Η βιταμίνη D είναι γνωστή για τα οφέλη της στον εγκέφαλο, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως θα την λαμβάνουμε ανεξέλεγκτα. Μελέτες έχουν δείξει πως η λήψη συμπληρωμάτων από ανθρώπους με φυσιολογικά επίπεδα στο αίμα, σχετίζεται με ταχύτερη έκπτωση των νοητικών λειτουργιών.
Η πιο πρόσφατη από αυτές δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση BMJ Open. Διήρκησε έξι χρόνια και συμπεριέλαβε 5.065 εθελοντές, ηλικίας άνω των 50 ετών (μέση ηλικία: 67 ετών). Το 62% ήταν γυναίκες. Το σχεδόν 40% (οι 2.004) λάμβαναν συστηματικά βιταμίνη D.
Οι ερευνητές περίμεναν πως όσοι έπαιρναν την βιταμίνη θα είχαν καλύτερη νοητική λειτουργία. Όπως όμως διαπίστωσαν, είχαν ταχύτερη έκπτωση των νοητικών λειτουργιών τους. Αυτό αφορούσε:
- Την γενική νοητική λειτουργία (global cognitive function). Περικλείει την ικανότητα αντίληψης και αντίδρασης, επεξεργασίας και κατανόησης, λήψης αποφάσεων και παραγωγής των κατάλληλων αποκρίσεων στο περιβάλλον.
- Τις εκτελεστικές λειτουργίες (executive functions). Είναι οι ανώτερες νοητικές δεξιότητες, που ελέγχουν και ρυθμίζουν τη συμπεριφορά και την σκέψη μας.
Δεν την χρειάζονταν
Εξετάζοντας περαιτέρω τους εθελοντές τους οι ερευνητές διαπίστωσαν πως η επιδείνωση αυτή οφειλόταν στους συμμετέχοντες με επαρκή επίπεδα της βιταμίνης στο αίμα τους κατά την έναρξη της μελέτης, οι οποίοι όμως έπαιρναν συμπληρώματα στη διάρκειά της. Οι εθελοντές αυτοί είχαν χειρότερη:
- Μνήμη
- Προσοχή
- Ταχύτητα επεξεργασίας των πληροφοριών
Αντιθέτως, όσοι έπαιρναν βιταμίνη D επειδή είχαν έλλειψη, είχαν φυσιολογικές νοητικές δεξιότητες.
Η έκπτωση των νοητικών λειτουργειών είναι πολύ συχνή και θεωρείται το προκλινικό (προσυμπτωματικό) στάδιο της άνοιας. Υπολογίζεται ότι προσβάλλει πάνω από το 15% των ανθρώπων άνω των 65 ετών σε όλο τον κόσμο. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια, σημειώνουν οι ερευνητές στο άρθρο τους.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Τα ευρήματα αυτά φυσικά δεν σημαίνουν ότι η βιταμίνη D βλάπτει τον εγκέφαλο. Προστίθενται όμως σε εκείνα που υποδηλώνουν ότι για να έχουν υγιή νοητική λειτουργία δεν πρέπει να έχουμε ούτε έλλειψη, ούτε να κάνουμε υπερκατανάλωση.
Σε σπάνιες περιπτώσεις, οι υψηλές δόσεις βιταμίνης D προκαλούν συσσώρευση ασβεστίου στο αίμα. Αυτό ενδέχεται να συμβάλλει στη διαταραχή της μνήμης και σε νευρολογικά προβλήματα.
Επιπλέον, μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι τα πολλά συμπληρώματα βιταμίνης D μπορεί να συμβάλλουν στην ανάπτυξη πλακών στον εγκέφαλο, που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, σημειώνουν οι ερευνητές στο άρθρο τους.
Τα δεδομένα αυτά πρακτικά υποδηλώνουν πως πριν πάρετε βιταμίνη D (ή οποιαδήποτε άλλη βιταμίνη), καλό είναι να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας. Εκείνος μπορεί να συστήσει εργαστηριακές εξετάσεις που θα δείξουν αν και πόση έλλειψη έχετε και εάν και πόση χρειάζεστε.
