Τα ενεργειακά ποτά με καφεΐνη και τα συμπληρώματα με διεγερτικές ουσίες εμφανίζονται δυσανάλογα συχνά σε αναφορές για σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάντα, όπως η καρδιακή ανακοπή και το έμφραγμα, ιδίως σε νεαρούς ενήλικες 18 έως 34 ετών. Αυτό δείχνει νέα, ανεξάρτητη και προκαταρκτική μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια.

Η μελέτη για τα ενεργειακά ποτά ανακοινώθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2026 από την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (AHA) και θα παρουσιαστεί στο συνέδριό της στο Σικάγο (6–9 Νοεμβρίου). Από τις αναφορές που συνέδεαν τέτοια προϊόντα με καρδιακή ανακοπή, έμφραγμα και άλλα καρδιαγγειακά προβλήματα, περίπου το 45% αφορούσε νεαρούς ενήλικες. Πρόκειται για μια ηλικιακή ομάδα που συνήθως δεν θεωρείται υψηλού κινδύνου.

Πώς έγινε η έρευνα

Οι ερευνητές εξέτασαν 28.345 αναφορές που υποβλήθηκαν στον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) από το 2017 έως το 2025 και αφορούσαν άτομα 13 ετών και άνω. Οι 854 αφορούσαν προϊόντα με καφεΐνη, μεθυλξανθίνες (θεοβρωμίνη, γκουαράνα, γιέρμπα ματέ, εκχυλίσματα πράσινου τσαγιού ή καφέ) ή συμπαθητικομιμητικές ουσίες (συνεφρίνη, γιοχιμβίνη, εφέδρα, DMAA, ιγεναμίνη). Οι υπόλοιπες 27.491 αφορούσαν προϊόντα χωρίς τέτοια συστατικά, όπως αναψυκτικά, ροφήματα υποκατάστασης γεύματος, μπάρες πρωτεΐνης, smoothies και βιταμίνες. Τα προϊόντα ομαδοποιήθηκαν με βάση τα συστατικά και όχι τη μάρκα.

Τα βασικά ευρήματα

Η καρδιακή ανακοπή αναφερόταν περίπου 11 φορές συχνότερα σε σχέση με προϊόντα με διεγερτικά. Το έμφραγμα εμφανιζόταν περίπου 4,5 φορές συχνότερα. Οι κοιλιακές αρρυθμίες ή το αίσθημα παλμών εμφανίζονταν τέσσερις φορές συχνότερα. Η αυξημένη καρδιακή συχνότητα καταγραφόταν σχεδόν τριπλάσιες φορές, ο πόνος στο στήθος 2,71 φορές και η λιποθυμία περίπου δύο φορές συχνότερα. Η εικόνα ήταν παρόμοια σε άνδρες και γυναίκες.

«Πωλούνται δίπλα στα αναψυκτικά»

«Τα προϊόντα αυτά προωθούνται ως καθημερινά “τονωτικά” και πωλούνται δίπλα στα αναψυκτικά και το εμφιαλωμένο νερό, οπότε οι περισσότεροι θεωρούν ότι δεν ενέχουν πραγματικό κίνδυνο», δήλωσε ο συγγραφέας της μελέτης Σάι Σαμαγιαμάνθουλα, τεταρτοετής φοιτητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια.

«Για πολλούς υγιείς ανθρώπους, αν τα καταναλώνουν περιστασιακά, ο κίνδυνος είναι πιθανότατα μικρός. Ωστόσο, όσοι καταναλώνουν τακτικά ενεργειακά ποτά ή άλλα συμπληρώματα με διεγερτικές ουσίες μπορούν γρήγορα να ξεπεράσουν το συνιστώμενο ημερήσιο όριο καφεΐνης, γι’ αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζει ο κόσμος ότι ενδέχεται να υπάρχει κίνδυνος καρδιαγγειακής βλάβης από αυτά τα προϊόντα».

