To 2026, όταν θα υποβληθούν οι δηλώσεις φορολογίας των εισοδημάτων του 2025, περίπου 477.000 φορολογούμενοι με πενιχρά ετήσια εισοδήματα έτους 2025 αναμένεται να ωφεληθούν από τις μειώσεις στα τεκμήρια διαβίωσης για τις κατοικίες, τα Ι.Χ. αυτοκίνητα και τα σκάφη αναψυχής που προβλέπει, μεταξύ πολλών άλλων, το υπό ψήφιση φορολογικό νομοσχέδιο, το οποίο συζητείται, αυτές τις μέρες, στη Βουλή.

Με τις αλλαγές που περιλαμβάνει το άρθρο 7 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου, τα ποσά των τεκμηρίων διαβίωσης μειώνονται κατά 30% έως 35% για τις κατοικίες, κατά 7,2% έως και 73,7% για τα Ι.Χ. αυτοκίνητα παλαιότητας μέχρι 10 ετών και κατά 30% για τα σκάφη αναψυχής παλαιότητας έως 10 ετών. Επιπλέον, προβλέπεται ότι θα εξαιρούνται από το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ τα εξαρτώμενα τέκνα που έχουν δικό τους εισόδημα.

Αυτές οι αλλαγές στα τεκμήρια θα προκαλέσουν σημαντικές φοροελαφρύνσεις σε περίπου 477.000 μισθωτούς, συνταξιούχους και αυτοαπασχολουμένους με χαμηλά ετήσια εισοδήματα, οι οποίοι μέχρι φέτος υποχρεώνονταν να πληρώνουν φόρους δυσανάλογα υψηλούς των δηλούμενων εισοδημάτων τους, υπολογισμένους επί πολύ πιο υψηλών, τεκμαρτών φορολογητέων εισοδημάτων.

Οι φορολογούμενοι αυτοί, στα εκκαθαριστικά που θα λάβουν το 2026 για τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος τις οποίες θα υποβάλουν για τα εισοδήματα του 2025, θα δουν τα ποσά των φόρων που τους αναλογούν να μειώνονται σημαντικά ή ακόμη και να μηδενίζονται.

Αυτό θα συμβεί επειδή το 2026 τα τεκμαρτά ποσά φορολογητέου εισοδήματος, που θα τους προσδιορίσει η εφορία το 2026 με βάση τα νέα σημαντικά χαμηλότερα τεκμήρια διαβίωσης, θα είναι πλέον μειωμένα σε σύγκριση με τις προηγούμενες χρονιές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, θα υποχωρήσουν ακόμη και κάτω από τα επίπεδα των δηλούμενων εισοδημάτων, ενώ στις πιο πολλές των περιπτώσεων τα τεκμαρτά εισοδήματα απλώς θα υποχωρήσουν και θα προσεγγίσουν πιο πολύ τα χαμηλότερα δηλούμενα εισοδήματα. Το αποτέλεσμα, σε κάθε περίπτωση, θα είναι μια σημαντική αποκλιμάκωση ή ακόμη και μηδενισμός στις τελικές φορολογικές επιβαρύνσεις.

Υπολογισμός

Αναλυτικά, σύμφωνα με το άρθρο 7 του νέου φορολογικού νομοσχεδίου, το οποίο θα ισχύσει κατά τον υπολογισμό και την εκκαθάριση του φόρου εισοδήματος για το 2025:

1)  Μειώνονται κατά 30% τα ποσά των τεκμηρίων διαβίωσης για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές ζώνης μέχρι 2.799 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (τ.μ.). Με βάση τη μέχρι τώρα ισχύουσα νομοθεσία, τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμές ζώνης από 2.800 ευρώ έως 4.999 ευρώ το τ.μ., κατά ποσοστό 40% και για περιοχές με τιμές ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τ.μ., κατά ποσοστό 70%. Τα ποσοστά αυτά, με τις αλλαγές που επέρχονται, μειώνονται σε 30% και 58% αντίστοιχα, έτσι ώστε σε αυτές τις περιοχές τα νέα τεκμήρια να είναι μειωμένα κατά 35%.

