Νέα φάση του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» ξεκινά την Τρίτη 13 Οκτωβρίου, με δωρεάν μαστογραφίες. Στη συνέχεια θα ανοίξει ο κύκλος των προληπτικών εξετάσεων για τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ενώ στο πρόγραμμα παραμένουν οι δράσεις για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου.
Η επανεκκίνηση του προγράμματος έρχεται σε μια διαφορετική πλέον βάση χρηματοδότησης, καθώς το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» περνά από το Ταμείο Ανάκαμψης σε εθνική χρηματοδότηση, με πρόβλεψη περίπου 75 εκατ. ευρώ τον χρόνο έως το 2030.
Την ημερομηνία έναρξης των νέων μαστογραφιών ανακοίνωσε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη.
Από τις μαστογραφίες στα καρδιαγγειακά
Η πρώτη δράση που ενεργοποιείται στη νέα φάση είναι ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού. Ακολουθούν οι εξετάσεις για τον εντοπισμό καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η νέα φάση δεν αφορά μόνο την έκδοση ενός παραπεμπτικού για μια εξέταση. Η λογική του προγράμματος, σύμφωνα με την κα Αγαπηδάκη, είναι να εντοπίζονται έγκαιρα άνθρωποι που δεν γνωρίζουν ότι έχουν κάποιο πρόβλημα υγείας και, όπου χρειάζεται, να οδηγούνται στο επόμενο στάδιο ελέγχου και αντιμετώπισης. Στον σχεδιασμό του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» περιλαμβάνονται επίσης ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου.
75 εκατ. ευρώ τον χρόνο έως το 2030
Η σημαντικότερη αλλαγή στη νέα φάση είναι η χρηματοδότηση. Το πρόγραμμα περνά σε εθνικούς πόρους, με πρόβλεψη περίπου 75 εκατ. ευρώ ετησίως έως το 2030.
Η αλλαγή αυτή σημαίνει ότι οι δράσεις δεν εξαρτώνται πλέον αποκλειστικά από τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης και αποκτούν πιο σταθερό ορίζοντα.
Στο εθνικό σκέλος εντάσσονται οι προληπτικοί έλεγχοι για τον καρκίνο του μαστού, τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, τον καρκίνο του παχέος εντέρου και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Παράλληλα, προβλέπεται η συνέχιση της δράσης για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.
Πάνω από 6.000 διαγνώσεις καρκίνου του μαστού
Τα μέχρι σήμερα στοιχεία που παρουσίασε η Ειρήνη Αγαπηδάκη αποτυπώνουν την έκταση των ευρημάτων που προέκυψαν μέσα από τις δράσεις πρόληψης.
Στον καρκίνο του μαστού έχουν καταγραφεί περισσότερες από 6.000 διαγνώσεις σε πρώιμο στάδιο.
Το πρόγραμμα παρέχει δωρεάν ψηφιακή μαστογραφία στις γυναίκες που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Όταν εντοπίζονται ευρήματα που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση, ακολουθούν οι προβλεπόμενες συμπληρωματικές εξετάσεις και η ιατρική αξιολόγηση.
Η σημασία του προσυμπτωματικού ελέγχου βρίσκεται ακριβώς στην ανίχνευση της νόσου πριν εμφανιστούν συμπτώματα. Ωστόσο, ένα ύποπτο εύρημα στη μαστογραφία δεν αποτελεί από μόνο του διάγνωση καρκίνου. Απαιτείται η ολοκλήρωση του διαγνωστικού ελέγχου.
1.536 διαγνώσεις καρκίνου του παχέος εντέρου
Σημαντικά είναι και τα στοιχεία από το πρόγραμμα για τον καρκίνο του παχέος εντέρου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, έχουν εντοπιστεί 1.536 διαγνώσεις καρκίνου, ενώ σε 12.635 ανθρώπους βρέθηκαν προκαρκινικές αλλοιώσεις. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν 17.500 πολυποδεκτομές.
