Σε ιδιαίτερα συγκινησιακό κλίμα και με τη δέουσα λαμπρότητα πραγματοποιήθηκαν οι εκδηλώσεις για τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την ηρωική Έξοδο των Ελευθέρων Πολιορκημένων, στον Κήπο των Ηρώων, στην Ιερά Πόλη Μεσολογγίου.
Κεντρική στιγμή των εκδηλώσεων αποτέλεσε ο πανηγυρικός λόγος του Δημάρχου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, Σπύρου Διαμαντόπουλου, ο οποίος ανέδειξε το διαχρονικό μήνυμα της θυσίας και της ελευθερίας, υπογραμμίζοντας την ευθύνη της σύγχρονης κοινωνίας απέναντι στην ιστορική κληρονομιά.
Ο Δήμαρχος Μεσολογγίου, ως ο Δήμαρχος της Διακοσιοστής Επετείου της Εξόδου, αναφέρθηκε στη μοναδική σημασία της επετείου, τονίζοντας ότι τα 200 χρόνια αποτελούν ένα κορυφαίο ιστορικό ορόσημο για την πόλη και ολόκληρο τον Ελληνισμό.
Στον λόγο του, υπογράμμισε ότι το Μεσολόγγι δεν είναι απλώς ένας τόπος μνήμης, αλλά ένας τόπος που απαιτεί καθημερινή στάση ευθύνης, υπηρεσίας και προσφοράς. Όπως επεσήμανε, η θυσία των Εξοδιτών δεν αποτελεί μόνο στοιχείο ιστορικής υπερηφάνειας, αλλά και διαρκή οδηγό για το παρόν και το μέλλον.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη ενότητας και συλλογικής προσπάθειας, επισημαίνοντας ότι η ιστορική παρακαταθήκη της πόλης οφείλει να αποτελέσει τη βάση για έναν σύγχρονο αναπτυξιακό και πολιτιστικό προσανατολισμό, αντάξιο της σημασίας της.
Παράλληλα, ανέδειξε τη διεθνή διάσταση της Εξόδου, σημειώνοντας ότι το Μεσολόγγι αποτελεί διαχρονικό σύμβολο ελευθερίας με παγκόσμια απήχηση, που συνεχίζει να εμπνέει την τέχνη και τον πολιτισμό.
Ο λόγος του Δημάρχου κορυφώθηκε με αναφορά στον Τύμβο των Ηρώων, υπογραμμίζοντας τη σημασία του ως σημείου αναφοράς της εθνικής μνήμης.
Οι εκδηλώσεις για τα 200 χρόνια από την Έξοδο επιβεβαιώνουν τον διαχρονικό ρόλο του Μεσολογγίου ως τόπου ιστορικής μνήμης και παγκόσμιου συμβολισμού, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύουν την ανάγκη διατήρησης και ανάδειξης της μοναδικής του ταυτότητας στο σύγχρονο περιβάλλον.
Ακολουθεί ολόκληρος ο πανηγυρικός λόγος του Δημάρχου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, Σπύρου Διαμαντόπουλου:
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ
«ἘνὀνόματιτῆςἉγίας Τριάδος.
Βλέποντας τον εαυτό μας, το στράτευμα και τους πολίτες, μικρούς και μεγάλους, να έχουν στερηθεί όλα τα κατεπείγοντα και αναγκαία της ζωής εδώ και σαράντα ημέρες, και ότι εκπληρώσαμε τα χρέη μας ως πιστοί στρατιώτες της Πατρίδας σε αυτή τη στενή πολιορκία, και ότι αν υπομείνουμε ακόμη μία ημέρα, θα πεθάνουμε όλοι όρθιοι στους δρόμους, θεωρώντας ακόμη ότι μας εξέλιπε κάθε ελπίδα βοήθειας και προμηθειών, τόσο από τη θάλασσα όσο και από τη στεριά, ώστε να μπορέσουμε να βαστάξουμε, ενώ βρισκόμαστε νικητές του εχθρού,
αποφασίσαμε ομοφώνως: Η Έξοδός μας να γίνει τη νύχτα, στις δύο ώρες της νυκτός, στις 10 Απριλίου, ημέρα Σάββατο, ξημερώνοντας των Βαΐων.»
Δεν υπάρχει στην Ιστορία της Πατρίδας μας κείμενο πιο γυμνό από ελπίδα και συνάμα πιο γεμάτο από αξιοπρέπεια.
