Έντονες αντιδράσεις προκαλεί η απόφαση 81/2026 του Δήμου Ιεράς Πόλης Μεσολογγίου, η οποία αλλάζει τα δεδομένα στη στέγαση και τη λειτουργία του Κ.Ε.ΠΕ.Α. Μεσολογγίου, την ώρα που η εκπαιδευτική δομή καλείται να συνεχίσει ένα έργο με πανελλαδική εμβέλεια.
Το ζήτημα δεν αφορά απλώς τη χρήση ορισμένων χώρων ενός δημοτικού κτιρίου. Αφορά την ίδια τη δυνατότητα του Κ.Ε.ΠΕ.Α. να λειτουργεί ως οργανωμένη εκπαιδευτική δομή, να υποδέχεται μαθητές από ολόκληρη την Ελλάδα και να υλοποιεί απρόσκοπτα τα εκπαιδευτικά και επιμορφωτικά του προγράμματα.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα: πώς μπορεί ένας εκπαιδευτικός φορέας να προγραμματίσει και να λειτουργήσει όταν δεν διαθέτει πλέον χώρους αποκλειστικής και μόνιμης χρήσης;
Από την παραχώρηση της ΓΑΙΑΟΣΕ στην πλήρη λειτουργία του Κ.Ε.ΠΕ.Α.
Η ιστορία του κτιρίου δεν είναι καινούργια.
Το κτίριο είχε παραχωρηθεί από τη ΓΑΙΑΟΣΕ το 2013 για χρονικό διάστημα 50 ετών, ενώ το 2023 ο Δήμος Μεσολογγίου το απέδωσε στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με συγκεκριμένο σκοπό: τη στέγαση του Κ.Ε.ΠΕ.Α.
Μετά από χρόνια μετακινήσεων και προσπάθειας, το Κέντρο κατάφερε να αποκτήσει την πολυπόθητη κτηριακή του αυτοτέλεια και να λειτουργήσει σε έναν χώρο που μπορούσε να ανταποκριθεί στις πραγματικές ανάγκες της εκπαιδευτικής του αποστολής.
Τώρα, όμως, η απόφαση 81/2026 δημιουργεί ένα νέο καθεστώς, το οποίο, σύμφωνα με τους ανθρώπους του Κέντρου, περιορίζει σημαντικά τους χώρους που είναι απαραίτητοι για την εκπαιδευτική και επιμορφωτική του δραστηριότητα.
Μάλιστα, η απόφαση ελήφθη εκτός ημερήσιας διάταξης και χωρίς προηγούμενη ενημέρωση ή διαβούλευση με τη διοίκηση και τους εργαζομένους του Κέντρου, γεγονός που έχει προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό.
«Πώς θα χωρέσουν 30, 40 ή 50 μαθητές σε έναν διάδρομο;»
Το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό.
Τα Κ.Ε.ΠΕ.Α. δεν αποτελούν απλώς γραφεία εκπαιδευτικών. Είναι χώροι στους οποίους πραγματοποιούνται βιωματικά εκπαιδευτικά προγράμματα, με μαθητές να εργάζονται σε ομάδες και να έρχονται σε άμεση επαφή με το φυσικό περιβάλλον.
Το Κ.Ε.ΠΕ.Α. Μεσολογγίου διαθέτει εξοπλισμό που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας: στερεοσκόπια, μικροσκόπια, εργαστήριο βιολογίας, γυάλες με πλαγκτόν και άλλους μικροοργανισμούς, εργαστήριο γεωλογίας, δείγματα κρυστάλλων, γύψου, αργίλου, τραπέζια εργασίας και εκπαιδευτικό υλικό.
Πού θα εγκατασταθεί όλος αυτός ο εξοπλισμός;
Πού θα φυλάσσεται με ασφάλεια;
Και κυρίως, πώς θα πραγματοποιούνται τα εκπαιδευτικά προγράμματα;
Θα μεταφέρονται καθημερινά εργαστηριακός εξοπλισμός και υλικά από το Κ.Ε.ΠΕ.Α. στο Τρικούπειο και αντίστροφα;
Ή μήπως θα πρέπει να περιοριστεί η χρήση του εξοπλισμού, με αποτέλεσμα να υποβαθμιστεί ο βιωματικός χαρακτήρας των προγραμμάτων;
Και τι θα συμβαίνει όταν το αμφιθέατρο χρησιμοποιείται από τον Δήμο για πρόβες και εκδηλώσεις;
Σύμφωνα με τα δεδομένα που έχουν τεθεί, ο Δήμος διατηρεί την προτεραιότητα χρήσης του χώρου και το Κ.Ε.ΠΕ.Α. θα μπορεί να τον χρησιμοποιεί εφόσον αυτός δεν θα είναι δεσμευμένος.
Πώς, λοιπόν, θα προγραμματίζονται έγκαιρα τα εκπαιδευτικά προγράμματα όταν η διαθεσιμότητα του βασικού χώρου δεν είναι εξασφαλισμένη;
Πρόκειται για ένα κρίσιμο ερώτημα, καθώς στο Μεσολόγγι φτάνουν μαθητές και σχολεία από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας και ο προγραμματισμός των επισκέψεων απαιτεί σταθερότητα και συγκεκριμένες υποδομές.
