Η Τουρκία έχει επισήμως αιτηθεί τη συμμετοχή της στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, που αποσκοπεί στην ενίσχυση της αμυντικής αυτονομίας της ΕΕ.
Το αίτημα της Άγκυρας επιβεβαίωσε στο Euronews ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Τομά Ρενιέ, χωρίς να αποκαλύψει περαιτέρω λεπτομέρειες, επικαλούμενος την ανάγκη τήρησης εμπιστευτικότητας.
«Η Επιτροπή έχει παραλάβει το σχετικό αίτημα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ρενιέ, αποφεύγοντας να σχολιάσει την ουσία του φακέλου της Τουρκίας, ενώ παρέπεμψε στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο που διέπει την εμπλοκή τρίτων χωρών σε τέτοιου είδους ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες.
Οι δικλείδες ασφαλείας του μηχανισμού SAFE
Στο ερώτημα για το αν η ΕΕ έχει προβλέψει μηχανισμούς προστασίας από πιθανή εμπλοκή κρατών που έχουν συγκρουσιακή στάση απέναντι σε κράτη-μέλη, ο εκπρόσωπος εμφανίστηκε καθησυχαστικός.
«Μπορώ να διαβεβαιώσω ότι έχουν ενσωματωθεί ρυθμίσεις που εξασφαλίζουν τα συμφέροντα της Ένωσης και των μελών της. Δεν πρόκειται για έναν κανονισμό που καταρτίστηκε ελαφρά τη καρδία. Υπάρχουν σαφείς ασφαλιστικές δικλείδες», υπογράμμισε.
Αν και δεν αναφέρθηκε ευθέως στην Τουρκία, ο Ρενιέ επικαλέστηκε το άρθρο 16 του κανονιστικού πλαισίου του SAFE, το οποίο δίνει τη δυνατότητα αποκλεισμού μιας τρίτης χώρας από το πρόγραμμα, εφόσον κριθεί ότι θέτει σε κίνδυνο την ευρωπαϊκή ασφάλεια ή τα εθνικά συμφέροντα κάποιου κράτους-μέλους.
«Όχι» από Μητσοτάκη και αντιπολίτευση όσο υπάρχει casus belli
Η στάση της Αθήνας στο θέμα αυτό είναι ξεκάθαρη και την επανέλαβε ο πρωθυπουργός πρόσφατα από το βήμα της ΔΕΘ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε πως όσο η Τουρκία εξακολουθεί να κρατά αναθεωρητική στάση και δεν αποσύρει το casus belli έναντι της Ελλάδας, η Αθήνα δεν πρόκειται να συναινέσει στη συμμετοχή της στο SAFE.
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, ο αντιπρόεδρος της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών και επικεφαλής της αντιπροσωπείας του ΠΑΣΟΚ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Γιάννης Μανιάτης, με παρέμβασή του, στο πλαίσιο της Διακοινοβουλευτικής Διάσκεψης για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κοπεγχάγη, που έγινε στο τέλος Αυγούστου, ζήτησε τον αποκλεισμό της Άγκυρας από το σχέδιο ReArm, καθώς «κατέχει το 40% της Κυπριακής Δημοκρατίας και εμποδίζει την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, παραβιάζοντας ακόμα και την ελληνική ΑΟΖ».
Ο κ. Μανιάτης κάλεσε, μάλιστα, την ΕΕ «να μάθει από τα λάθη που έκανε στο παρελθόν και να μην επιτρέψει τη συμμετοχή τής Τουρκίας στη νέα αρχιτεκτονική Ασφαλείας της ΕΕ».
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και μέλος της επιτροπής Ασφάλειας και Άμυνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Νικόλας Φαραντούρης, κατονόμασε στη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης την «τουρκική απειλή» για την Ελλάδα και την Κύπρο, υπογραμμίζοντας πως «για την Εσθονία ή την Πολωνία, απειλή μπορεί να αποτελεί η Ρωσία. Για την Ελλάδα όμως και την Κύπρο – στην οποία παραμένει τουρκικός στρατός κατοχής – οι απειλές έρχονται από την Τουρκία».
Χρονοβόρα η διαδικασία ένταξης στο πρόγραμμα
Η αποδοχή ενός αιτήματος συμμετοχής τρίτης χώρας στο SAFE απαιτεί αυστηρή διαδικασία. Πρώτα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει την πρόταση και να εκδώσει σύσταση υπέρ ή κατά της ένταξης. Στη συνέχεια, το Συμβούλιο της ΕΕ, στο οποίο συμμετέχουν οι κυβερνήσεις των 27 κρατών μελών, καλείται να εγκρίνει την απόφαση ομόφωνα.
Αν το αίτημα λάβει θετική γνωμοδότηση, ξεκινούν οι επίσημες διαπραγματεύσεις με τη συγκεκριμένη χώρα. Και πάλι, στο τέλος της διαδικασίας, απαιτείται η ομόφωνη έγκριση των κρατών μελών για να επισημοποιηθεί η ένταξη.
Σύμφωνα με το Euronews, η Κομισιόν σκοπεύει να κινηθεί με αργούς ρυθμούς όσον αφορά στην επεξεργασία του τουρκικού φακέλου, ο οποίος φέρεται να αφορά ευρεία συμμετοχή της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας στο πρόγραμμα – κάτι που σημαίνει ότι ενδέχεται να μη χρειαστεί να τεθεί άμεσα θέμα βέτο από την Ελλάδα ή την Κύπρο.
