Σε τέτοιες ασταθείς περιόδους, τίθεται ένα βασικό ερώτημα για τους επενδυτές: «Ποιες επενδύσεις προσφέρουν ασφάλεια;». Η πρώτη απάντηση που δίνει κάθε επενδυτής είναι ο χρυσός. Ο «βασιλιάς» των μετάλλων λειτουργεί ως κλασικό «ασφαλές καταφύγιο» κατά τη διάρκεια γεωπολιτικών κρίσεων, προσφέροντας προστασία και συγχρόνως κέρδη. Ομως, δεν είναι μόνο ο χρυσός. Ανάλογα με την κρίση, πολλές άλλες επενδυτικές επιλογές μπορεί να γίνουν το ίδιο ή και πιο επωφελείς. Παράδειγμα το δολάριο, που την προηγούμενη εβδομάδα έδειξε να ενισχύεται έναντι των άλλων νομισμάτων, καθώς αποτελεί ένα άτυπο παγκόσμιο νόμισμα που χρησιμοποιείται στην αγοραπωλησία σημαντικών εμπορευμάτων (πετρέλαιο, χρυσός). Αλλοι στρέφονται σε κυβερνητικά ομόλογα. Τα κυβερνητικά ομόλογα σταθερών χωρών θεωρούνται από τις πιο ασφαλείς επενδύσεις, αν και όχι από τις πιο επικερδείς. Σε περίοδο γενικευμένης αβεβαιότητας, οι επενδυτικές αποφάσεις δυσκολεύουν, με αποτέλεσμα πολλά κεφάλαια να συσσωρεύονται στις ίδιες επιλογές, να ανεβαίνουν απότομα οι τιμές και να δημιουργούνται στρεβλώσεις στην αγορά. Ομως, οι ανησυχίες που προκαλούν τις διακυμάνσεις για κάποιους είναι πονοκέφαλος, για άλλους, που έχουν τη δυνατότητα, είναι ευκαιρία.

Πότε συμφέρουν οι επενδύσεις σε χρυσό, λίρες, κρατικά ομόλογα και ισχυρά νομίσματα

» Χρυσός: Ο χρυσός είναι το πιο διαδεδομένο «ασφαλές καταφύγιο» των επενδυτών. Το νόμισμα που από την αρχαιότητα έχει αξία παντού, σε κάθε χώρα και με κάθε κυβέρνηση. Επίσης, συχνά ακούγεται η φράση ότι «ο χρυσός δεν χάνει την αξία του». Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία «μαγική» λύση και η ασφάλεια του χρυσού δεν είναι απόλυτη. Μπορεί να είναι κάτι το «απτό», που προσφέρει σχετική ασφάλεια, όμως δεν δημιουργεί εισόδημα και μπορεί να υποαποδίδει σε σύντομες περιόδους αισιοδοξίας ή αποπληθωρισμού. Την Τετάρτη (11.03) είχε πέσει κοντά στα 5.179 δολάρια/ουγγιά, ενώ στις 28 Ιανουαρίου είχε φτάσει έως και 5.417 δολάρια/ουγγιά. Αυτό σημαίνει ότι κάποιος που είχε αγοράσει στα τέλη Ιανουαρίου τώρα έχει απώλειες. Πάντα οι επενδύσεις θέλουν σκέψη και προσοχή, ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχει επένδυση μηδενικού ρίσκου. Ο λόγος που ο χρυσός έχει τόσο ισχυρή θετική φήμη είναι ότι, αν και η βραχυπρόθεσμη αστάθειά του μπορεί να αναστατώσει τους επενδυτές, μακροπρόθεσμα πάντα κλείνει ανοδικά και αυτό τον κάνει μία «οικονομική άγκυρα» στις παγκόσμιες κρίσεις. Ιστορικά έχει αποδείξει ότι, ακόμα και όταν πέφτει, στη συνέχεια ανεβαίνει ξανά και, με την προϋπόθεση ότι ο επενδυτής δεν βιάζεται να ρευστοποιήσει τη θέση του, θα βγαίνει πάντα κερδισμένος.

» Χρυσές λίρες: Ο,τι ισχύει για τον χρυσό, ισχύει και για τις χρυσές λίρες, που είναι ένας από τους πιο δημοφιλείς τρόπους αγοράς και φύλαξής του. Την Τετάρτη η τιμή πώλησης μίας χρυσής λίρας από την Τράπεζα της Ελλάδος ήταν 1.189,51 ευρώ η μία. Δεν είναι η υψηλότερη τιμή της, καθώς είχε φτάσει και 1.223,85 ευρώ (29.01), όμως όποιος είχε αγοράσει λίρες έχει ήδη εξασφαλίσει σημαντικά κέρδη. Οσο παλαιότερη η αγορά τους, τόσο μεγαλύτερα και τα κέρδη. Ενας επενδυτής που αγόρασε μία λίρα τον Ιούνιο του 2025, τον Ιανουάριο είχε κερδίσει 268,17 ευρώ για κάθε λίρα που αγόρασε ή +34,53% του κεφαλαίου του και αυτό μέσα σε μόλις έξι μήνες. Αν είχε κάνει την αγορά του κοντά στην Πρωτοχρονιά του 2025, τότε το κέρδος του φτάνει τα 367,97 ευρώ για κάθε λίρα ή περίπου +54,37% της επένδυσής του.

