Ο Χερουβικός Ύμνος αποτελεί μια πρόσκληση εξόδου
από την καθημερινότητά μας
Του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού
Πλημμυρισμένοι από το φως των Θεοφανίων, το οποίο καταύγασε τον κόσμο λίγες ημέρες πριν, συγκεντρωνόμαστε σήμερα, την Κυριακή μετά τα Θεοφάνια, αναζητώντας απάντηση σε ένα μεγάλο ερώτημα; Πώς θα μπορέσουμε να διατηρήσουμε μέσα μας αυτό το φως; Πώς, η αποκάλυψη του Τριαδικού Θεού κατά την ώρα της Βαπτίσεως του Κυρίου μας στον Ιορδάνη ποταμό από τον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, θα αποτελέσει ένα διαρκές γεγονός στις καρδιές μας; Πώς θα κρατήσουμε συνεχώς ενεργό το δικό μας, το προσωπικό μας Βάπτισμα και θα φωταγωγήσουμε με Θείο Φως όλες τις ημέρες της ζωής μας; Στην σημερινή Αποστολική περικοπή, ο Απόστολος Παύλος μας προσφέρει την απάντηση: «Ο Θεός», γράφει προς τους Κορινθίους, «που είπε μέσα από το σκοτάδι να λάμψει φως, Αυτός έλαμψε μέσα στις καρδιές μας και μας φώτισε, ώστε να γνωρίσουμε τη δόξα Του στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού» (στ. Β Κορ. 4:6).
Είμαστε λοιπόν ήδη φωτισμένοι. Το Φως του Χριστού είναι ήδη εγκατεστημένο μέσα μας. Από εμάς εξαρτάται εάν θα διατηρήσουμε ζωντανή την σχέση μας με τον Κύριο, ώστε το Φως Του να λάμπει άπλετο, χωρίς να σκιάζεται από το σκοτάδι της απιστίας και την σκιά των παθών μας.
Συνεχίζοντας, βήμα προς βήμα, την παρουσίαση και την ερμηνεία όλων των μερών της Θείας Λειτουργίας, παρακολουθήσαμε μυστικά, μέσω των Ειρηνικών, των ύμνων, της Μικρής Εισόδου, των Αναγνωσμάτων του Αποστόλου και του Ευαγγελίου, καθώς και των ευχών των κατηχουμένων και των πιστών, τον ίδιο τον Χριστό να κηρύττει και να θαυματουργεί, όπως συνέβη κατά την επίγεια ζωή Του. Όλο το τμήμα της Θείας Λειτουργίας που προηγήθηκε, αποτελεί, ουσιαστικά, την τριετή δημόσια παρουσία Του στην γη, όπως την βίωσαν και την κατέγραψαν οι άγιοι Απόστολοι και Ευαγγελιστές. Τώρα όμως, φτάνει η στιγμή να μιλήσουμε και να ερμηνεύσουμε το ξεκίνημα της τελευταίας φάσης της επίγειας ζωής του Χριστού · την αρχή των Παθών Του και την πορεία προς το μνημείο της ταφής, μέσα από το οποίο πήγασε το Φως της Αναστάσεώς Του. Αρχίζει η προετοιμασία υποδοχής του Βασιλέως της Δόξης, όπως ακριβώς ετοιμάζονταν να Τον υποδεχθούν οι κάτοικοι της Ιερουσαλήμ, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο της Κυριακής των Βαΐων. Για την υποδοχή αυτή μας προετοιμάζει ο Χερουβικός Ύμνος, ή, όπως λέγεται, το «Χερουβικό»: «Οι τα Χερουβείμ μυστικώς εικονίζοντες, και τη ζωοποιώ Τριάδι τον τρισάγιον ύμνον προσάδοντες, πάσαν την βιωτικήν αποθώμεθα μέριμναν, ως τον Βασιλέα των όλων υποδεξόμενοι, ταις αγγελικαίς αοράτως δορυφορούμενον τάξεσιν».
Δηλαδή: «Εμείς, που μυστικά εικονίζουμε τα Χερουβείμ και ψάλλομε στη ζωοποιό Τριάδα τον τρισάγιο ύμνο, ας αφήσουμε κάθε βιοτική μέριμνα, για να υποδεχθούμε τον Βασιλέα των όλων, που αόρατα συνοδεύεται από τις αγγελικές τάξεις».
Είναι η στιγμή που εμείς, οι επίγειοι άνθρωποι, εμείς που οι μάταιες μέριμνες, οι φόβοι και οι αγωνίες αυτού του κόσμου μας παρασύρουν και μας εμπλέκουν σε έναν διαρκή φαύλο κύκλο, χωρίς παύση και χωρίς ανάπαυση, να αναλογιστούμε, κατά την διάρκεια του Χερουβικού Ύμνου: Ποιόν υποδεχόμαστε; Και τί μεγαλειώδες ετοιμάζεται να τελεστεί ενώπιόν μας; Καθώς, ούτε η θέληση, ούτε οι δυνάμεις μας στάθηκαν ικανές να μας επαναφέρουν από τις συνέπειες του προπατορικού αμαρτήματος σε εκείνη την κατάσταση του πρώτου Παραδείσου, ο Υιός και Λόγος του Θεού, ο καθήμενος στον επουράνιο θρόνο και δοξολογούμενος από τα Χερουβείμ, ευδόκησε να κατέλθει και ετοιμάζεται να εγκατασταθεί ανάμεσά μας. Εμείς, λοιπόν, που αυτή την στιγμή Τον ανυμνούμε, εικονίζουμε τα επουράνια αγγελικά τάγματα και αφοσιωνόμαστε αποκλειστικά στην δική Του δοξολογία. Εκείνος εισέρχεται στην ζωή μας, εμείς όμως καλούμαστε να εξέλθουμε από τις έννοιες της καθημερινότητος, προκειμένου, αμέριμνοι και με το βλέμμα προσηλωμένο στο βάθος του ορίζοντα, να Τον δούμε από μακριά και να τρέξουμε να Τον προϋπαντήσουμε.
