά δείχνουν ότι ακόμα και στις ανεπτυγμένες περιοχές της χώρας, εκεί που θεωρητικά «υπάρχουν δουλειές», το βάρος είναι τέτοιο που λυγίζει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Ποσοστό ατόμων σε νοικοκυριά με καθυστερήσεις στις πληρωμές ανά Περιφέρεια

Πηγή/Επεξεργασία: Eurostat, EU-SILC 2025 / Πανελλαδικό Δίκτυο E-Real Estates

 Σημαντικές αυξήσεις και στα πιο προσιτά ακίνητα

Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στο Τριμηνιαίο Δελτίο για το Ιδιωτικό Χρέος στην Ελληνική Οικονομία του ΙΟΒΕ, για τα ακίνητα και το κόστος στέγασης. Εκεί αν και φαίνεται αποκλιμάκωση του δείκτη υπερβολικής επιβάρυνσης από το 28,9% στο 26,4%, η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει τη χειρότερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Ακόμα και τα πιο προσιτά ακίνητα, όπως τα σπίτια ενός υπνοδωματίου, κατέγραψαν αυξήσεις τιμών από 5% έως 8% στο πρώτο τρίμηνο του 2026 πανελλαδικά και παραμένουν ακριβότερα από ό,τι τα μεγαλύτερα (ευρώ/τ.μ.). Τα μικρά ακίνητα είναι πρώτα σε ζήτηση από πολλές κατηγορίες αγοραστών που τα θέλουν για ιδιοκατοίκηση, αλλά παραμένουν και ψηλά στις προτεραιότητες των επενδυτών που τα προορίζουν για βραχυχρόνια μίσθωση, καθώς έχουν μεγαλύτερη απόδοση.