Γράφει ο Παναγιώτη Κατσούλης*
Οι επιπτώσεις του covid-19 στις επιχειρήσεις του τουρισμού και της εστίασης είναι οδυνηρές. Οι προβλέψεις των ίδιων των επιχειρηματιών αναφέρουν πως “δεν θα ανοίξουν φέτος ξενοδοχεία πάνω από το 15%”, ενώ “μια στις τρεις επιχειρήσεις εστίασης δεν θ’ ανοίξει την 1η Ιουνίου”, με “απώλεια 150.000 θέσεων εργασίας”. Τα έως τώρα μέτρα κρίνονται ανεπαρκή και αυτό καθιστά πιο αναγκαίο τον τοπικό σχεδιασμό και την έγκαιρη προβολή και διεκδίκηση προγραμμάτων άμεσης και μακροπρόθεσμης στήριξης των επιχειρήσεων του τουρισμού και της εστίασης.
Στην Αιτωλοακαρνανία μπορούμε να μετατρέψουμε το έως τώρα στρατηγικό μας μειονέκτημα σε πλεονέκτημα. Δεν συγκαταλεγόμαστε στους top τουριστικούς προορισμούς της χώρας, παρ’ όλο που καταγράφεται αυξητική τάση της Περιφέρειας και του Νομού την περίοδο 2013 – 2018. Ακόμη τα στοιχεία φανερώνουν πως ο τουρισμός μας στηρίζεται σε ποσοστό 60% στον ελληνικό πληθυσμό, όταν ισχύει το αντιστρόφως ανάλογο στους τουριστικούς προορισμούς.
Σύμφωνα με την “Ετήσια έκθεση ανταγωνιστικότητας και διαρθρωτικής προσαρμογής στον τομέα του τουρισμού για το έτος 2018” του ΙΝΣΕΤΕ ( Ινστιτούτο Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων), η Περιφέρεια διαθέτει 318 ξενοδοχειακές μονάδες, με 10.790 δωμάτια και 21.582 κλίνες. Η Αιτωλοακαρνανία αντιπροσωπεύει το 17% αυτού του δυναμικού με 76 μονάδες, 1820 δωμάτια και 3.556 κλίνες, ενώ στις επιχειρήσεις τουρισμού και εστίασης των τριών Νομών απασχολούνται περίπου 42 χιλιάδες άτομα.
Ο εσωτερικός τουρισμός στην Αιτωλοακαρνανία, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της έρευνας ημεδαπών της ΕΛΣΤΑΤ του 2018, κατέγραψε 109 χιλ. άτομα, με αύξηση ταξιδιών κατά +4,3% και ταξιδιωτικής δαπάνης κατά +22,6%. Όσον αφορά τις διανυκτερεύσεις, από τα 276 χιλ. άτομα που διέμεναν έστω και μια βραδιά, το σχεδόν 60% ήταν ημεδαποί. Ακόμη έξι χιλιάδες άτομα επισκέφθηκαν τα μουσεία του Νομού και 22 χιλιάδες τους αρχαιολογικούς χώρους.
Με βάση αυτή την “ακτινογραφία” του τουριστικού μας προϊόντος, καθώς και τις αναιμικές για φέτος διεθνείς αεροπορικές και ακτοπλοϊκές αφίξεις, πρέπει να σχεδιάσουμε και να αξιοποιήσουμε την υπάρχουσα κατάσταση προς όφελος μας. Στα “εργαλεία” μας συγκαταλέγονται πλέον οι δύο μεγάλοι οδικοί άξονες, Ιόνια και Εγνατία, αλλά και η δυνατότητα προβολής ενός διαφοροποιημένου τουρισμού, εστιασμένου στις τρεις διαφορετικές ποιοτικά τουριστικές προτάσεις του Νομού. Του δήμου Ναυπακτίας, των παραλιών του δήμου Ακτίου – Βόνιτσας και μέρος του δήμου Ξηρομέρου και του κεντρικού άξονα (δήμοι Μεσολογγίου, Αγρινίου, Θέρμου, Αμφιλοχίας), με τους τρείς σπάνιας ομορφιάς και βιοποικιλότητας υγροβιότοπους (Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου – Αιτωλικού, Τριχωνίδα, Αμβρακικός), τους οποίους οφείλουμε να προστατεύσουμε ως “κόρη οφθαλμού”.
