Η Παναιτωλοακαρνανική Συνομοσπονδία (ΠΑΝ.ΣΥ. τριτοβάθμιο όργανο των πολιτιστικών – περιβαλλοντικών σωματείων του Νομού με έδρα και την Αττική), στο πλαίσιο του ενδιαφέροντός της για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τη διατήρηση των υδάτινων οικοσυστημάτων και την προάσπιση των συμφερόντων των τοπικών κοινωνιών, θέτει υπόψη των αρμόδιων υπηρεσιών τα παρακάτω ζητήματα σχετικά με το σχεδιαζόμενο Μικρό Υδροηλεκτρικό Έργο (ΜΥΗΕ) Μοκεστιάνο.
Η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων, η προστασία της βιοποικιλότητας και η διασφάλιση της αγροτικής παραγωγής αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ισόρροπη και βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής.
Με γνώμονα τις αρχές αυτές, θεωρούμε αναγκαία την προσεκτική εξέταση των πιθανών επιπτώσεων του έργου, ιδίως σε συνάρτηση με το υφιστάμενο αρδευτικό δίκτυο της Μυρτιάς και το σχεδιαζόμενο έργο αναβάθμισής του, πριν από τη λήψη οποιασδήποτε απόφασης περιβαλλοντικής αδειοδότησης.
Το έργο Μικρό Υδροηλεκτρικό (ΜΥΗΕ) Μοκεστιάνο εμπλέκεται άμεσα και επηρεάζει αρνητικά το έργο Βελτίωσης-Αναβάθμισης του Αρδευτικού Δικτύου Μυρτιάς, έργο του Δήμου Θέρμου που βρίσκεται σε διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, στην φάση δημοσιοποίησης διαβούλευσης και είναι αναρτημένο στο ΗΠΜ.
Στο ΜΥΗΕ Μοκεστιάνο κατασκευάζεται μία υδροληψία στο ρέμα (που αποτελείται από φράγμα, με εγκαταστάσεις συλλογής νερού, συλλογής φερτών υλικών, κ.α.), η οποία συλλέγει το νερό και το οδηγεί σε έναν κλειστό υπό πίεση αγωγό για περίπου 1200μ.παρακάτω, στο Υδροηλεκτρικό Εργοστάσιο (για χρήση προς παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας) πριν την επιστροφή του στο ρέμα.
Περίπου 200μ. κάτω από την υδροληψία- φράγμα του ΜΥΗΕ, υπάρχει παλιά απόληψη νερού (δέση) για το αρδευτικό δίκτυο της Μυρτιάς (υφιστάμενο από το 1990 αρδευτικό δίκτυο που αρδεύει 2600 στρέμματα καλλιεργειών με νερό από 2 ρέματα).
Από το ρέμα Μοκεστιάνο αρδεύονται πάνω από 1800 στρέμματα καλλιεργειών.
Ο Δήμος Θέρμου έχει καταθέσει ΜΠΕ για αδειοδότηση του έργου Βελτίωσης-Αναβάθμισης του Αρδευτικού Δικτύου Μυρτιάς.
Σύμφωνα με το έργο αναβάθμισης του Δήμου, στην θέση της παλιάς δέσης θα κατασκευαστεί σύγχρονη υδροληψία (και με εγκαταστάσεις εξαμμωτή για την καλύτερη λειτουργία του δικτύου χωρίς εμφράξεις), καθώς και άλλες εγκαταστάσεις που θα βελτιώσουν το αρδευτικό.
Όπως φαίνεται τα δύο έργα είναι σε σύγκρουση, γιατί αυτό που είναι παραπάνω στο ρέμα (το ιδιωτικό ΜΥΗΕ) θα ελέγχει το νερό που θα είναι διαθέσιμο για το παρακάτω έργο (το δημόσιο αρδευτικό).
Πρακτικά το ΜΥΗΕ θα πρέπει να αφήνει το νερό που χρειάζεται για την λειτουργία του αρδευτικού, συν την οικολογική παροχή (για να μην ξεραθεί το ποτάμι).
Αυτό σημαίνει ότι τα αρδευόμενα 1800 στρέμματα θα εξαρτώνται από το νερό που θα αφήνει ο ιδιώτης για την άρδευση.
Αν ο ιδιώτης δεν αφήνει το νερό για διάφορους λόγους (π.χ. δεν υπάρχει αρκετό νερό για να δουλέψουν και τα 2 έργα, το χρειάζεται για παραγωγή ενέργειας για το δικό του έργο γιατί πιέζεται από ρήτρες, συμβόλαια, δάνεια, κ.α., είναι περίοδος ανομβρίας και έχει προτεραιότητα την δική του παραγωγή, κλπ, κλπ), θα υπάρχει μεγάλο πρόβλημα στα αρδευόμενα χωράφια, αλλά και στο ρέμα που θα στερέψει, με αποτέλεσμα την μεγάλη οικολογική υποβάθμισή του και τον θάνατο των ψαριών (έχει άφθονα).
