Oι τιμές των καυσίμων για αεροσκάφη και επιβατικά πλοία έχουν εκτοξευθεί και οι τρεις εβδομάδες πολέμου ήταν αρκετές για να προκαλέσουν μια άνευ προηγουμένου αναπροσαρμογή στρατηγικών από αεροπορικές και ακτοπλοϊκές εταιρείες.
Πολλές εταιρείες και στην Ελλάδα έχουν ανακοινώσει ή ετοιμάζονται να ανακοινώσουν τις πρώτες αυξήσεις τιμών για να καλύψουν μέρος του λειτουργικού τους κόστους που αυξάνεται κατακόρυφα μετά το άλμα του πετρελαίου και των αλυσιδωτών συνεπειών του πολέμου. Ως αποτέλεσμα, πολλοί καταναλωτές σπεύδουν να κλείσουν εισιτήρια πριν αυτά αυξηθούν.
Από τα μέσα Μαρτίου 2026, οι διεθνείς τιμές του ναυτιλιακού καυσίμου (Marine Gas Oil-MGO και Gasoil) έχουν εκτοξευθεί και ειδικά στο λιμάνι του Πειραιά συναντάμε τιμές πάνω από 1.100 δολάρια ανά μετρικό τόνο (mt) από την περασμένη εβδομάδα. Ας σημειωθεί ότι από τις αρχές του έτους -που οι τιμές κινούνταν κάτω από τα 700 δολάρια ανά τόνο- έφτασαν να καταγράφουν άνοδο και πάνω από 80% ήδη από την περασμένη εβδομάδα και πλέον βλέπουμε και υπερδιπλάσιες τιμές, πάνω από 1.500 δολάρια.
Πρόκειται για σοβαρή διαταραχή που διογκώνει το κόστος των ακτοπλοϊκών εταιρειών σε μια περίοδο που δεν έχει ανοίξει καλά-καλά η τουριστική σεζόν και τα έσοδα των εταιρειών είναι περιορισμένα λόγω της χαμηλής ακόμη ζήτησης.
Πρόκειται για μια πολύ δύσκολη συνθήκη που δεν φαίνεται να εκτονώνεται εάν δεν τελειώσει ο πόλεμος για να αρχίσουν να σταθεροποιούνται οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Στο μεταξύ, για να αποφευχθεί μεγάλη αύξηση στα εισιτήρια που θα αποθαρρύνει τουρίστες, η κυβέρνηση είναι σε συζητήσεις με τους επιχειρηματίες της ακτοπλοΐας και αναμένεται να ανακοινωθούν μέτρα. Εξάλλου ο πρωθυπουργός από την Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, μαζί με τον Κυριάκο Πιερρακάκη, επικεφαλής του Eurogroup και του ελληνικού οικονομικού επιτελείου προωθούν λύσεις και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επίσης, ο Βασίλης Κικίλιας, υπουργός Ναυτιλίας σε συνέντευξή του στο OPEN αναφέρθηκε μεταξύ άλλων σε συνάντηση του κλάδου με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και την Προεδρία της κυβέρνησης, προκειμένου να οριστικοποιηθούν τα μέτρα τα οποία θα εφαρμόζονται κλιμακωτά, ανάλογα με το πώς θα εξελίσσεται η κατάσταση.
Η κηροζίνη (jet fuel) σε «απαγορευστικά» ύψη
Η εκρηκτική άνοδος των τιμών του πετρελαίου έχει εκτοξεύσει τις τιμές των καυσίμων και στην αεροπλοΐα σε επίπεδα σχεδόν διπλάσια από αυτά ένα μήνα πριν. Τα στοιχεία του IATA για το jet fuel δείχνουν ότι η μέση τιμή ξεπέρασε τα 175 δολάρια το βαρέλι από την αρχή της εβδομάδας από επίπεδα κάτω των 94 δολαρίων στα μέσα Φεβρουαρίου. Μάλιστα οι τιμές διαφοροποιούνται ανά περιοχή και εμφανίζουν μεγαλύτερη αύξηση στην Ευρώπη (περίπου 192 δολάρια το βαρέλι).
Ο κλάδος των αεροπορικών εταιρειών είναι στο μάτι του κυκλώνα αυτής της κρίσης καθώς επηρεάζεται άμεσα και από τον περιορισμό του πτητικού έργου καθώς χιλιάδες πτήσεις ακυρώθηκαν και πολλά δρομολόγια δεν γίνονται πια στις χώρες του Κόλπου μετά από την κλιμάκωση των εχθροπραξιών στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή παρατηρείται αύξηση των κρατήσεων για πτήσεις από πολίτες που θέλουν να αποφύγουν περαιτέρω αυξήσεις στα εισιτήρια.
Η Aegean, όπως και οι περισσότερες ευρωπαϊκές εταιρείες, έχει προχωρήσει σε αναστολή των πτήσεων της προς τις χώρες του Κόλπου έως το τέλος Απριλίου. «Προς το παρόν, δεν υπάρχει καμία σαφής ένδειξη για το πότε θα καταστεί εφικτή η επανέναρξη των δρομολογίων», σχολιάζουν στελέχη της Aegean. Αναφέρουν επίσης ότι η τιμή του αργού πετρελαίου έχει αυξηθεί σημαντικά, από περίπου 70 δολάρια ανά βαρέλι σε 110 δολάρια σήμερα (+50%) αλλά ακόμη μεγαλύτερη είναι η αύξηση στο αεροπορικό καύσιμο (jet fuel), το οποίο έχει υπερδιπλασιαστεί, από περίπου 800 δολάρια σε 1.700 δολάρια ανά τόνο (+110%).
Η υπερδιπλάσια αύξηση του αεροπορικού καυσίμου σε σχέση με την πρώτη ύλη, του αργού πετρελαίου, οφείλεται στο ότι σημαντικό μέρος της διύλισης σε jet fuel, πραγματοποιείται στα μεγάλα διυλιστήρια του Κόλπου όπου η πρόσβαση και η διανομή έχουν περιοριστεί δραματικά.
Στοιχεία της Aegean, του μεγαλύτερου ελληνικού αερομεταφορέα, αναφέρουν ότι τα καύσιμα αντιπροσωπεύουν περίπου το 22% του συνολικού κόστους της εταιρείας αποτελώντας το μεγαλύτερο λειτουργικό της έξοδο. Οπότε η αύξηση των ναύλων είναι αναπόφευκτη αν και ο ελληνικός αερομεταφορέας έχει καλύψει το 60% των μηνιαίων αναγκών του μέσω προαγορών. Όμως αναμένεται αύξηση του κόστους για τους επιβάτες της τάξης του 7%-8%. Τυχεροί είναι όσοι έχουν ήδη αγοράσει εισιτήρια ενώ η εταιρεία ανακοίνωσε ότι δεν επηρεάζονται και δεκάδες χιλιάδες επιβάτες, κάτοχοι Aegean Pass, οι οποίοι έχουν προαγοράσει τα πακέτα τους ενώ θα μπορούν και για δύο ακόμη εβδομάδες να αγοράζουν εισιτήρια σε τιμές προ κρίσης.
Υπενθυμίζεται ότι ήδη από την περασμένη εβδομάδα οι κορυφαίες ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες άρχισαν να αυξάνουν τις τιμές των εισιτηρίων ως αντίδραση στις αυξανόμενες τιμές των καυσίμων.
