Τα παιδιά των οποίων οι μητέρες είχαν κατάθλιψη στην εγκυμοσύνη, παρουσίαζαν υψηλότερα ποσοστά ορισμένων νευροαναπτυξιακών διαταραχών, όπως ο αυτισμός και η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), αναφέρουν επιστήμονες από τη Σκωτία.
Σε μεγάλη μελέτη που πραγματοποίησαν διαπίστωσαν ότι αυξημένος κίνδυνος υπήρχε ακόμα και αν οι γυναίκες δεν λάμβαναν αντικαταθλιπτικά φάρμακα στην εγκυμοσύνη.
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση PLOS Medicine. Όπως γράφουν οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, τα προβλήματα ψυχικής υγείας είναι ολοένα συχνότερα στην εγκυμοσύνη. Υπολογίζεται ότι από κατάθλιψη πάσχει το 17% των εγκύων σε όλο τον κόσμο.
Στις ανεπτυγμένες χώρες της Δύσης, η φτωχή ψυχική υγεία των μητέρων αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου κατά το πρώτο έτος μετά τον τοκετό. Αποτελεί επίσης μία από τις κύριες αιτίες θανάτου των μητέρων.
Η κατάθλιψη της εγκυμοσύνης που δεν αντιμετωπίζεται, σχετίζεται με αρνητικές μαιευτικές και νεογνικές εκβάσεις, όπως:
- Πρόωρη γέννηση του μωρού
- Χαμηλό βάρος γέννησης
- Ενδομήτριος περιορισμός της ανάπτυξης
Σχετίζεται επίσης με διαταραχή της νευρολογικής ανάπτυξης των παιδιών. Ωστόσο η ανησυχία για τις δυνητικές επιπτώσεις από τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα εμποδίζει συχνά τις γυναίκες να λάβουν την αγωγή που χρειάζονται. Με αυτό τον τρόπο όμως, μητέρες και έμβρυα εκτίθενται στους κινδύνους που συνεπάγεται η ψυχική νόσος.
Η μελέτη
Για να αποτυπώσουν αυτούς τους κινδύνους, οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα από 167.447 παιδιά που γεννήθηκαν στην Ουαλία μεταξύ 2009 και 2016. Τα δεδομένα αφορούσαν την πορεία της υγείας τους έως τα σχεδόν 6 τους χρόνια.
Οι ερευνητές ταξινόμησαν τις γυναίκες σε ομάδες αναλόγως με το αν:
- Είχαν τουλάχιστον μία συνταγογράφηση για αντικαταθλιπτικά φάρμακα στη διάρκεια της κυήσεως και έως 1 μήνα πριν από τη σύλληψη ή/και
- Είχαν διαγνωστεί με κατάθλιψη τα δύο χρόνια πριν από τη γέννηση του μωρού τους
Όπως διαπίστωσαν, το 7,6% των παιδιών (τα 12.630) γεννήθηκαν από μητέρες με κατάθλιψη για την οποία δεν λάμβαναν φάρμακα. Άλλα 7.005 (το 4,2%) γεννήθηκαν από μητέρες με κατάθλιψη για την οποία λάμβαναν αντικαταθλιπτικά.
Υπήρχαν επίσης πολλά παιδιά (κάτι λιγότερο από 6.000 ή το 3,6% του συνόλου) των οποίων οι μητέρες λάμβαναν αντικαταθλιπτικά, χωρίς να αναγράφεται στο ιατρικό ιστορικό τους η κατάθλιψη ως διάγνωση.
Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, οι γυναίκες που λάμβαναν αντικαταθλιπτικά είχαν υψηλότερα ποσοστά νευροαναπτυξιακών διαταραχών στα παιδιά τους έναντι όσων δεν έπαιρναν τα φάρμακα. Ωστόσο και όσες δεν έπαιρναν τα φάρμακα είχαν υψηλότερα ποσοστά αυτών των διαταραχών. σε σύγκριση με όσες δεν είχαν κατάθλιψη.
Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι η κατάθλιψη από μόνη της εμπλέκεται με κάποιους μηχανισμούς στην ανάπτυξη των εμβρύων. Οι νευροαναπτυξιακές διαταραχές που παρατηρήθηκαν στα παιδιά συμπεριλάμβαναν:
- Διαταραχές του φάσματος του αυτισμού
- ΔΕΠΥ
- Μαθησιακές, συμπεριφορικές, συναισθηματικές ή κοινωνικές δυσκολίες
Πόσο αυξάνεται ο κίνδυνος
Ειδικότερα, στις γυναίκες που δεν είχαν κατάθλιψη ούτε λάμβαναν αντικαταθλιπτικά, νευροαναπτυξιακές διαταραχές είχαν 20 στα 100 παιδιά.
Σε όσες είχαν την ψυχική διαταραχή αλλά δεν ακολουθούσαν θεραπεία, η αντίστοιχη αναλογία ήταν 24 στα 100 παιδιά. Και σε όσες είχαν κατάθλιψη και λάμβαναν αντικαταθλιπτικά ήταν 27 στα 100.
Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η κατάθλιψη στην εγκυμοσύνη αυξάνει τον κίνδυνο νευροαναπτυξιακών διαταραχών, ανεξάρτητα από την λήψη φαρμακευτικής αγωγής. Η αγωγή, όμως, μπορεί να αυξάνει περαιτέρω τον κίνδυνο.
Πρακτικά τα δεδομένα αυτά σημαίνουν πως ο οποίος δυνητικός κίνδυνος από την αντικαταθλιπτική θεραπεία πρέπει να σταθμίζεται με τους κινδύνους από την μη-θεραπευόμενη ψυχική διαταραχή, τονίζουν οι ερευνητές. Ένας, δε, από τους μεγαλύτερους κινδύνους της είναι η επιλόχειος κατάθλιψη.
