Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, το τεκμήριο διαβίωσης για την κύρια κατοικία που δηλώνει ο φορολογούμενος υπολογίζεται κλιμακωτά με βάση την επιφάνειά της, ως εξής:

• Μέχρι και 80 τ.μ. κύριοι χώροι, 40 ευρώ ανά τ.μ.
• Από 81 τ.μ. μέχρι και 120 τ.μ. κύριοι χώροι, 65 ευρώ ανά τ.μ.
• Από 121 τ.μ. μέχρι και 200 τ.μ. κύριοι χώροι, 110 ευρώ ανά τ.μ.
• Από 201 τ.μ. μέχρι και 300 τ.μ. κύριοι χώροι, 200 ευρώ ανά τ.μ.
• Από 301 τ.μ. και άνω κύριοι χώροι, 400 ευρώ ανά τ.μ.

Βοηθητικοί χώροι

Για τους βοηθητικούς χώρους της κύριας κατοικίας, ισχύει τεκμήριο 40 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιφάνειας του ακινήτου. Ολα τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται κατά 40% για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές από 2.800 έως 4.999 ευρώ το τ.μ. και κατά 70% για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές από 5.000 ευρώ ανά τ.μ. και άνω. Για τις μονοκατοικίες, τα παραπάνω ποσά λαμβάνονται υπόψη αυξημένα κατά 20%. Επίσης, για τις δευτερεύουσες κατοικίες τα παραπάνω ποσά αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης λαμβάνονται υπόψη μειωμένα κατά 50%.

Τα τεκμήρια διαβίωσης για τις κατοικίες βαρύνουν τους φορολογουμένους είτε είναι οι ίδιοι ιδιοκτήτες των ακινήτων αυτών είτε τα νοικιάζουν είτε τους έχουν παραχωρηθεί δωρεάν. Γι’ αυτόν τον λόγο, υπόχρεοι συμπλήρωσης στοιχείων για τις κατοικίες που διαμένουν είναι όχι μόνο όσοι ιδιοκατοικούν (όσοι διαμένουν σε δικά τους σπίτια) αλλά και όσοι είναι ενοικιαστές, καθώς και όσοι διαμένουν σε σπίτια που τους παραχωρήθηκαν δωρεάν.

Προκειμένου να υπολογιστούν τα ποσά των τεκμηρίων διαβίωσης για τις κατοικίες στις οποίες διέμειναν κατά τη διάρκεια του 2022, οι φορολογούμενοι πρέπει να αναγράψουν και στις φετινές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος αναλυτικά στοιχεία για τα συγκεκριμένα ακίνητα στον πίνακα 5.1 του βασικού φορολογικού εντύπου Ε1.

Για την ορθή ηλεκτρονική συμπλήρωση του πίνακα αυτού ισχύουν οι ακόλουθες οδηγίες:

1 Το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνει ο φορολογούμενος όταν έρθει η ώρα να συμπληρώσει τον πίνακα 5.1 είναι να επιλέξει το κίτρινο πλαίσιο που υπάρχει στο πεδίο συμπλήρωσης των στοιχείων της διεύθυνσης της κύριας κατοικίας (πρέπει να «κλικάρει» μέσα στο πλαίσιο αυτό). Εφόσον επιλέξει το πλαίσιο αυτό, θα εμφανιστεί στην οθόνη του υπολογιστή του ένας πίνακας στον οποίο δίνεται η δυνατότητα επιλογής εμφάνισης είτε της περσινής εικόνας της δήλωσης του Ε1 είτε της εικόνας του Ε9. Ο φορολογούμενος πρέπει πρώτα να επιλέξει μία από τις δύο εικόνες. Στη συνέχεια, από τον νέο πίνακα που θα εμφανιστεί και θα περιέχει τα στοιχεία των ήδη δηλωθεισών κατοικιών, ο φορολογούμενος θα πρέπει να επιλέξει όποια ακίνητα χρησιμοποίησε κατά τη διάρκεια του 2022 για τη διαμονή του και να τα χαρακτηρίσει ανάλογα (κύρια – 1η δευτερεύουσα – 2η δευτερεύουσα και λοιπές). Στη συνέχεια πρέπει να τα καταχωρίσει και, τέλος, να επιλέξει «Μεταφορά στη Δήλωση», προκειμένου τα στοιχεία που δήλωσε να μεταφερθούν και να αποτυπωθούν στον πίνακα 5.1 της φορολογικής του δήλωσης.

Στην περίπτωση που δεν εμφανίζονται στον πίνακα τα στοιχεία ενός ακινήτου που θέλει να δηλώσει, ο φορολογούμενος πρέπει να επιλέξει «Εισαγωγή νέου ακινήτου» και να καταχωρίσει όλα τα στοιχεία του ακινήτου.

