Η νέα Δράση απευθύνεται σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων και προβλέπει επιχορηγήσεις από 70% έως 95%, με ανώτατο ποσό τις 36.000 ευρώ για εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, καθώς και πρόσθετη χρηματοδότηση έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες, σύμφωνα με τους όρους του Οδηγού. Βασικός στόχος είναι η αξιοποίηση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος, με την επαναφορά κλειστών κατοικιών σε χρήση και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης σε κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία. Παράλληλα, η Δράση συμβάλλει στην ενεργειακή αναβάθμιση παλαιών ακινήτων, στη μείωση του ενεργειακού κόστους των νοικοκυριών και στην αντιμετώπιση των στεγαστικών αναγκών.

Ποιες εργασίες χρηματοδοτούνται

Η Δράση καλύπτει ένα ευρύ φάσμα εργασιών ανακαίνισης και επισκευής, όπως:

• Ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου και αντικατάσταση ειδών υγιεινής.
• Αντικατάσταση δαπέδων, πόρτας εισόδου και εσωτερικών θυρών.
• Επισκευή ή αντικατάσταση ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων.
• Επισκευές δομικών στοιχείων, επιχρίσματα, πλακίδια και χρωματισμούς.
• Εσωτερικές διαρρυθμίσεις και παρεμβάσεις προσβασιμότητας, όπου προβλέπεται.

Επιπλέον, χρηματοδοτούνται παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης, όπως αντικατάσταση κουφωμάτων, θερμομόνωση, αναβάθμιση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης και εγκατάσταση συστημάτων παραγωγής ζεστού νερού χρήσης. Κάθε πρόταση πρέπει να συνδυάζει εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, εξασφαλίζοντας βελτίωση της κατοικίας κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία.

Προτεραιότητα στις κλειστές κατοικίες – Πότε ξεκινούν οι αιτήσεις

Η πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων θα ενεργοποιηθεί σε δύο φάσεις: αρχικά για τις κλειστές κατοικίες και στη συνέχεια για τις κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία. Επισημαίνεται ότι η δημοσίευση του Οδηγού δεν σηματοδοτεί την έναρξη υποβολής αιτήσεων. Οι ημερομηνίες ενεργοποίησης της πλατφόρμας και οι προθεσμίες κάθε φάσης θα ανακοινωθούν στη συνέχεια. Μέχρι τότε, οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να ενημερωθούν αναλυτικά για τους όρους της Δράσης και να προετοιμάσουν εγκαίρως έναν ολοκληρωμένο φάκελο συμμετοχής.

Πώς προετοιμάζονται οι ενδιαφερόμενοι

Απαραίτητη προϋπόθεση για την υποβολή αίτησης χρηματοδότησης είναι η προηγούμενη έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας για τη συγκεκριμένη κατοικία. Διευκρινίζεται ότι η Βεβαίωση αποτελεί το πρώτο στάδιο συμμετοχής και δεν συνεπάγεται αυτομάτως έγκριση χρηματοδότησης.

Η αίτηση θα υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω του πληροφοριακού συστήματος της Δράσης, το οποίο διαχειρίζεται το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ), χωρίς την υποβολή φυσικού φακέλου. Βασικό στοιχείο της αίτησης είναι το Σχέδιο Παρεμβάσεων, στο οποίο θα περιγράφονται οι προτεινόμενες εργασίες και ο αντίστοιχος προϋπολογισμός. Με βάση το Σχέδιο θα προσδιορίζεται το αιτούμενο ποσό επιχορήγησης και θα ελέγχεται η τήρηση των προϋποθέσεων χρηματοδότησης.

Η συνδρομή τεχνικού συμβούλου δεν είναι υποχρεωτική για την υποβολή της αίτησης, συνιστάται ωστόσο για την κατάλληλη επιλογή των παρεμβάσεων, την ορθή σύνταξη του Σχεδίου και τη ρεαλιστική εκτίμηση του κόστους. Κατά την αρχική υποβολή θα απαιτούνται το Σχέδιο Παρεμβάσεων, οι προβλεπόμενες υπεύθυνες δηλώσεις και, κατά περίπτωση, πρόσθετα δικαιολογητικά. Το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας θα υποβάλλονται σε επόμενο στάδιο, μετά τη θετική αξιολόγηση της αίτησης, εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας.

Το σύνολο των σχετικών δικαιολογητικών και των υπεύθυνων δηλώσεων περιλαμβάνεται στα παραρτήματα του Οδηγού που δημοσιεύεται. Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να αξιοποιήσουν το διάστημα της δημοσίευσης για να ελέγξουν τα στοιχεία του ακινήτου, να εξασφαλίσουν τυχόν απαιτούμενες συναινέσεις συνιδιοκτητών, να διευθετήσουν εκκρεμότητες νομιμότητας ή τακτοποίησης και να προετοιμάσουν το Σχέδιο Παρεμβάσεων. Με τη νέα Δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας», το ΕΣΠΑ 2021–2027 συμβάλλει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος, στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών και στην αξιοποίηση κατοικιών, που παραμένουν ανενεργές, συνδέοντας την κοινωνική πολιτική με την ενεργειακή αναβάθμιση και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Βασικά στοιχεία του προγράμματος