2)  Αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού των τεκμηρίων διαβίωσης για τα Ι.Χ. παλαιότητας έως 15 ετών, δηλαδή για όσα έχουν ταξινομηθεί από την 1η/11/2010 και μετά.

Μέχρι σήμερα, τα αυτοκίνητα υπόκεινται σε τεκμήρια διαβίωσης αποκλειστικά βάσει των κυβικών εκατοστών των κινητήρων τους. Επίσης, υπάρχει μείωση του ποσού του τεκμηρίου ανάλογα με την παλαιότητα, κατά 30% για αυτοκίνητα 5-10 ετών και κατά 50% για αυτοκίνητα άνω των 10 ετών.

Με το νέο καθεστώς, που είναι υπό νομοθέτηση, προβλέπεται ότι για αυτοκίνητα που έχουν ταξινομηθεί από την 1η/11/2010 και μετά, τα τεκμήρια διαβίωσης θα προσδιορίζονται με βάση τις εκπομπές CO₂ (κατ’ αναλογία με τα τέλη κυκλοφορίας). Το νέο αυτό σύστημα υπολογισμού θα οδηγήσει σε σημαντική μείωση των τεκμηρίων για τα αυτοκίνητα αυτά, προσομοιάζοντας το ύψος τους στο επίπεδο που έχουν σήμερα τα αυτοκίνητα παλαιότητας άνω των δέκα ετών. Συγκεκριμένα, τα τεκμήρια διαβίωσης για τα Ι.Χ. αυτοκίνητα, τα οποία ταξινομήθηκαν από την 1η/11/2010 και μετά, θα μειωθούν έως και 73,7% με βάση το νέο αυτό σύστημα υπολογισμού.

3)  Μειώνονται κατά 30% τα τεκμήρια διαβίωσης για τα νεότερα σκάφη, ενώ διατηρείται η πρόβλεψη ότι τα ποσά των τεκμηρίων μειώνονται κατά 50% προκειμένου για ιστιοφόρα σκάφη. Κατά 50% θα εξακολουθούν να υπολογίζονται μειωμένα και τα τεκμήρια διαβίωσης και για πλοία αναψυχής που έχουν κατασκευασθεί ή κατασκευάζονται στην Ελλάδα εξ ολοκλήρου από ξύλο, τύπων «τρεχαντήρι», «βαρκαλάς», «πέραμα», «τσερνίκι» και «λίμπερτι», που προέρχονται από την ελληνική ναυτική παράδοση.

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων θα αρχίσει από το τέλος του τρέχοντος μηνός την προετοιμασία για την έγκαιρη υλοποίηση του χρονοδιαγράμματος υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων του φορολογικού έτους 2025. Οπως προκύπτει από το Επιχειρησιακό Σχέδιο της Ανεξάρτητης Αρχής για το τρέχον έτος, το αργότερο έως τις 28 Νοεμβρίου 2025 οι αρμόδιες υπηρεσίες της ΑΑΔΕ θα πρέπει να έχουν προχωρήσει στη σύνταξη και την υποβολή σχεδίου στο γραφείο του διοικητή κ. Γιώργου Πιτσιλή για την επικαιροποίηση των απαραίτητων εντύπων και κανονιστικών αποφάσεων, ώστε η διαδικασία υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων για το φορολογικό έτος 2025 να εξελιχθεί ομαλά για φορολογουμένους και λογιστές, όπως έγινε φέτος.

Μεγάλος αριθμός

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΑΑΔΕ θα επιδιώξει ένας ακόμη πιο μεγάλος αριθμός δηλώσεων, που θα υπερβαίνει τα 2.000.000 ή το 30% του συνόλου, να έχει κατατεθεί και εκκαθαριστεί έως τα μέσα Απριλίου του 2026, προκειμένου όσο το δυνατόν περισσότεροι φορολογούμενοι με χρεωστικά εκκαθαριστικά σημειώματα να κερδίσουν τη μέγιστη έκπτωση του 4% που παρέχεται σε όσους υποβάλλουν τις δηλώσεις τους έως 30 Απριλίου, εφόσον πληρώσουν εφάπαξ τον φόρο εισοδήματος το αργότερο έως το τέλος Ιουλίου. Παράλληλος στόχος είναι το 2026 το Δημόσιο να εισπράξει νωρίτερα ακόμη περισσότερα έσοδα από την εκκαθάριση των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος.