Μια ολόκληρη πόλη, παιδιά, γυναίκες, γέροντες και πολεμιστές γνωρίζουν πως το τέλος πλησιάζει κι όμως, εκείνη την ώρα δεν γράφουν για την πείνα, δεν γράφουν για τον φόβο.
Γράφουν για το καθήκον, το χρέος, την αξιοπρέπεια. Αποφασίζουν την Έξοδο ενώ βρίσκονται νικητές του εχθρού. «Πράγμα όπου δεν έγινε ποτέ εις τον κόσμο».
Κάθε φορά που διαβάζω αυτές τις συγκλονιστικές αράδες, νοιώθω μικρός εμπρός σε αυτό το μεγαλείο. Νοιώθω μικρός και συνάμα νοιώθω περήφανος.
Περήφανος που πατώ τα ίδια αυτά χώματα. Περήφανος που ψηλαφώ τις πράξεις τους. Περήφανος που αναπνέω τον ίδιο αέρα, τον αέρα του ηρωισμού, τον αέρα της ελευθερίας.
Και απόψε, εδώ, στον Κήπο των Ηρώων, δεν απευθύνομαι πια στους συμπολίτες, στους Έλληνες και Φιλέλληνες που βρίσκονται εδώ απόψε μαζί μας, σ’ αυτό το υπεραιώνιο ραντεβού.
Όλοι μας μιλούμε σε εσάς.
Δέσποτα Ιωσήφ Ρωγών,
Αρχηγέ Αθανάσιε ΡαζήΚότσικα,
Δημογέροντα Χρήστο Καψάλη,
Ελεύθεροι Πολιορκημένοι.
Σας αντικρίζουμε κοντά μας, στα βάθη της αιωνιότητας.
Σας αντικρίζουμε στη δόξα και την ταπεινότητά σας.
Συνομιλούμε μαζί σας, όχι ως σκιές του παρελθόντος, αλλά ως μέτρο του παρόντος.
Σας ρωτούμε:
Σταθήκαμε αντάξιοι σας;
Κρατήσαμε εκείνο που εσείς μας παραδώσατε;
Μήπως χωρίς να το θέλουμε αφήσαμε τον χρόνο να μικρύνει αυτό που εσείς διατρανώσατε με τη θυσία σας; Είμαστε άξια παιδιά σας;
Αυτή την ερώτηση δεν θα την απαντήσουμε εμείς, αλλά οι δικοί μας γιοι και οι δικές μας κόρες, όταν έρθει η ώρα να σταθούν απέναντί μας, όπως στεκόμαστε εμείς απόψε απέναντί σας, και να προσμετρήσουν όχι μόνο τις προθέσεις, αλλά τα έργα μας.
Τότε θα φανεί αν σταθήκαμε πραγματικά αντάξιοί σας. Αν καταφέραμε να αναστήσουμε αυτή την πόλη, να της δώσουμε ξανά ζωή, να τη φροντίσουμε και να τη διαφυλάξουμε με τη σοβαρότητα που επιβάλλει η μοναδική ιστορία της.
Γιατί το Μεσολόγγι δεν είναι ένας τόπος που απλώς κατοικείται.
Είναι ένας τόπος που απαιτεί να τον υπηρετείς.
Είναι ένας τόπος που απαιτεί να τον υπερασπίζεσαι.
Είναι ένας τόπος που απαιτεί να τον τιμάς με τις πράξεις σου.
Καθημερινά.
Καθημερινά και αδιάκοπα.
Το Μεσολόγγι είναι ο τόπος της αρετής, της αξιοπρέπειας, της αυταπάρνησης.
Το Μεσολόγγι είναι η γη της θυσίας.
Το Μεσολόγγι είναι η κολυμβήθρα της ελευθερίας.
Γι’ αυτό και σήμερα οφείλουμε να αρθούμε στα μέτρα αυτά που εσείς θέσατε.
Σήμερα είναι η στιγμή να σταθούμε ο ένας δίπλα στον άλλον, όχι από συνήθεια, όχι από ανάγκη, αλλά από συνείδηση ευθύνης — να σταθούμε ο ένας δίπλα στον άλλον και να εργαστούμε όλοι μαζί για ένα Μεσολόγγι αντάξιο της ιστορίας και της βαριάς του κληρονομιάς.
Ένα Μεσολόγγι που δεν θα ζει μόνο από το παρελθόν του, αλλά θα έχει τη δύναμη να κοιτά το μέλλον με θάρρος και αυτοπεποίθηση.
Απόψε, διακόσια χρόνια μετά την τραγική και μεγαλειώδη εκείνη νύχτα, κρίνεται και η δική μας γενιά.