Συνοπτικά, το ΜΥΗΕ δεν πρέπει να αδειοδοτηθεί, σε αυτή την θέση που ζητάει, για τους παρακάτω λόγους:
1. Θα δεσμεύει και θα ελέγχει το διαθέσιμο νερό για το υφιστάμενο αρδευτικό δίκτυο της Μυρτιάς (δημόσιο έργο κοινής ωφέλειας).
2. Θα κατασκευαστούν 2 τεχνικά έργα υδροληψίας στο ρέμα Μοκεστιάνο σε απόσταση 200-250μ. το ένα από το άλλο (υδροληψία ΜΗΥΕ και υδροληψία αρδευτικού), πράγμα που θα υποβαθμίσει το ρέμα ως φυσικό οικοσύστημα. Οι ελάχιστες αποστάσεις που προβλέπονται για 2 υδροηλεκτρικά είναι πολύ μεγαλύτερες (min 1000μ.)
3. Η λειτουργία της υδροληψίας του ΜΗΥΕ θα επιβαρύνει τεχνικά και οικονομικά την λειτουργία της υδροληψίας του αρδευτικού. Το απαιτούμενο καθάρισμα του ΜΥΗΕ από τα φερτά υλικά, θα μπαζώνει την υδροληψία του αρδευτικού παρακάτω στο ρέμα και θα απαιτείται να καθαρίζεται πιο συχνά για να λειτουργεί σωστά.
4. Οι δυο αλληλοκαλυπτόμενες παρεμβάσεις στο Μοκεστιανο που είναι ένα μικρό ρέμα, θα επηρεάσουν σημαντικά την υδρολογική του ισορροπία, με άμεσες επιπτώσεις στην άφθονη ιχθυοπανίδα του (πολύ λιγότερο διαθέσιμο νερό στην κοίτη, εξαφάνιση των ψαριών, ασπόνδυλων, παραποτάμιας βλάστησης, κλπ).
5. Ο νέος δρόμος που θα ανοιχτεί για να δώσει πρόσβαση προς την υδροληψία-φράγμα του ΜΥΗΕ θα προκαλέσει μεγάλες επεμβάσεις στο παραποτάμιο περιβάλλον, λόγω των μεγάλων κλίσεων των πρανών και της πυκνής βλάστησης στην περιοχή, με αποτέλεσμα σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον της περιοχής. Τυχόν σχεδιασμός για χρήσεις εναλλακτικού τουρισμού, πεζοπορικών διαδρομών, μονοπατιών κλπ, αναιρείται από το μέγεθος των επεμβάσεων για το ΜΥΗΕ, τόσο στο ποτάμι όσο και στο παραποτάμιο περιβάλλον.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, η Παναιτωλοακαρνανική Συνομοσπονδία (ΠΑΝ.ΣΥ.) ζητά από τις αρμόδιες υπηρεσίες να εξετάσουν με ιδιαίτερη προσοχή και υπευθυνότητα τα αναφερόμενα ζητήματα, λαμβάνοντας υπόψη τη σωρευτική επίδραση των δύο έργων, την επάρκεια των διαθέσιμων υδατικών πόρων, την απρόσκοπτη λειτουργία του δημόσιου αρδευτικού δικτύου και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
Η αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι σημαντική, δεν μπορεί όμως να εξετάζεται αποκομμένα από τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας, την προστασία της βιοποικιλότητας, τη διατήρηση της αγροτικής δραστηριότητας και τη διαφύλαξη των φυσικών οικοσυστημάτων. Η ανάπτυξη οφείλει να υπηρετεί το κοινό συμφέρον και να διασφαλίζει ότι οι φυσικοί πόροι θα παραμείνουν διαθέσιμοι και προστατευμένοι για τις επόμενες γενιές.
Ως εκ τούτου, ζητούμε να ληφθούν σοβαρά υπόψη οι παραπάνω επισημάνσεις κατά την αξιολόγηση του έργου και να μην προχωρήσει η περιβαλλοντική του αδειοδότηση στη συγκεκριμένη θέση, εφόσον δεν διασφαλίζονται πλήρως η επάρκεια του νερού για τις αρδευτικές ανάγκες, η οικολογική παροχή και η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής.
Η ΠΑΝ.ΣΥ. θεωρεί ότι η προστασία του φυσικού πλούτου της Αιτωλοακαρνανίας αποτελεί ευθύνη όλων μας και καλεί τις αρμόδιες υπηρεσίες να ενεργήσουν με γνώμονα την περιβαλλοντική προστασία, τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων και τη διαφύλαξη του δημόσιου συμφέροντος.