Υπενθυμίζεται ότι φέτος κατέστη δυνατό να υποβληθούν και να εκκαθαριστούν μέχρι τις 25 Απριλίου περίπου 1,3 εκατομμύρια δηλώσεις φορολογουμένων με εισοδήματα από μισθούς ή και συντάξεις. Οι δηλώσεις αυτές είχαν προσυμπληρωθεί πλήρως, είχαν προεκκαθαριστεί και ήταν διαθέσιμες για άμεση υποβολή από τις 15 Μαρτίου, που άρχισε να λειτουργεί η σχετική πλατφόρμα στο TAXISnet με προθεσμία αυτόματης υποβολής από την ίδια την ΑΑΔΕ έως τις 25 Απριλίου 2025.

Για το 2026, ο αριθμός των πλήρως προσυμπληρωμένων και προεκκαθαρισμένων (προκάτ) δηλώσεων προγραμματίζεται να αυξηθεί σε τουλάχιστον 2.000.000, καθώς θα επιδιωχθεί να συμπεριληφθούν στους φορολογουμένους που θα παραλάβουν προσυμπληρωμένες, προεκκαθαρισμένες και έτοιμες για υποβολή δηλώσεις και όσοι αποκτούν εισοδήματα από ενοίκια ή άλλες κατηγορίες εισοδημάτων από ακίνητα. Για τους φορολογουμένους αυτούς, προωθείται η πλήρης προσυμπλήρωση του συνοδευτικού εντύπου Ε2 και του βασικού εντύπου Ε1 με επικαιροποιημένα στοιχεία για τα εισοδήματα που αποκτούν φέτος από ακίνητα. Τα στοιχεία αυτά θα αντληθούν από τα δεδομένα των πληροφοριακών δηλώσεων μίσθωσης που έχουν υποβληθεί στο σύστημα TAXISnet από ιδιοκτήτες και ενοικιαστές.

Τι θα ισχύσει από το νέο έτος

Επιπλέον, το επόμενο έτος θα ισχύσουν τα εξής όσον αφορά τη διαδικασία υποβολής και εκκαθάρισης των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων:

1) Σταθερή, μη μεταβαλλόμενη και μη παρατεινόμενη, περίοδος υποβολής δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων. Η περίοδος υποβολής των δηλώσεων θα ξεκινήσει και το 2026 στις 15 Μαρτίου και θα λήξει στις 15 Ιουλίου.

2) Κλιμακωτή αύξηση της έκπτωσης επί του οφειλόμενου φόρου εισοδήματος, ανάλογα με το πόσο γρήγορα γίνεται η υποβολή της δήλωσης. Σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης του φόρου εισοδήματος μέχρι τις 31 Ιουλίου προβλέπεται έκπτωση φόρου:

– 4%, αν η δήλωση υποβληθεί στο χρονικό διάστημα μεταξύ 15 Μαρτίου και 30 Απριλίου.

– 3%, αν η υποβολή της δήλωσης γίνει στο χρονικό διάστημα από 1 Μαΐου έως 15 Ιουνίου.

– 2%, αν η δήλωση υποβληθεί στο χρονικό διάστημα από 16 Ιουνίου έως 15 Ιουλίου.

3) Τμηματική εξόφληση του φόρου εισοδήματος σε 8 μηνιαίες δόσεις. Η πρώτη δόση του φόρου εισοδήματος θα πρέπει να εξοφληθεί μέχρι την 31η Ιουλίου 2026 και οι επόμενες επτά δόσεις μέχρι την τελευταία ημέρα καθενός από τους επόμενους επτά μήνες (Αύγουστο, Σεπτέμβριο, Οκτώβριο, Νοέμβριο, Δεκέμβριο του 2026, Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2027).

ΠΩΣ ΘΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΘΟΥΝ ΤΑ ΠΟΣΑ ΤΩΝ ΤΕΚΜΗΡΙΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΓΙΑ ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