Η διαδικασία ξεκινά με δωρεάν αυτοδιαγνωστικό τεστ ανίχνευσης αίματος στα κόπρανα. Σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος, ακολουθεί ιατρική αξιολόγηση από γαστρεντερολόγο και, όταν υπάρχει ένδειξη, κολονοσκόπηση.
Το συγκεκριμένο μοντέλο έχει διπλή αξία: μπορεί να οδηγήσει στην έγκαιρη διάγνωση ενός ήδη υπάρχοντος καρκίνου, αλλά και στον εντοπισμό και την αφαίρεση προκαρκινικών αλλοιώσεων πριν εξελιχθούν σε κακοήθεια.
93 διαγνώσεις καρκίνου του τραχήλου της μήτρας
Στον προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας έχουν καταγραφεί 93 διαγνώσεις καρκίνου, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τεστ Παπανικολάου για τις γυναίκες ηλικίας 21 έως 29 ετών και HPV DNA test για τις ηλικίες 30 έως 65 ετών. Όταν απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση, ακολουθούν κολποσκόπηση και βιοψία.
Ο εμβολιασμός έναντι του HPV αποτελεί ξεχωριστό και συμπληρωματικό πυλώνα πρόληψης. Ο εμβολιασμός μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο λοίμωξης από τους τύπους του HPV που συνδέονται με τον καρκίνο, χωρίς όμως να καταργεί την ανάγκη για τον προβλεπόμενο προσυμπτωματικό έλεγχο.
350.000 πολίτες με ευρήματα στα καρδιαγγειακά
Στα καρδιαγγειακά νοσήματα, τα στοιχεία που παρουσίασε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας δείχνουν ότι περίπου 350.000 πολίτες εντοπίστηκαν με ευρήματα, ενώ σχεδόν 1.200 χρειάστηκε να υποβληθούν άμεσα σε αγγειοπλαστική.
Η δράση απευθύνεται σε άνδρες και γυναίκες ηλικίας 30 έως 70 ετών και περιλαμβάνει εργαστηριακό έλεγχο και εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Στόχος δεν είναι μόνο να εντοπιστεί μια ήδη εγκατεστημένη νόσος, αλλά να αναγνωριστούν παράγοντες κινδύνου και άνθρωποι που χρειάζονται περαιτέρω ιατρική αξιολόγηση και παρέμβαση.
Ποιοι μπορούν να κάνουν δωρεάν εξετάσεις
Οι βασικές δράσεις του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» αφορούν διαφορετικές ηλικιακές ομάδες.
Για τον καρκίνο του μαστού, ο προσυμπτωματικός έλεγχος αφορά γυναίκες ηλικίας 45 έως 74 ετών και περιλαμβάνει ψηφιακή μαστογραφία.
Για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, το πρόγραμμα αφορά γυναίκες 21 έως 65 ετών, με διαφορετικό τύπο εξέτασης ανά ηλικιακή ομάδα.
Για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, δικαιούχοι είναι άνδρες και γυναίκες 50 έως 69 ετών, ενώ για τα καρδιαγγειακά ο έλεγχος αφορά άνδρες και γυναίκες 30 έως 70 ετών.
Η συμμετοχή στις δράσεις δεν προϋποθέτει ασφαλιστική κάλυψη. Βασική προϋπόθεση είναι ο ΑΜΚΑ και η τήρηση των ειδικότερων κριτηρίων κάθε προγράμματος.
Συνολικά, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας έχει αναφέρει ότι περισσότεροι από 554.000 πολίτες έχουν εντοπιστεί έγκαιρα με ευρήματα μέσα από τις δράσεις του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ».
Ο αριθμός αυτός, ωστόσο, δεν αντιστοιχεί σε 554.000 επιβεβαιωμένες διαγνώσεις καρκίνου. Περιλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες ευρημάτων, όπως προκαρκινικές αλλοιώσεις, καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου και περιστατικά που χρειάστηκαν περαιτέρω διερεύνηση.
