Η αίσθηση φρεσκάδας που αφήνουν τα αρωματικά καθαριστικά στο σπίτι συνδέεται συχνά με την καθαριότητα και την υγιεινή. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι οι ευχάριστες μυρωδιές από προϊόντα καθαρισμού μπορεί να συνοδεύονται από μια λιγότερο εμφανή συνέπεια: τη δημιουργία αόρατων σωματιδίων που επιβαρύνουν την ποιότητα του αέρα στους εσωτερικούς χώρους.

Σύμφωνα με νέα μελέτη που παρουσιάστηκε στο ACS Fall 2026, τα αρώματα που περιέχονται τόσο σε συμβατικά όσο και σε φυτικά προϊόντα καθαρισμού μπορούν να αντιδράσουν με το όζον που υπάρχει στον αέρα των εσωτερικών χώρων. Η χημική αυτή αντίδραση οδηγεί στον σχηματισμό νανοσωματιδίων, τα οποία είναι τόσο μικρά ώστε μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα όταν εισπνέονται.

Οι ερευνητές προσομοίωσαν συνθήκες σε ένα τυπικό σπίτι και εξέτασαν καθημερινές δραστηριότητες καθαρισμού, όπως το σφουγγάρισμα δαπέδων, ο ψεκασμός πάγκων και το σκούπισμα επιφανειών με αρωματικά προϊόντα. Διαπίστωσαν ότι αυτές οι πρακτικές μπορούν να παράγουν δισεκατομμύρια έως και τρισεκατομμύρια εξαιρετικά λεπτά σωματίδια μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Μάλιστα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ποσότητα των σωματιδίων που εισπνέει κάποιος κατά τη διάρκεια του καθαρισμού μπορεί να είναι συγκρίσιμη ή ακόμη και μεγαλύτερη από εκείνη που θα δεχόταν σε έναν πολυσύχναστο δρόμο με αυξημένη κυκλοφορία οχημάτων.

«Ο καθαρισμός παραμένει απαραίτητος για την απομάκρυνση ιών και βακτηρίων από τις επιφάνειες, όμως μπορεί ταυτόχρονα να δημιουργεί αόρατη ατμοσφαιρική ρύπανση στους εσωτερικούς χώρους», σημειώνει ο επικεφαλής ερευνητής της μελέτης. Όπως εξηγεί, τα σωματίδια από τα καθαριστικά δεν είναι ορατά με γυμνό μάτι, καθώς δεν σχηματίζουν σκόνη ή καπνό, γεγονός που καθιστά δύσκολη την αντίληψη της παρουσίας τους.

Αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διευκρινιστούν οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους στην υγεία, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η εισπνοή τόσο μικρών σωματιδίων ενδέχεται να προκαλέσει ερεθισμό και φλεγμονή του αναπνευστικού συστήματος. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι ορισμένα από αυτά τα σωματίδια θα μπορούσαν να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος.

Για τον περιορισμό της έκθεσης, οι ειδικοί συνιστούν την επιλογή προϊόντων καθαρισμού με χαμηλή περιεκτικότητα σε άρωμα ή χωρίς άρωμα, την αποφυγή ταυτόχρονης χρήσης πολλών αρωματικών προϊόντων και τον καλό αερισμό των χώρων κατά τη διάρκεια και μετά τον καθαρισμό, είτε με ανοιχτά παράθυρα είτε με συστήματα εξαερισμού.