«Όταν ο πόθος αυτής της συναντήσεως πυρώσει την καρδιά», αναφέρει ο Ιερός Χρυσόστομος, «ο άνθρωπος δεν ασχολείται πλέον με όσα βλέπουν τα μάτια του σώματος, αλλά ενεργοποιεί τα μάτια της πίστεως και επιθυμεί να εγκαταλείψει τα κάτω και να ατενίσει τα άνω, τρέχοντας χωρίς σταματημό, με όλες του τις δυνάμεις, προς Εκείνον» (Πατρολογία Migne 53, 259).
Ναι! Βρισκόμαστε ακόμη στον κόσμο και ο αγώνας για επιβίωση είναι διαρκής. Τώρα, όμως, καλούμαστε, έστω και για λίγο, να αφήσουμε κατά μέρος τις βιοτικές μας ανάγκες και να δώσουμε απόλυτη προτεραιότητα στην υποδοχή του Βασιλέα των όλων, ο Οποίος πλησιάζει, έτοιμος να οδηγηθεί προς το Πάθος και την κοσμοσωτήρια Ανάστασή Του.
Όσο προετοιμαζόμαστε, μέσω του Χερουβικού Ύμνου, για την Μεγάλη Είσοδο και την θυσία του Χριστού, προετοιμάζεται και ο ιερέας, απαγγέλλοντας μυστικά την ευχή του Χερουβικού Ύμνου: «Κανένας από εκείνους που είναι δεμένοι με τις σαρκικές επιθυμίες και ηδονές, δεν είναι άξιος να έρχεται και να πλησιάζη και να σε λειτουργή, ένδοξε Βασιλέα…. Εσένα λοιπόν θερμά παρακαλώ, που εσύ μόνον είσαι όλο καλωσύνη και πρόθυμος να ακούσης· ρίξε τη ματιά σου επάνω σε μένα τον αμαρτωλό και ανάξιο δούλο σου, και καθάρισε την ψυχή και την καρδιά μου από κάθε πονηρία και κάνε με ικανό, ντυμένο με τη χάρη της ιερωσύνης, να σταθώ μπροστά σε τούτη την αγία σου Τράπεζα και να ιερουργήσω το άγιο και άχραντο Σώμα Σου και το τίμιο Αίμα…».
Χωρίς αμφιβολία, η ευχή του Χερουβικού Ύμνου αποτελεί μία από τις βαθύτερες και θερμότερες ευχές της Θείας Λειτουργίας, η οποία ενώνει τον λαό του Θεού με τον ιερέα λειτουργό, προκειμένου, σαν ένας άνθρωπος, να προχωρήσουν μαζί προς την κορύφωση του Μυστηρίου. Μετά την ευχή, ο ιερέας θυμιάζει κυκλικά την Αγία Τράπεζα, τον θρόνο του Επισκόπου, τις εικόνες του τέμπλου και τον λαό. Κατόπιν, στέκεται στην Ωραία Πύλη και με υπόκλιση, απευθύνεται προς τους πιστούς, ζητώντας συγχώρηση από όλους. Όλα είναι πλέον έτοιμα για την μεγάλη υποδοχή. Ο Χερουβικός Ύμνος αποτελεί μια πρόσκληση εξόδου από την καθημερινότητά μας και συμμετοχής μας στην αέναη δοξολογία των Ασωμάτων Δυνάμεων γύρω από τον θρόνο του επουράνιου Θεού. Δεν δοξάζουμε, όμως, μόνον έναν ένδοξο βασιλέα. Δοξάζουμε και έναν φιλόστοργο Πατέρα, ο Οποίος ετοιμάζεται να βρεθεί ανάμεσά μας, να επωμιστεί τις πληγές και τα τραύματά μας και να μας οδηγήσει στην επουράνια Βασιλεία της μακαριότητος και της ατέρμονης ζωής. Το σημερινό Ευαγγέλιο τελειώνει με ένα ξεκίνημα· το ξεκίνημα του κηρύγματος του Χριστού. Ποιές ήταν οι πρώτες λέξεις που άκουσαν οι άνθρωποι από το άγιο στόμα Του; Ήταν οι ίδιες που άκουγαν και από τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο πριν συλληφθεί: «Μετανοείτε, διότι έφτασε η βασιλεία του Θεού» (Μτθ. 4:17).
Αυτή η αναγγελία αποτελεί ουσιαστικά και το περιεχόμενο του Χερουβικού Ύμνου. Μαζί με Εκείνον που πλησιάζει, έχει φτάσει και η δική μας μεγάλη ευκαιρία να απαρνηθούμε την ματαιότητα της ζωής αυτής και να Τον ακολουθήσουμε.