Κρίνεται από τους μεγάλους νεκρούς που έγιναν μέτρο της ιστορίας,
κρίνεται όμως και από τις γενιές που έρχονται.
Τις γενιές που μας περιμένουν χωρίς να μας γνωρίζουν.
Τις γενιές που περιμένουν να κρατήσουν αύριο στα δικά τους χέρια το μέλλον αυτού του τόπου.
Και εμείς, σήμερα, εδώ, στεκόμαστε ανάμεσα σε δύο κόσμους, θεματοφύλακες μιας ζωντανής μνήμης και ενός μέλλοντος αντάξιου αυτής της σπουδαίας κληρονομιάς.
Απόψε, δύο αιώνες μετά, συνομιλούμε πνευματικά και με τους συμπολεμιστές μας στα όπλα, τον Νόρμαν και τον Μάγερ, αλλά και με τους συμπολεμιστές μας στις τέχνες: την ποίηση, τη ζωγραφική, τη γλυπτική, τη μουσική.
Στη μεγάλη αθάνατη συντροφιά μας έχουμε μαζί μας τον λόρδο Βύρωνα, τον Γκαίτε, τον Βίκτωρα Ουγκώ, τον Ντελακρουά, τον Ντελανσάκ, τον Ντανζέ, τον Ροσίνι.
Πώς να εξηγήσει κανείς ότι σε αυτή εδώ τη γωνιά της ελληνικής γης ήρθαν να πολεμήσουν Έλληνες από όλα τα μήκη και πλάτη του Ελληνισμού; Ήρθαν να πολεμήσουν φιλέλληνες από όλο τον κόσμο.
Έκαναν το ταπεινό, το έξοχο Μεσολόγγι πατρίδα τους.
Το τραγούδησαν και το ύμνησαν.
Πώς να καταγράψει κανείς κάτι τόσο μεγάλο;
«Δύσκολο να γράψει κανείς για το Μεσολόγγι. Αλλά δυσκολότερο θα πρέπει να είναι για εμέ τον ίδιο. Διότι τι να γράψεις για την καρδιά σου; Πως να γράψεις για την ψυχή σου; Πως να γράψεις για την ρίζα σου; για το άνοιγμά σου εις την ζωή, για την πορεία σου; Για την αγάπη σου; Και αγάπη πανίσχυρη και απρόσβλητη από τον χρόνο είναι για μένα το Μεσολόγγι».
Αυτά έγραφε ο Χρήστος Ευαγγελάτος, ο Δήμαρχος της Εκατοστής Επετείου της Εξόδου. Αυτά μου άφησε ως παρακαταθήκη. Αυτά τα λόγια ασπάζομαι εδώ, απόψε, στην Διακοσιοστή Επέτειο της Εξόδου και τα κοινωνώ.
Διακόσια χρόνια μετά από εκείνη την φοβερή νύχτα είμαστε πάλι εδώ.
Απόψε το Μεσολόγγι είναι ξανά εδώ.
Ζωντανό.
Ανανεωμένο.
Με ταυτοποιημένα στο γονιδιακό του αποτύπωμα τα χαρακτηριστικά της επιμονής και της μαχητικότητας, είναι πάνοπλο να διεκδικήσει εξέχουσα θέση σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό και απαιτητικό περιβάλλον.
Με ελπίδα.
Με προοπτική.
Έχοντας ως θεμέλια την ανυπέρβλητη ιστορική του παρακαταθήκη, την ιδιαίτερη πολιτιστική του κληρονομιά και το σπάνιο φυσικό του περιβάλλον, το Μεσολόγγι επανα-συστήνεται στην διεθνή κοινότητα ως ένας ολοκληρωμένος και ελκυστικός προορισμός, αξιοποιώντας με σχέδιο και στρατηγική κάθε σύγχρονο εργαλείο προβολής και ανάπτυξης.
Με φως που αντανακλά την παραδείσια λάμψη της φλόγας του Καψάλη.
Του «φλογερού μετέωρου που πέταξε στον ουρανό» διακόσια χρόνια πριν, μα συνεχίζει να φεγγοβολά με το φως της Ανάστασης.
Το «Φως που πατεί χαρούμενο τον Άδη και το χάρο».
«Ηχήστε οι σάλπιγγες, καμπάνες βροντερές,δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα.Βόγκα, παιάνα!Οι σημαίες οι φοβερέςτης Λευτεριάς ξεδιπλωθείτε στον αέρα».
«Σ’ αυτόν εδώ τον Τύμβο ακουμπά η Ελλάδα.»