Με την προβολή αυτής της ποιοτικά τριπλής διαφορετικότητας μας, με αρχή και όχι ως τέλος το φετινό καλοκαίρι, να σχεδιάσουμε στους παρακάτω άξονες:
1ος) Ως ένα είδος “τουριστικού διαδρόμου” από τη Δυτική Ευρώπη και τα Βαλκάνια μέσω της Εγνατία οδού. Εκτιμάται πως η μείωση του αριθμού των αεροπορικών αφίξεων τουριστών θα αντισταθμιστεί, σ’ ένα βαθμό, από τον ερχομό τουριστών με ιδιωτικής χρήσης αυτοκίνητα και λεωφορεία από τις γειτονικές μας χώρες (Ρουμανία, Βουλγαρία, Σερβία και Βόρεια Μακεδονία), όπου ζουν περίπου 40 εκατομμύρια άνθρωποι που δεν επλήγησαν σε μεγάλο βαθμό από τον covid-19. Για να συμβεί αυτό, πρέπει ως περιφερειακή ενότητα Αιτωλοακαρνανίας να είχαμε ήδη ξεκινήσει στις χώρες αυτές μέσω του ΕΟΤ μια μεγάλη καμπάνια προβολής της μορφής “ΕΛΑΤΕ ΣΤΗΝ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑ”.
2ος) Μέσω της παροχής τουριστικών voucher στον ελληνικό πληθυσμό. Πρόκειται για την πρόταση του ΕΒΕΑ και του ΣΥΡΙΖΑ προϋπολογισμού 1,5 δις. €., η οποία αφορά 500 χιλιάδες Έλληνες. Αντίστοιχη ήταν η απόφαση της ιταλικής κυβέρνησης, για 500 € σε κάθε μη εύπορη οικογένεια. Η Αιτωλοακαρνανία ως ήδη τόπος προορισμού για το ελληνικό στοιχείο, μπορεί να ευνοηθεί από την υλοποίηση αυτής της πρότασης και οι φορείς της περιοχής οφείλουν εγκαίρως να την διεκδικήσουν.
3ος) Με την εκπόνηση, ιδίως για τον άξονα Μεσολογγίου, Αγρινίου, Θέρμου και Αμφιλοχίας, ενός 4ετούς προγράμματος μαθητικού – περιβαλλοντικού τουρισμού 2021-2024. Αναγκαία προϋπόθεση η στελέχωση και άμεση επαναλειτουργία των δύο Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σε Μεσολόγγι και Θέρμο. Τα στοιχεία παρελθόντων ετών αποδεικνύουν τη δυναμική της πρότασης.
4ος) Μέσω ενός 4ετούς project Ιστορικού, Θρησκευτικού και Αρχαιολογικού Τουρισμού, το οποίο θα απευθύνεται μέσω της Εργατικής Εστίας, των Ασφαλιστικών Ταμείων, του ΥΠΕΣ για τα ΚΑΠΗ των δήμων, καθώς και άλλων φορέων του δημοσίου, σε Έλληνες ενήλικες. Ο Νομός των αστείρευτων αρχαιολογικών, ιστορικών και θρησκευτικών μνημείων, είναι ο πλέον πρόσφορος τόπος για το σκοπό αυτό.
5ος) Η με επιμονή και υπομονή συγκέντρωση, ανάδειξη και προβολή της ιδιαίτερης γαστρονομικής ταυτότητας κάθε περιοχής μας. Δημιουργία δύο μεγάλων event, ένα χειμερινό και ένα καλοκαιρινό του τύπου “Κερνάμε Αιτωλοακαρνανία”, σε δύο διαφορετικές περιοχές του Νομού.
6ος) Ο μακροπρόθεσμός αντί του πρόσκαιρου σχεδιασμού, είναι απαραίτητος για ένα ακόμη λόγο. Μας επιτρέπει να συνδυάσουμε το τουριστικό μας προϊόν με τη διατροφή/εστίαση και την πλούσια τοπική παραγωγή του πρωτογενούς μας τομέα. Να οργανώσουμε περιφερειακά το μοντέλο μιας βιώσιμης τοπικής και υπερτοπικής ανάπτυξης σε επίπεδο Δυτικής Ελλάδας. Το επιμελητήριο, η Γεωπονική Σχολή, οι ομάδες παραγωγών, τα σωματεία λαϊκών αγορών, οι σύλλογοι εστίασης και η αυτοδιοίκηση έχουν τον πρώτο λόγο.
Στα πλεονεκτήματα μας η ικανοποιητική λειτουργία του δημοσίου συστήματος υγείας της περιοχής, με τα Νοσοκομεία Ρίου, Αγρινίου, Μεσολογγίου και τα Κέντρα Υγείας της περιοχής.
Μπορούμε να περιορίσουμε τις καταστροφικές συνέπειες της επερχόμενης λαίλαπας και να δρομολογήσουμε την επόμενη καλύτερη μέρα. Στο χέρι μας είναι…
*Παναγιώτης Α. Κατσούλης
Εκπαιδευτικός
Πρώην Δήμαρχος Μεσολογγίου
Μέλος Ν.Ε. Ανασυγκρότησης ΣΥΡΙΖΑ Αιτωλ/νιας