Ένας θεσμός με σημαντικό εκπαιδευτικό αποτύπωμα
Τα Κ.Ε.ΠΕ.Α. αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στη χώρα.
Σε μια εποχή κατά την οποία τα παιδιά περνούν ολοένα περισσότερο χρόνο μπροστά σε οθόνες, τα Κέντρα αυτά προσφέρουν κάτι που δύσκολα αντικαθίσταται: άμεση επαφή με τη φύση, βιωματική μάθηση και κατανόηση του φυσικού κόσμου.
Οι μαθητές δεν περιορίζονται στη θεωρία. Βγαίνουν στο πεδίο, παρατηρούν, πειραματίζονται, συνεργάζονται και γνωρίζουν τα οικοσυστήματα.
Το Κ.Ε.ΠΕ.Α. Μεσολογγίου έχει καταξιωθεί στην εκπαιδευτική κοινότητα μέσα από δράσεις και συνεργασίες και έχει αναπτύξει ένα σημαντικό εκπαιδευτικό και επιμορφωτικό έργο.
Γι’ αυτό και το ζητούμενο δεν μπορεί να είναι η απλή εξεύρεση ενός «χώρου».
Το ζητούμενο είναι να εξασφαλιστούν οι προϋποθέσεις ώστε το Κέντρο να μπορεί πραγματικά να λειτουργεί.
Η θέση της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης
Μέσα σε αυτή την εικόνα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά η στάση της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης και ειδικότερα του Περιφερειακού Διευθυντή Νίκου Δελέγκου.
Οι δηλώσεις του στο agriniosite.gr σχετικά με το ζήτημα προκαλούν εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο υπήρξε ουσιαστική παρέμβαση της Διεύθυνσης, προκειμένου να προστατευθεί η απρόσκοπτη λειτουργία του Κ.Ε.ΠΕ.Α. Μεσολογγίου.
Το ερώτημα που τίθεται είναι συγκεκριμένο:
Έγινε αυτοψία στους χώρους του Κ.Ε.ΠΕ.Α., ώστε να διαπιστωθούν στην πράξη οι ανάγκες της εκπαιδευτικής δομής;
Υπήρξε επίσημη παρέμβαση προς το Υπουργείο Παιδείας για την εξασφάλιση της απρόσκοπτης λειτουργίας του Κέντρου;
Και ακόμη:
Έγινε ουσιαστική προσπάθεια συνεννόησης όλων των εμπλεκόμενων πλευρών πριν ληφθεί μια απόφαση που επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία μιας εκπαιδευτικής δομής;
Η απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Κ.Ε.ΠΕ.Α. δεν αποτελεί μια υπηρεσία που μπορεί απλώς να μεταφέρει γραφεία από έναν χώρο σε έναν άλλο.
Παράλληλα, υπάρχει και το ζήτημα της στελέχωσης.
Στο επίκεντρο και η στελέχωση – Οι δηλώσεις του Νίκου Δελέγκου
Όπως ανέφερε ο Περιφερειακός Διευθυντής, μόλις πριν από λίγες ημέρες το Υπουργείο απέστειλε την εγκύκλιο για τη στελέχωση των Κέντρων, με τη διαδικασία να πρέπει να ολοκληρωθεί έως τις 10 Σεπτεμβρίου.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του και την εικόνα που έχει η Περιφερειακή Διεύθυνση, δεν υπάρχει επαρκές ενδιαφέρον εκπαιδευτικών για απόσπαση στο Κ.Ε.ΠΕ.Α. Μεσολογγίου, όπως συνέβαινε και τα προηγούμενα χρόνια.
Αντίθετη εικόνα ωστόσο μας μεταφέρει η προϊσταμένη του ΚΕΠΕΑ Μεσολογγίου, κα Όλγα Γιαννακογεώργου, μιλώντας στο agriniosite.gr. Δηλώνει ότι υπάρχει ήδη έκδηλο ενδιαφέρον από αρκετούς μέχρι τώρα εκπαιδευτικούς, και μάλιστα αυξημένων προσόντων, που αναμένουντην προκήρυξη για να καταθέσουν τιςαιτήσεις τους, με δύο μάλιστα από αυτούς να έχουν ήδη αποστείλει τις αιτήσεις τους στην ΠΔΕ πριν το ΥΠΑΙΘΑ εκδώσει τη σχετική εγκύκλιο.Η προϊσταμένη του ΚΕΠΕΑ θεωρεί μάλιστα ότι θα υπάρξει ακόμα μεγαλύτεροςαριθμός αιτήσεων καθώς για πρώτη φορά η διαδικασία της στελέχωσης γίνεται πριν από την έναρξη του σχολικού έτους και όχι μεσούσης της χρονιάς που οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται ήδη τοποθετημένοι στις τάξεις τους και δεν αποδεσμεύονται από τις διευθύνσεις εκπαίδευσης για να αποσπαστούν στα ΚΕΠΕΑ. Επισημαίνει ότι σε κάθε περίπτωση δεν μπορούμε να έχουμε σαφή εικόνα για τη φετινή χρονιά, εφόσον η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος δεν έχει γίνει ακόμα από την ΠΔΕ Δυτικής Ελλάδας.
