Ενώ όλοι εύχονται γρήγορη αποκλιμάκωση, θεωρούν βέβαιο έναν πόλεμο μηνών με δύο βασικά δεδομένα. Ο OPEC+ ετοιμάζεται να επικυρώσει μέσα στην εβδομάδα μια ήπια αύξηση της παραγωγής του κατά 206.000 βαρέλια την ημέρα για να αποφύγει ανεξέλεγκτες αυξήσεις. Από την άλλη όμως ανησυχεί για την απόφαση του Ιράν να προχωρήσει στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μετά τον βομβαρδισμό ακόμη και αραβικών κρατών που δήλωσαν αντίθετα με τις επιχειρήσεις ΗΠΑ και Ισραήλ, επιχειρώντας έτσι να τα εμπλέξει στη σύρραξη.

Από μόνο του το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα δημιουργήσει πρόβλημα πολύ σύντομα, αφού από εκεί περνά των 17% του συνόλου των εμπορευμάτων από και προς τη Μεσόγειο και το 20% των ενεργειακών προϊόντων, δηλαδή του υγροποιημένου φυσικού αερίου και του πετρελαίου προς τη Δύση.

Σύμφωνα με πληροφορίες, αυτή τη στιγμή υπάρχουν 53 πλοία ελληνικών συμφερόντων που πλέουν στην περιοχή, τα οποία έχουν λάβει εντολή από το ελληνικό υπουργείο ναυτιλίας, να πλέουν χωρίς τη χρήση δορυφορικού εντοπισμού θέσης (GPS).

Τούτο σε μια προσπάθεια να μη γίνουν στόχος από τα πυρά του Ιράν και των ανταρτών Χούθι, οι οποίοι από την Υεμένη υποστηρίζουν το κλείσιμο των Στενών.

Πάντως η Ε.Ε. και η Ελλάδα έχουν μικρή έως μηδαμινή εξάρτηση από το υγροποιημένο φυσικό αέριο του Αραβικού κόλπου. Οι ανάγκες καλύπτονται σε ποσοστό 58% από τις ΗΠΑ, 33% από τη Νορβηγία και σε μικρότερα ποσοστά από την Αλγερία το Αζερμπαϊτζάν, ενώ υπάρχει και ένα ποσοστό της τάξης του 3-5% που συνεχίζει να προμηθεύει η Ρωσία.

Ευχή όλων είναι οι επιθέσεις και κυρίως ο θάνατος του Χαμενεΐ να οδηγήσει σε ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος σε μερικές εβδομάδες και να αρθούν ολοσχερώς οι απειλές από τις θαλάσσιες οδούς.

Ωστόσο, σε αυτή τη χρονική φάση κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί κάτι τέτοιο, καθώς οι πανηγυρισμοί αντικαθεστωτικών μετά την ανακοίνωση του θανάτου του Χαμενεΐ έρχονται σε αντίθεση με τη σύγκλιση του τριμελούς συμβουλίου που ανέλαβε μέχρι να εκλεγεί νέος θρησκευτικός ηγέτης ,αλλά και το γεγονός ότι το Ιράν δεν έχει χρησιμοποιήσει ακόμη τους υπερ-υπερηχητικούς πυραύλους που φέρεται να έχει στο οπλοστάσιό του.

Με δεδομένες όλες αυτές τις αβεβαιότητες, τα περισσότερα χρηματιστήρια της Απω Ανατολής θα μείνουν κλειστά για να αποφευχθεί ο πανικός με τις τιμές. Οι αγορές της Δύσης θα δώσουν τον τόνο, ανάλογα με το σενάριο που θα προκύπτει ως πιο πιθανό, με τα δεδομένα που θα υπάρχουν στο άνοιγμά τους. Σε μια πρώτη ανάγνωση της κατάστασης, οι αναλυτές έχουν βγάλει από το συρτάρι τα σενάρια καταστροφής, με την τιμή πετρελαίου να περνά τα 100 δολάρια το βαρέλι. Το πιο πιθανό είναι οι αγορές να αντιδράσουν βίαια στην αβεβαιότητα που έχουν προκαλέσει τα χτυπήματα ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, αλλά και του Ιράν προς όλες τις χώρες της περιοχής. Μια ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή χωρίς ορατό τέλος είναι βέβαιο ότι θα φέρει τα πάνω κάτω στην αγορά ενέργειας σε ένα πολύ κρίσιμο χρονικό σημείο.

