Το βούτυρο και το ελαιόλαδο έχουν διαφορετικές επιδράσεις στα επίπεδα της χοληστερόλης, τόσο της «καλής» (HDL) όσο και της «κακής» (LDL). Συνολικά, το ελαιόλαδο είναι μια καλύτερη επιλογή για τη διαχείριση των επιπέδων χοληστερόλης και των κινδύνων για την υγεία της καρδιάς.

Το ελαιόλαδο, πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά, βελτιώνει την HDL χοληστερόλη, μειώνει την LDL χοληστερόλη, μειώνει τη φλεγμονή και υποστηρίζει την υγεία της καρδιάς. Από την άλλη, το βούτυρο, πλούσιο σε κορεσμένα λιπαρά, αυξάνει τόσο την HDL όσο και την LDL χοληστερόλη, αλλά η αύξηση της LDL υπερτερεί των οφελών, καθιστώντας το λιγότερο υγιές για την καρδιά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο περιέχει περισσότερα αντιοξειδωτικά από το κανονικό ελαιόλαδο, προσφέροντας ακόμη περισσότερα οφέλη για την υγεία της καρδιάς, μειώνοντας το οξειδωτικό στρες.

Πώς επηρεάζει το ελαιόλαδο τη χοληστερόλη και την υγεία της καρδιάς;

Το σώμα παράγει φυσικά χοληστερόλη και την λαμβάνει επίσης από τις τροφές. Η χοληστερόλη είναι απαραίτητη για την παραγωγή ορμονών και βιταμίνης D, καθώς και για την υποβοήθηση της πέψης. Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι χοληστερόλης:

• Χοληστερόλη λιποπρωτεϊνών υψηλής πυκνότητας (HDL): Συχνά ονομάζεται «καλή» χοληστερόλη και βοηθά τον οργανισμό να απομακρύνει την επιπλέον χοληστερόλη.
• Χοληστερόλη λιποπρωτεΐνης χαμηλής πυκνότητας (LDL): Συνήθως αναφέρεται ως «κακή» χοληστερόλη και συσσωρεύεται στις αρτηρίες, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακές παθήσεις ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
• Χοληστερόλη λιποπρωτεΐνης πολύ χαμηλής πυκνότητας (VLDL): Η VLDL σχετίζεται με τη συσσώρευση αρτηριακής πλάκας.

Πώς η ένταξη του ελαιόλαδου στην διατροφή μας μπορεί να επηρεάσει τη χοληστερόλη;

• Μονοακόρεστα λιπαρά: Το ελαιόλαδο έχει υψηλή περιεκτικότητα σε μονοακόρεστα λιπαρά. Τα μονοακόρεστα λιπαρά έχουν αποδειχθεί ότι μειώνουν τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και εγκεφαλικού επεισοδίου. Τα μονοακόρεστα λιπαρά έχουν αποδειχθεί ότι βελτιώνουν την HDL χοληστερόλη, μειώνουν την LDL χοληστερόλη , μειώνουν την αρτηριακή πίεση και μειώνουν τη φλεγμονή.
• Μεσογειακή διατροφή: Ως βασικό μέρος της μεσογειακής διατροφής , η κατανάλωση ελαιολάδου έχει αποδειχθεί σε αρκετές μελέτες ότι μειώνει την «κακή» χοληστερόλη περισσότερο από άλλα φυτικά έλαια.
• Πολυφαινόλες: Το ελαιόλαδο περιέχει επίσης πολυφαινόλες, φυτικές ενώσεις με αντιοξειδωτικές ιδιότητες που ωφελούν την υγεία της καρδιάς.

Πώς επηρεάζει το βούτυρο τη χοληστερόλη και την υγεία της καρδιάς;

Το βούτυρο παρασκευάζεται από κρέμα γάλακτος ή γάλα και περιέχει κυρίως κορεσμένα λιπαρά. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα κορεσμένα λιπαρά αυξάνουν την LDL χοληστερόλη.

Τα κορεσμένα λιπαρά στο βούτυρο αυξάνουν τα επίπεδα τόσο της HDL όσο και της LDL χοληστερόλης. Συνολικά , η αύξηση της «κακής» υπερτερεί των οφελών της αύξησης της HDL και ως  εκ τούτου συνιστάται να αποφεύγεται, ειδικά εάν έχετε ήδη αυξημένα επίπεδα χοληστερίνης.

Ποιο να επιλέξετε;

Το ελαιόλαδο, το οποίο έχει υψηλή περιεκτικότητα σε μονοακόρεστα λιπαρά, αποτελεί μια πολύ πιο υγιεινή εναλλακτική λύση σε σχέση με το βούτυρο, το οποίο έχει υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά. Μια δίαιτα υψηλότερη σε μονοακόρεστα λιπαρά από ό,τι σε κορεσμένα λιπαρά έχει ως αποτέλεσμα λιγότερη απώλεια μυών και ιστού, μεγαλύτερη απώλεια λίπους και βάρους, υψηλότερη HDL χοληστερόλη και συνολική μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Ένας γενικός διατροφικός στόχος είναι το 20% έως 25% των συνολικών ημερήσιων θερμίδων (μιας παραδοσιακής διατροφής περίπου 2 χιλιάδων θερμίδων) να προέρχεται από μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά και λιγότερο από το 10% της ημερήσιας πρόσληψης θερμίδων να προέρχεται από κορεσμένα λιπαρά.

Τα διαιτητικά λίπη έχουν διαφορετικές επιδράσεις στη χοληστερόλη: 

• Μονοακόρεστα λιπαρά: Τα οφέλη των μονοακόρεστων λιπαρών περιλαμβάνουν χαμηλότερα επίπεδα χοληστερόλης και αρτηριακής πίεσης, καθώς και μειωμένη φλεγμονή. Το ελαιόλαδο, καθώς και οι ξηροί καρποί όπως τα αμύγδαλα, είναι τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε μονοακόρεστα λιπαρά.
• Πολυακόρεστα λιπαρά: Τα πολυακόρεστα λιπαρά είναι σημαντικό να συμπεριλαμβάνονται σε μια ισορροπημένη διατροφή. Αυτά τα λιπαρά μειώνουν την LDL χοληστερόλη, γεγονός που μειώνει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και εγκεφαλικού επεισοδίου. Τα ωμέγα-6 και τα ωμέγα-3 είναι είδη πολυακόρεστων λιπαρών και βρίσκονται σε τρόφιμα όπως ο σολομός, ο τόνος, τα καρύδια και οι σπόροι chia.
• Κορεσμένα λιπαρά: Τα κορεσμένα λιπαρά μπορούν να αυξήσουν την LDL χοληστερόλη, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και εγκεφαλικού επεισοδίου. Αυτοί οι τύποι λιπαρών θα πρέπει να αποτελούν ένα μικρό μέρος της διατροφής μας. Τροφές που περιέχουν κορεσμένα λιπαρά είναι οι ζωικές πρωτεΐνες όπως το χοιρινό κρέας, ο κιμάς, το λουκάνικο, η κρέμα γάλακτος και το βούτυρο.
• Τρανς λιπαρά: Τα τρανς λιπαρά δημιουργούνται όταν το υγρό λάδι μετατρέπεται σε στερεό λίπος. Αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και γενικά θεωρούνται πιο επιβλαβή από τα κορεσμένα λιπαρά, επομένως πρέπει να καταναλώνονται όσο το δυνατόν λιγότερο. Τα επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως οι τηγανητές πατάτες, τείνουν να περιέχουν τρανς λιπαρά.