Η κυβέρνηση επιλέγει το πάγωμα των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης μέχρι το 2030, προκειμένου να δοθεί χρόνος για την αντιμετώπιση των δημογραφικών και οικονομικών προκλήσεων. Η διατήρηση των σημερινών ορίων ηλικίας για την έξοδο προς τη συνταξιοδότηση – τουλάχιστον έως το 2030 – θεωρείται σίγουρη καθώς τα στοιχεία για την αύξηση του προσδόκιμου ζωής παραμένουν στάσιμα, γεγονός που παρέχει ένα χρονικό παράθυρο μετάθεσης των επώδυνων μέτρων. Η αρμόδια υφυπουργός Εργασίας Αννα Ευθυμίου έχει δηλώσει σχετικά: «Δεν προκύπτει θέμα αναπροσαρμογής των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης. Κατά την περίοδο του πρώτου Μνημονίου, τα ηλικιακά όρια συνδέθηκαν με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Ωστόσο, η αυξητική μεταβολή στα όρια ηλικίας που πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 2015 μας δίνει ένα περιθώριο ασφαλείας. Πρόκειται για ένα ζήτημα που σαφώς παρακολουθούμε, χωρίς όμως να διαφαίνεται καμία προοπτική αλλαγής υπό τις παρούσες συνθήκες. Είναι σημαντικό να καθησυχάσουμε τους ασφαλισμένους που σπεύδουν να κάνουν αιτήσεις συνταξιοδότησης λόγω φημών. Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας».
Τονίζεται ότι οι πρώτες μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το προσδόκιμο ζωής, το οποίο μειώθηκε λόγω της πανδημίας, δεν έχει ανακάμψει τόσο ώστε να συντρέχει λόγος για να εξεταστούν αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης που να τεθούν σε ισχύ από 1-1-2027. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η κυβέρνηση αναμένεται να λάβει τις τελικές της αποφάσεις το δεύτερο εξάμηνο του 2026, με επικρατέστερη εκδοχή αυτή της αναβολής των – όποιων – μέτρων τουλάχιστον για μία τριετία.
Tην ίδια ώρα τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι η χώρα μας:
- έχει τα μεγαλύτερα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ευρώπη των 27 κρατών – μελών.
- έχει καταργήσει οριστικά από 1-1-2023 όλες τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις.
- έχει τους πιο γηρασμένους συνταξιούχους σε όλη την ΕΕ.
Η μεγαλύτερη αύξηση
Από την πλευρά της η ΕΝΥΠΕΚΚ παρατηρεί ότι η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με τον Ν. 4336/2015 έως 12 έτη είναι η μεγαλύτερη που έχει γίνει ποτέ στην Ευρώπη και ισχύει από 1-1-2023. Καμιά χώρα στην ΕΕ σήμερα δεν έχει σε ισχύ γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης το 67ο έτος ή το 62ο με 40 χρόνια ασφάλισης.
Σύμφωνα με συγκριτικές δημοσιεύσεις, η ασφαλιστική «μεταρρύθμιση» του 2015 ανέβασε τη χώρα μας στην 1η θέση κατάταξης των χωρών με τα υψηλότερα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης από 1-1-2022 και κατά παράταση από 1-1-2023. Επίσης η Ελλάδα συμπεριλαμβάνεται στις πρώτες πέντε χώρες στον κόσμο με τα μεγαλύτερα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης στις γυναίκες.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους μνημονιακούς νόμους, τα όρια ηλικίας εξετάζονται αναλογιστικά κάθε τριετία, ώστε να προσαρμόζονται στο προσδόκιμο ζωής.
Με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία, αλλαγές δεν αναμένονται πριν από το 2030, κυρίως λόγω δημογραφικών προβλημάτων, όπως η μείωση των γεννήσεων και η αύξηση του δείκτη εξάρτησης των ηλικιωμένων, που επιβαρύνει το ασφαλιστικό σύστημα. Οι συνταξιοδοτικές δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν από 12,7% του ΑΕΠ το 2030 σε 14% έως το 2050, καθώς ο αριθμός των συνταξιούχων αυξάνεται. Η αναλογία ασφαλισμένων προς συνταξιούχους από 1 προς 1,66 σήμερα θα μειωθεί σε 1 προς 1,25 μέχρι το 2040.