» Κρατικά ομόλογα: Μικρές αποδόσεις, μεγάλη ασφάλεια. Τα ομόλογα είναι ο τρόπος με τον οποίο δανείζονται επιχειρήσεις και κυβερνήσεις. Οσο μικρότερο το ρίσκο, τόσο χαμηλότερες και οι αποδόσεις. Δεν είναι ο ταχύτερος τρόπος για έναν επενδυτή να αυξήσει την περιουσία του, όμως είναι από τους καλύτερους για να τη διαφυλάξει από τον κίνδυνο εν μέσω κρίσεων. Δεδομένου ότι, στην ουσία, ο επενδυτής δανείζει ένα κράτος, κερδίζει από την αξία του ομολόγου και το ετήσιο επιτόκιο. Αυτό σημαίνει ότι, αν κάποιος επενδύσει σε ένα ομόλογο με διάρκεια 5 χρόνια, κουπόνι (τοκομερίδιο) 5% και αξία 100 ευρώ και πάρει 30 ομόλογα, θα έχει λαμβάνειν κάθε χρόνο το επιτόκιο, δηλαδή 150 ευρώ, και στη λήξη θα επιστραφεί η αξία αγοράς τους, δηλαδή 3.000 ευρώ. Το κέρδος θα είναι 750 ευρώ. Μεγαλύτερο το κέρδος και το ρίσκο στα εταιρικά ομόλογα. Ο συνηθέστερος τρόπος αγοράς είναι μέσω χρηματιστή και οι προμήθειες έχουν μεγάλη διακύμανση.

» Ισχυρά νομίσματα: Το ευρώ είναι ισχυρό και ανθεκτικό νόμισμα, όμως υπάρχουν σημαντικοί λόγοι που οδηγούν τους επενδυτές να επενδύουν σε δολάρια εν μέσω κρίσεων. Κυρίως γιατί οι ΗΠΑ είναι ισχυρή χώρα και ιστορικά η οικονομία της έχει μεγάλη αντοχή, ακόμα και μετά από παγκόσμια κραχ, πολέμους και πανδημίες. Σε αυτό συμβάλλει ότι σχεδόν το 60% των παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεμάτων είναι σε δολάρια. Σε μια κρίση, όλοι χρειάζονται δολάρια για να αποπληρώσουν χρέη ή να αγοράσουν εμπορεύματα. Επίσης, όταν οι χρηματιστηριακές αγορές καταρρέουν, συνήθως το δολάριο ενισχύεται, κάτι που το κάνει σύμμαχο σε περιόδους κρίσης. Από την άλλη πλευρά, είναι νόμισμα που σημαίνει «μεταβλητότητα». Η τιμή του έχει σημαντική διακύμανση και υπάρχουν περίοδοι που μπορεί να υποχωρήσει απότομα και για σημαντικό χρονικό διάστημα. Παράδειγμα: Αν κάποια στιγμή ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ είναι υψηλότερος, η αγοραστική δύναμη του δολαρίου διαβρώνεται. Εκτός από το δολάριο, υπάρχουν και άλλα νομίσματα, όπως το ελβετικό φράγκο ή το δολάριο Σιγκαπούρης, που λόγω πολιτικής ουδετερότητας και χαμηλού πληθωρισμού μπορούν να γίνουν χρήσιμα καταφύγια.

Μετρητά στο σπίτι: Λύση… ανάγκης

Το να έχει κάποιος ένα απόθεμα μετρητών δεν είναι επένδυση ή ασφαλές καταφύγιο, είναι απλά μία λύση ανάγκης. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει δώσει σχετικές οδηγίες, τονίζοντας ότι πρόκειται για ένα κρίσιμο εργαλείο επιβίωσης σε περιόδους κρίσης. Ενα μικρό απόθεμα μπορεί να προστατεύσει τα νοικοκυριά όταν οι ψηφιακές πληρωμές ή τα τραπεζικά συστήματα παρουσιάσουν προβλήματα. Αν και κάθε χώρα που έχει εκδώσει σχετικές οδηγίες προτείνει διαφορετικά ποσά, το νόημα είναι να υπάρχουν αρκετά χρήματα για να καλυφθούν οι ανάγκες του νοικοκυριού. Θεωρητικά πρέπει να καλύπτει το κόστος για φαγητό, νερό, φάρμακα, καύσιμα και ίσως διαμονή έκτακτης ανάγκης για 3 έως 7 ημέρες. Ενα λογικό ποσό μπορεί να γίνει σωτήριο σε ώρα ανάγκης, όμως οι υπερβολές κοστίζουν. Τα μετρητά δεν τοκίζονται, με αποτέλεσμα κάθε μέρα που περνάει να χάνουν μέρος της αξίας τους. Επίσης, μπορεί να κλαπούν ή να χαθούν και οι ασφαλιστικές σπανίως καλύπτουν κλοπές μετρητών, αν δεν τηρούνται συγκεκριμένες και αυστηρές προδιαγραφές φύλαξης.