2 Σε περίπτωση που ο φορολογούμενος έχει αλλάξει κύρια κατοικία μέσα στο 2022, πρέπει, κατά τη συμπλήρωση του πίνακα 5.1, να επιλέξει και πάλι το κίτρινο πλαίσιο που υπάρχει στο πεδίο συμπλήρωσης των στοιχείων της διεύθυνσης της κύριας κατοικίας. Στη συνέχεια πρέπει να εισαγάγει τα στοιχεία της καινούργιας κύριας κατοικίας, να τη χαρακτηρίσει, να την καταχωρίσει και να επιλέξει «Μεταφορά στη δήλωση». Τέλος, θα πρέπει να επιλέξει την προηγούμενη κύρια κατοικία και ξανά «Μεταφορά στη δήλωση». Τα στοιχεία της προηγούμενης κύριας κατοικίας θα εμφανισθούν στον πίνακα 5.1α, ενώ το ποσό της αντικειμενικής δαπάνης της άλλης κύριας κατοικίας θα μεταφερθεί στον κωδικό 707 για τον υπόχρεο και 708 για τη σύζυγο.

3 Ενα από τα στοιχεία που πρέπει να δηλωθεί υποχρεωτικά για κάθε κατοικία είναι ο Αριθμός Παροχής Ρεύματος. Τον αριθμό αυτόν ο φορολογούμενος μπορεί να τον αναζητήσει στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος που του αποστέλλονται από τον πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας ή πάνω στον μετρητή κατανάλωσης. Από τον αριθμό αυτόν πρέπει να αναγράψει μόνο τα εννέα πρώτα ψηφία χωρίς κενά.

4 Αν υπάρχει κάποια κατοικία που δεν ηλεκτροδοτείται έπειτα από αίτηση διακοπής που είχε καταθέσει ο φορολογούμενος στη ΔΕΗ, τότε και πάλι πρέπει να δηλώσει τον Αριθμό Παροχής Ρεύματος. Ο αριθμός αυτός μπορεί να βρεθεί αναγεγραμμένος σε παλιότερους λογαριασμούς που έχουν αποσταλεί στον φορολογούμενο.

5 Αν κάποια κατοικία του φορολογουμένου δεν έχει ηλεκτροδοτηθεί και δεν υπάρχει μετρητής κατανάλωσης, ο φορολογούμενος πρέπει στο πεδίο αναγραφής του Αριθμού Παροχής Ρεύματος να συμπληρώσει τον εννεαψήφιο αριθμό 999999999.

6 Η συμπλήρωση του Ταχυδρομικού Κώδικα (Τ.Κ.) είναι υποχρεωτική για τα ακίνητα τα οποία δηλώνονται ως κύρια κατοικία.

7 Σε περίπτωση που ο φορολογούμενος διαμένει σε κατοικία μέχρι 200 τ.μ. που του παραχωρήθηκε δωρεάν από κάποιο παιδί του ή από τους γονείς του, πρέπει να δηλώσει την κατοικία αυτή στον πίνακα 5.1α επιλέγοντας τον κωδικό 203 (δωρεάν παραχωρημένη κατοικία).

8 Σε περίπτωση που ο φορολογούμενος διαμένει σε ενοικιαζόμενη κύρια κατοικία θα πρέπει και πάλι να συμπληρώσει τα στοιχεία της στον πίνακα 5.1. Κατά τη συμπλήρωση των στοιχείων της κατοικίας θα πρέπει να «κλικάρει» τον κωδικό 203. Στη συνέχεια θα πρέπει να συμπληρώσει στοιχεία και στον πίνακα 6.12

9 Σε περίπτωση κατά την οποία ο φορολογούμενος κατά τη διάρκεια του 2022 διέμεινε σε ενοικιαζόμενη δευτερεύουσα εξοχική κατοικία θα πρέπει, επίσης, να συμπληρώσει τα στοιχεία της κατοικίας αυτής στον πίνακα 5.1. Κατά τη συμπλήρωση των στοιχείων της κατοικίας θα πρέπει να «κλικάρει» τον κωδικό 207 ή 209. Στη συνέχεια θα πρέπει να συμπληρώσει στον πίνακα 6.14, στον κωδικό 417 τον ΑΦΜ του εκμισθωτή και στους κωδικούς 419, 420 το ενοίκιο της δευτερεύουσας ή της εξοχικής κατοικίας. 

10 Σε κάθε περίπτωση κατοικίας (κύριας ή δευτερεύουσας) που παραχωρήθηκε δωρεάν στον φορολογούμενο, θα πρέπει να συμπληρωθεί κατά περίπτωση ένας από τους κωδικούς 808 ή 809 ή 810 με τον ΑΦΜ του ιδιοκτήτη που παραχώρησε την κατοικία.