Η αντίληψη ότι οι άντρες πρέπει να επισκέπτονται τον γιατρό μόνο όταν εμφανιστεί κάποιο σοβαρό σύμπτωμα αλλάζει σταδιακά. Όλο και περισσότεροι νέοι άνδρες στρέφονται στον προληπτικό έλεγχο, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 30 ετών.
«Η ηλικιακή καμπή των 30 ετών αποτελεί βιολογικό ορόσημο, καθώς αρχίζουν οι πρώτες, συχνά μη ορατές, μεταβολές του ορμονικού προφίλ, της αγγειακής λειτουργίας και της γονιμότητας», επισημαίνει ο Επιστημονικός Υπεύθυνος της Menclinic, Χειρουργός Ανδρολόγος Ουρολόγος δρ Αναστάσιος Λιβάνιος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τέσσερις βασικοί έλεγχοι μπορούν να δώσουν μια συνολική εικόνα της ανδρικής υγείας:
- Έλεγχος τεστοστερόνης και ορμονικού προφίλ
- Σπερμοδιάγραμμα
- Έλεγχος της στυτικής και αγγειακής λειτουργίας
- Έλεγχος του προστάτη και, όπου ενδείκνυται, PSA
Τεστοστερόνη και ορμονικό προφίλ
Μετά τα 30, τα επίπεδα τεστοστερόνης μπορεί να αρχίσουν σταδιακά να μειώνονται. Η ολική και η ελεύθερη τεστοστερόνη μπορούν να ελεγχθούν με εξέταση αίματος, όταν υπάρχουν συμπτώματα ή κλινική ένδειξη.
Η έλλειψη τεστοστερόνης μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τη σεξουαλική επιθυμία και τη στυτική λειτουργία, αλλά και τη μυϊκή μάζα, τη διάθεση και τον μεταβολισμό.
Όταν καταγράφονται χαμηλές τιμές, μπορεί να απαιτηθεί περαιτέρω ορμονικός έλεγχος, όπως μέτρηση LH, FSH και προλακτίνης. Η αντιμετώπιση ξεκινά συνήθως από αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως απώλεια περιττού βάρους, καλύτερος ύπνος και άσκηση με αντιστάσεις. Η επιλογή φαρμακευτικής θεραπείας εξαρτάται και από το αν ο άνδρας επιθυμεί να διατηρήσει τη γονιμότητά του.
Άντρες πάνω από τα 30 – Σπερμοδιάγραμμα και γονιμότητα
Το σπερμοδιάγραμμα αξιολογεί τη συγκέντρωση, την κινητικότητα και τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων και αποτελεί βασικό εργαλείο όταν υπάρχει θέμα γονιμότητας.
Μπορεί επίσης να οδηγήσει στην ανίχνευση προβλημάτων όπως η κιρσοκήλη, λοιμώξεις ή ορμονικές διαταραχές.
Ανάλογα με την αιτία, η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει:
- αλλαγές στον τρόπο ζωής και διακοπή καπνίσματος,
- θεραπεία υποκείμενων λοιμώξεων,
- ορμονική αντιμετώπιση όπου χρειάζεται,
- χειρουργική αποκατάσταση κιρσοκήλης,
- μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής σε σοβαρότερες περιπτώσεις.
Στυτική λειτουργία: Ένας δείκτης και για τα αγγεία
Η στύση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την καλή αγγειακή λειτουργία. Όταν υπάρχει στυτική δυσλειτουργία, ιδιαίτερα σε νεότερο άνδρα, μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω έλεγχος.
Το έγχρωμο Doppler ή Triplex των αγγείων του πέους επιτρέπει στον ουρολόγο να αξιολογήσει την αιματική ροή και να εντοπίσει πιθανή αγγειακή ανεπάρκεια.
Η στυτική δυσλειτουργία μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αποτελεί πρώιμη ένδειξη ευρύτερης αγγειακής δυσλειτουργίας, γι’ αυτό και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως σεξουαλικό πρόβλημα.
Τι ισχύει για τον προστάτη
Οι παθήσεις του προστάτη αφορούν κυρίως μεγαλύτερες ηλικίες. Η ανάγκη για μέτρηση PSA σε νεότερους άνδρες δεν είναι ίδια για όλους και εξαρτάται από το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό και την εκτίμηση του ουρολόγου.
Όταν καταγράφονται αυξημένες τιμές ή υπάρχουν συμπτώματα, μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω διερεύνηση με κλινική εξέταση και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, απεικονιστικό έλεγχο.
Στους νεότερους άνδρες, προβλήματα όπως η προστατίτιδα είναι συχνότερα από τον καρκίνο του προστάτη και μπορεί να επηρεάζουν τόσο τα συμπτώματα όσο και τις τιμές του PSA.
«Η μετάβαση από την ιατρική της “αντίδρασης”, δηλαδή την επίσκεψη στον γιατρό μόνο όταν εμφανιστεί πρόβλημα, στην ιατρική της πρόληψης είναι αυτή που μπορεί να συμβάλει στη μακροχρόνια υγεία και στη σεξουαλική ευεξία», καταλήγει ο δρ Λιβάνιος.
