Σε μια νέα αγορά περίπου 270 εκατομμυρίων καταναλωτών ανοίγει ο δρόμος για τα ελληνικά αγροδιατροφικά προϊόντα, μετά το «πράσινο φως» που έλαβε η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της ΕΕ και της Mercosur από την πλειονότητα των κρατών – μελών της ΕΕ κατά την χθεσινή (9.1.25) συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες.

Σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων του ΥΠΑΑΤ, Αντώνης Φιλιππής, αναφερόμενος στη συμφωνία ΕΕ – Mercosur, τόνισε ότι «ειδικά στο σημερινό σύνθετο γεωπολιτικό και γεωοικονομικό περιβάλλον, ο στόχος της χώρας μας είναι σαφής: η σύναψη ουσιαστικών εμπορικών συμφωνιών που αποδίδουν απτά οφέλη για τους παραγωγούς και τις επιχειρήσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα σταθερότητα και προβλεψιμότητα».

Ωστόσο, υπογράμμισε την ανάγκη ύπαρξης αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου και προστασίας, σημειώνοντας ότι η ρήτρα διμερούς διασφάλισης στη συμφωνία με τη Mercosur αποτελεί μεν βασικό εργαλείο, χωρίς να καλύπτει πλήρως τις ανησυχίες για τον ανταγωνισμό στον αγροδιατροφικό τομέα.

Σταδιακή κατάργηση δασμών και προστασία ελληνικών προϊόντων

Η συμφωνία ολοκληρώθηκε έπειτα από περισσότερα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, με το τελικό κείμενο να εγκρίνεται από το Κολέγιο των Επιτρόπων τον Σεπτέμβριο. Η εφαρμογή της θα γίνει σε δύο φάσεις: αρχικά με προσωρινή ισχύ του εμπορικού σκέλους και στη συνέχεια με πλήρη κύρωση από τα εθνικά κοινοβούλια.

Μεταξύ των βασικών προβλέψεων είναι η σταδιακή κατάργηση δασμών, γεγονός που αναμένεται να ευνοήσει ελληνικά προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, τα τυριά, τα φρούτα και τα αρτοσκευάσματα. Παράλληλα, εξασφαλίζεται προστασία για 21 ελληνικές γεωγραφικές ενδείξεις, με ειδικές μεταβατικές ρυθμίσεις για τη φέτα και την κατοχύρωση προϊόντων όπως το ούζο, η μαστίχα Χίου, ο κρόκος Κοζάνης και επιλεγμένα ελαιόλαδα και κρασιά.

Σήμερα, οι ελληνικές εξαγωγές προς τις χώρες της Mercosur ανέρχονται σε περίπου 34,3 εκατ. ευρώ, με τη μείωση των δασμών να δημιουργεί προοπτικές ενίσχυσης της παρουσίας ελληνικών επιχειρήσεων στις συγκεκριμένες αγορές. Ιδιαίτερα θετικές εκτιμώνται οι προοπτικές για το ελαιόλαδο, καθώς οι χώρες της Mercosur δεν διαθέτουν σημαντική εγχώρια παραγωγή.

Μέτρα προστασίας και ευρωπαϊκή στήριξη

Την ίδια ώρα, αγροτικές οργανώσεις στην Ευρώπη εκφράζουν επιφυλάξεις, προειδοποιώντας για πιθανό αθέμιτο ανταγωνισμό από φθηνότερα προϊόντα τρίτων χωρών. Σε απάντηση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε πακέτο μέτρων διασφάλισης, που περιλαμβάνει ταχεία παρέμβαση σε περιπτώσεις διαταραχών της αγοράς, αυστηρότερους ελέγχους και ενεργοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων στήριξης.

Τα μέτρα αυτά, τα οποία εγκρίθηκαν με ευρεία πλειοψηφία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προβλέπουν μεταξύ άλλων επαναφορά δασμών ή περιορισμό εισαγωγών σε περίπτωση σημαντικών αυξήσεων ή πιέσεων στις τιμές, με στόχο την προστασία των Ευρωπαίων παραγωγών.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρωτοβουλία της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για διάθεση πρόσθετων πόρων ύψους περίπου 45 δισ. ευρώ υπέρ του αγροτικού τομέα. Την κίνηση χαιρέτισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, τονίζοντας ότι η στήριξη του πρωτογενούς τομέα αποτελεί εθνική προτεραιότητα.