«Τα ευρήματά μας ενισχύουν την ανάγκη για πιο συστηματική παρακολούθηση της ασφάλειας των προϊόντων που περιέχουν καφεΐνη και διεγερτικές ουσίες. Επιπλέον, οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να θυμούνται να ρωτούν τους νεότερους ασθενείς τους που εμφανίζουν αίσθημα παλμών, πόνο στο στήθος ή επεισόδια λιποθυμίας αν έχουν καταναλώσει πρόσφατα ή καταναλώνουν τακτικά τέτοια προϊόντα», πρόσθεσε.

Πόση καφεΐνη είναι ασφαλής

Οι πωλήσεις ενεργειακών ποτών υπερδιπλασιάστηκαν μέσα σε μια δεκαετία και ξεπέρασαν τα 20 δισ. δολάρια το 2024. Η σχετική έρευνα παραμένει περιορισμένη. Οι υψηλές δόσεις καφεΐνης, πάντως, συνδέονται με καρδιαγγειακές βλάβες. Γιατροί έχουν περιγράψει περιστατικά αρρυθμιών ή αιφνίδιου θανάτου σε νέους χωρίς γνωστούς παράγοντες κινδύνου.

Σύμφωνα με τη φετινή επιστημονική δήλωση της AHA, έως 400 mg καφεΐνης ημερησίως, δηλαδή έως πέντε φλιτζάνια καφέ φίλτρου των 240 ml, θεωρούνται γενικά ασφαλή για τους περισσότερους ενήλικες. Ορισμένα ενεργειακά ποτά περιέχουν έως τριπλάσια καφεΐνη ανά μονάδα όγκου σε σύγκριση με τον καφέ φίλτρου, και κάποια pre-workout πάνω από δωδεκαπλάσια. Ο FDA τα κατατάσσει στα τρόφιμα ή στα συμπληρώματα, οπότε δεν περνούν τους προκαταρκτικούς ελέγχους ασφαλείας των φαρμάκων.

Γιατί πλήττονται οι νέοι

Οι ερευνητές δεν έχουν σαφή εξήγηση. Μπορεί να μετράει η συχνότητα κατανάλωσης ή ο τρόπος κατανάλωσης, για παράδειγμα πριν από έντονη άσκηση ή μαζί με αλκοόλ ή ναρκωτικά. Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι κάποια αδιάγνωστη καρδιοπάθεια.

Τι λέει ο ειδικός

«Η μελέτη αυτή εγείρει ανησυχίες ότι προϊόντα με πολύ υψηλές ποσότητες καφεΐνης μπορεί να είναι επιβλαβή για το καρδιαγγειακό σύστημα», σχολίασε ο Γκρέγκορι Μάρκους, επικεφαλής της δήλωσης της AHA για την καφεΐνη και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα.

«Αν και υπάρχουν βιολογικοί λόγοι για τους οποίους μια τέτοια σύνδεση θα μπορούσε να είναι εφικτή, η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα προϊόντα καφεΐνης προκαλούν αυτά τα συμβάντα, επειδή άλλοι παράγοντες μπορεί να επηρέασαν τα αποτελέσματα της ανάλυσης. Χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να κατανοήσουμε αν αυτά τα διεγερτικά προϊόντα ευθύνονται πραγματικά για τα καρδιακά συμβάντα που αναφέρθηκαν».

Οι περιορισμοί

Η ανάλυση δείχνει συσχετίσεις και όχι αιτιότητα. Οι αναφορές υποβλήθηκαν εθελοντικά από καταναλωτές, γιατρούς και κατασκευαστές. Έτσι, δεν είναι γνωστό πόσοι κατανάλωσαν τα προϊόντα χωρίς πρόβλημα ούτε πόσα περιστατικά δεν δηλώθηκαν. Η μελέτη δεν έχει αξιολογηθεί από ομοτίμους (peer review), οπότε τα ευρήματα θεωρούνται προκαταρκτικά μέχρι τη δημοσίευσή της σε επιστημονικό περιοδικό.