Ενδιαφέρον είχε εκδηλωθεί και την περσινή χρονιά, δηλώνει η προϊσταμένη του ΚΕΠΕΑ, αλλά και τις προηγούμενες χρονιές, μάλιστα από περισσότερους των προκηρυγμένων θέσεων εκπαιδευτικούς, χωρίς ωστόσο να εγκριθεί τελικά καμία αίτηση απόσπασης εκτός από μία προηγούμενου έτους. Φέτος βέβαια υπάρχει η δέσμευση από το ΥΠΑΙΘΑ ότι μέχρι τις 10 Σεπτέμβρη τα ΚΕΠΕΑ πρέπει να είναι στελεχωμένα, οπότε θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα εγκριθούν οι αποσπάσεις των ενδιαφερόμενων εκπαιδευτικών.
Το ζήτημα της στελέχωσης του Κ.Ε.ΠΕ.Α. παραμένει ανοιχτό και ιδιαίτερα κρίσιμο.
Αν το Κ.Ε.ΠΕ.Α. αντιμετωπίζει διαχρονικά δυσκολία στη στελέχωσή του, τι έχει γίνει μέχρι σήμερα ώστε να καταστεί ελκυστική η απόσπαση εκπαιδευτικών στο Μεσολόγγι;
Το Κ.Ε.ΠΕ.Α. Μεσολογγίου είναι το μόνο που αντιμετωπίζει προβλήματα υποστελέχωσης;
Από έρευνα που κάναμε διαπιστώσαμε ότι σχεδόν όλα τα Κ.Ε.ΠΕ.Α. είναι υποστελεχωμένα, με έναν, δύο ή τρεις το πολύ εκπαιδευτικούς, καθώς εκκρεμεί από ετών η κανονική προκήρυξη των θέσεων με θητεία τεσσάρων ετών.
Πολλά είναι τα Κ.Ε.ΠΕ.Α. ανά την Ελλάδα που αριθμούν ένα ή δύο άτομα, μεταξύ αυτών και το δεύτερο Κ.Ε.ΠΕ.Α. του νομού μας, το Κ.Ε.ΠΕ.Α. Θέρμου.
Ενδεικτικά αναφέρουμε και τα Κ.Ε.ΠΕ.Α. της Πελοποννήσου – τα Κ.Ε.ΠΕ.Α. Σικυωνίων Κορίνθου και Νέας Κίου Αργολίδας, που έχουν και αυτά από έναν εκπαιδευτικό, καθώς και της Καλαμάτας και του Καστρίου, που έχουν δύο.
Σε μια περίοδο που το Κέντρο βρίσκεται αντιμέτωπο και με σοβαρό ζήτημα χώρου, μπορεί να αναμένει κανείς ότι θα υπάρξει ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός για τη διασφάλιση της λειτουργίας του;
Ο Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Νικόλαος Δελέγκος, μιλώντας στο agriniosite.gr, αναφέρθηκε στο ζήτημα και στη σχέση της Περιφερειακής Διεύθυνσης με τον Δήμο Μεσολογγίου, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων τη σημασία της καλής συνεργασίας με τη δημοτική αρχή για την εύρυθμη λειτουργία του Κ.Ε.ΠΕ.Α.
Οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις, ωστόσο, αφήνουν ανοιχτό ένα μεγαλύτερο ζήτημα:
Το Κ.Ε.ΠΕ.Α. Μεσολογγίου χρειάζεται απλώς «καλή συνεννόηση» ή χρειάζεται συγκεκριμένες παρεμβάσεις, λύσεις και δεσμεύσεις ώστε να μπορεί να επιτελεί την αποστολή του;
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι ποιος θα έχει έναν ακόμη χώρο.
Το ζητούμενο είναι αν το Κ.Ε.ΠΕ.Α. Μεσολογγίου θα έχει τις υποδομές, τον εξοπλισμό, το προσωπικό και την αυτοτέλεια που απαιτούνται για να υποδέχεται μαθητές από όλη την Ελλάδα και να συνεχίσει το εκπαιδευτικό του έργο.
Και αυτό είναι ένα ζήτημα που αφορά όχι μόνο το Μεσολόγγι, αλλά συνολικά την περιβαλλοντική εκπαίδευση και τη δημόσια εκπαίδευση στην περιοχή.
Η λύση, επομένως, δεν μπορεί να περιμένει. Χρειάζεται άμεση συνεννόηση Δήμου, Υπουργείου, Περιφερειακής Διεύθυνσης και Κ.Ε.ΠΕ.Α., ώστε να διασφαλιστεί ένας μόνιμος, λειτουργικός και αποκλειστικός χώρος για την εκπαιδευτική αποστολή του Κέντρου.