Με δεδομένο ότι η Ε.Ε. ήταν απούσα στη λήψη αποφάσεων για το Ιράν θα πρέπει να περιμένουμε να μείνει μόνο σε αντιδράσεις, όπως η έκκληση της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν, και του προέδρου του Συμβουλίου, Ζοάο Κόστα, για επάνοδο του Ιράν στις διαπραγματεύσεις. Στην ίδια κατεύθυνση η κοινή δήλωση Γερμανίας, Γαλλίας και Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία είχε ως προσθήκη ότι δεν συμμετέχουν και δεν προτίθενται να συμμετέχουν στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

Επί της ουσίας, μετά από έναν βαρύ χειμώνα, η Ε.Ε. θα πρέπει να αναπληρώσει τα αποθέματα φυσικού αερίου με καύσιμο, το οποίο θα είναι πολύ ακριβότερο από αυτό που χρησιμοποιούσε έναν χρόνο νωρίτερα. Αν έχουμε μεγάλη άνοδο και στις τιμές πετρελαίου για διάστημα που θα ξεπεράσει τους τρεις μήνες, θα έχουμε πληθωριστικές πιέσεις που είναι δυνατό να δημιουργήσουν σπιράλ ανατιμήσεων στο σύνολο των αγαθών και των υπηρεσιών στο καλάθι του κάθε νοικοκυριού .

Μια αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ είναι πιθανή αν η αστάθεια και οι υψηλές τιμές ξεπεράσουν σε διάρκεια το τρίμηνο και θα έθετε σε κίνδυνο τον ετήσιο στόχο του 2% για τον πληθωρισμό. Και αυτή όμως η απόφαση θα εξαρτηθεί και από την πορεία των οικονομιών της Ε.Ε., αφού η αναμενόμενη ανάκαμψη στο 1,4% φέτος θα πρέπει να αναθεωρηθεί προς κάτω.

Στα 1,90€ μπορεί να φτάσει η αμόλυβδη

Η επίθεση των ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν βάζει… φωτιά στις τιμές των καυσίμων. Τα Στενά του Ορμούζ έκλεισαν με εντολή του Ιρανικού Ναυτικού, η τιμή του πετρελαίου κινείται ανοδικά και σε ενδεχόμενη αρνητική κλιμάκωση το μέσο κόστος της βενζίνης από 1,75 ευρώ ανά λίτρο που είναι σήμερα στην Ελλάδα μπορεί, μέσα σε λίγες ημέρες, να υπερβεί το 1,90 ευρώ.

Και αυτό, καθώς τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα περάσματα πετρελαίου. Η τιμή του μπρεντ είναι από τους βασικότερος παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος της βενζίνης. Τις τελευταίες ημέρες πριν την επίθεση ήταν στα επίπεδα των 70 δολαρίων το βαρέλι. Την Παρασκευή -εν μέσω σημαντικά αυξημένης ανησυχίας για πιθανή σύρραξη- κινήθηκε πάνω από τα 72 δολάρια το βαρέλι.

Σύμφωνα με στοιχεία από το Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων του υπουργείου Ανάπτυξης (26.02.2026), στο 1,75 ευρώ το λίτρο διαμορφώνεται ο μέσος όρος της απλής αμόλυβδης βενζίνης πανελλαδικά και στο 1,56 ευρώ το λίτρο του πετρελαίου κίνησης, αντιστοίχως. Και αυτά, με το μπρεντ περίπου στα 70 δολάρια το βαρέλι.

Στο ντεπόζιτο…

Αν για παράδειγμα η τιμή του πετρελαίου φτάσει στα 100 δολάρια ανά βαρέλι, η βενζίνη στην Ελλάδα θα μπορούσε να διαμορφωθεί στα 1,88-1,92 ευρώ ανά λίτρο και το πετρέλαιο κίνησης να υπερβεί τα 1,80 ευρώ το λίτρο.

Αυτό σημαίνει πως ένα μεσαίο αυτοκίνητο, με ρεζερβουάρ 50 λίτρων, από εκεί που φουλάρει βενζίνη με 86,50-87,50 ευρώ, θα φουλάρει με 94-96 ευρώ. Αντιστοίχως, από 78 ευρώ που είναι το κόστος για να φουλάρει πετρέλαιο κίνησης, μπορεί να υπερβεί τα 90 ευρώ.

Λαμβάνοντας υπόψη τον αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, που ενδέχεται να επηρεάσουν την αγορά ενέργειας, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή ενεργοποίησε εκτεταμένο σχέδιο ελέγχων σε πρατήρια καυσίμων. Από το Σάββατο μέχρι και το μεσημέρι της Κυριακής είχαν πραγματοποιηθεί περισσότεροι από 200 έλεγχοι.

ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ 2019

Μετά τις επιθέσεις σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία, το πετρέλαιο ανέβηκε περίπου 10%-15% μέσα σε λίγες ημέρες. Στην Ελλάδα η βενζίνη αυξήθηκε περίπου 0,05-0,10 ευρώ το λίτρο.

ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΣΟΥΛΕΪΜΑΝΙ

Η εξόντωση του Κασέμ Σουλεϊμανί το 2020 προκάλεσε άμεση άνοδο 3%-5% στο πετρέλαιο. Η επίδραση στην αντλία ήταν μικρή και προσωρινή, ελάχιστα λεπτά ανά λίτρο.

ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ

Η εισβολή της Ρωσία στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 προκάλεσε άνοδο άνω του 30% στο πετρέλαιο. Στην Ελλάδα η βενζίνη αυξήθηκε πάνω από 0,30-0,40 ευρώ το λίτρο.