• Η Δράση συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και από το Ελληνικό Δημόσιο.
• Συνολικός προϋπολογισμός: 480 εκατ. € από πόρους του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» και των 13 Περιφερειακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2021-2027.
• Διάρκεια υλοποίησης κάθε έργου: έως 18 μήνες από την απόφαση υπαγωγής και όχι πέραν της 31/12/2028.
• Επιλέξιμες κατοικίες:
  • Κλειστές κατοικίες που ήταν κενές το 2024-2025 και θα ιδιοκατοικηθούν ή θα εκμισθωθούν ως κύρια κατοικία.
  • Ανοικτές κατοικίες που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία και θα συνεχίσουν να ιδιοκατοικούνται

Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν

Φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν:

• Πλήρη κυριότητα ή επικαρπία τουλάχιστον 20% για κλειστές κατοικίες.
• Πλήρη κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα σε ανοικτή κατοικία που αποτελεί κύρια κατοικία τους.

Εισοδηματικές κατηγορίες

Κατηγορία Ι

• Άγαμος: έως 18.000 €
• Έγγαμος: έως 25.000 €
• Προσαύξηση 5.000 € ανά παιδί.

Κατηγορία ΙΙ

• Άγαμος: έως 25.000 €
• Έγγαμος: έως 35.000 €
• Προσαύξηση 5.000 € ανά παιδί.

Ποσοστά επιχορήγησης

Προσαύξηση +5% για κάθε μία από τις παρακάτω περιπτώσεις:

• Ορεινές ή νησιωτικές περιοχές
• Μονογονεϊκές οικογένειες
• Τρίτεκνους ή πολύτεκνους
• Άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ) σε ιδιοκατοικούμενη κατοικία.

Μέγιστη επιχορήγηση:

• 95% για Κατηγορία Ι
• 85% για Κατηγορία ΙΙ.

Οι επιλέξιμες κατοικίες πρέπει να:

• Έχουν οικοδομική άδεια έως 31/12/1990.
• Έχουν επιφάνεια έως 120 τ.μ. (έως 150 τ.μ. για τρίτεκνους/πολύτεκνους).
• Κατατάσσονται ενεργειακά έως την κατηγορία Γ σύμφωνα με το Α’ ΠΕΑ.
• Μην έχουν ενταχθεί μετά το 2020 σε προγράμματα «Εξοικονομώ» ή στο «Ανακαινίζω-Νοικιάζω» (με συγκεκριμένες εξαιρέσεις).

Επιλέξιμες παρεμβάσεις

1. Ανακαίνιση – επισκευή

• Μπάνια, κουζίνες, είδη υγιεινής
• Ηλεκτρολογικά και υδραυλικά
• Εσωτερικές πόρτες
• Δάπεδα
• Σοβάδες, χρωματισμοί
• Γυψοσανίδες
• Ανακατασκευή κεραμοσκεπής
• Ενεργειακά τζάκια
• Παρεμβάσεις προσβασιμότητας ΑμεΑ

2. Ενεργειακή αναβάθμιση

• Αντικατάσταση κουφωμάτων
• Θερμομόνωση
• Σκίαση
• Μηχανικός αερισμός
• Αντλίες θερμότητας
• Συστήματα βιομάζας
• Ηλιακοί θερμοσίφωνες
• Smart home εξοικονόμησης ενέργειας

Βασικές απαιτήσεις

• Υποχρεωτική βελτίωση τουλάχιστον μίας ενεργειακής κατηγορίας μετά τις παρεμβάσεις.
• Οι δαπάνες ενεργειακής αναβάθμισης πρέπει να αντιστοιχούν σε 20%-40% του συνολικού προϋπολογισμού.
• Οι δαπάνες ανακαίνισης μπορούν να φθάνουν έως 80%.

Ύψος επιχορήγησης

Μέγιστος επιλέξιμος προϋπολογισμός:

• 300 €/τ.μ.
• έως 36.000 € ανά κατοικία (με ΦΠΑ)

Επιπλέον καλύπτονται 100% έως συνολικά 2.500 € για:

• Α’ και Β’ ΠΕΑ
• Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου
• Τεχνικό Σύμβουλο
• Ελεγκτή Δόμησης
• Απαιτούμενες άδειες και μελέτες

Διαδικασία συμμετοχής

Στάδιο 1

Έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας μέσω gov.gr

Στάδιο 2

Υποβολή Αίτησης Χρηματοδότησης στην πλατφόρμα του ΤΕΕ

Οι αιτήσεις θα ανοίξουν κατά προτεραιότητα:

1. Κλειστές κατοικίες.
2. Ανοικτές κατοικίες Κατηγορίας Ι.
3. Ανοικτές κατοικίες Κατηγορίας ΙΙ

Σημαντικές δεσμεύσεις

Για κλειστές κατοικίες που θα εκμισθωθούν:

• Υποχρεωτική μακροχρόνια μίσθωση για 5 έτη.
• Απαγόρευση βραχυχρόνιας μίσθωσης (Airbnb κ.λπ.) για 5 έτη.
• Υποχρεωτική ανάρτηση μισθωτηρίου στην ΑΑΔΕ εντός 8 μηνών από την ολοκλήρωση του έργου

Για όλες τις ενισχυόμενες κατοικίες:

• Διατήρηση της δηλωμένης χρήσης για 5 έτη.
• Μεταβίβαση του ακινήτου εντός της πενταετίας μπορεί να οδηγήσει σε επιστροφή της επιχορήγησης