Η διοίκηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει ως στόχο να αποδυναμώσει το παγκόσμιο δίκτυο λιμανιών της Κίνας και να φέρει περισσότερα στρατηγικά τερματικά υπό δυτικό έλεγχο, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters.
Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί την πιο φιλόδοξη προσπάθεια επέκτασης της αμερικανικής ναυτικής επιρροής από τη δεκαετία του 1970 και έχει σχεδιαστεί για να αντιμετωπίσει τις αυξανόμενες ανησυχίες στην Ουάσινγκτον ότι οι ΗΠΑ θα βρίσκονταν σε μειονεκτική θέση σε περίπτωση σύγκρουσης με την Κίνα.
Οι αξιωματούχοι της διοίκησης Τραμπ πιστεύουν ότι ο εμπορικός στόλος των ΗΠΑ δεν είναι επαρκώς εξοπλισμένος για να παράσχει υποστήριξη στον στρατό σε καιρό πολέμου και ότι η εξάρτηση της Ουάσινγκτον από ξένα πλοία και λιμάνια είναι υπερβολική, όπως δήλωσαν οι πηγές.
Οι επιλογές που εξετάζει ο Λευκός Οίκος περιλαμβάνουν την υποστήριξη ιδιωτικών αμερικανικών ή δυτικών εταιρειών για την αγορά κινεζικών μετοχών σε λιμάνια. Δεν αναφέρθηκαν συγκεκριμένες εταιρείες, πέρα από την αναφορά στη συμφωνία που προτείνει η BlackRock (BLK.N) για την αγορά των λιμενικών περιουσιακών στοιχείων της CK Hutchison (0001.HK) στο Χονγκ Κονγκ, σε 23 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της διώρυγας του Παναμά, ως ένα καλό παράδειγμα.
Εκτός από τον Παναμά, αξιωματούχοι και νομοθέτες των ΗΠΑ εκφράζουν ανησυχίες για τις κινεζικές επενδύσεις σε ναυτιλιακές υποδομές σε περιοχές όπως η Ελλάδα και η Ισπανία, η Καραϊβική και τα λιμάνια της δυτικής ακτής των ΗΠΑ, σύμφωνα με τις πηγές.
Από την πλευρά της, μια εκπρόσωπος της κινεζικής διπλωματικής αποστολής στην Ουάσινγκτον δήλωσε πως η Κίνα συνεργάζεται κανονικά με άλλες χώρες στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου.
«Η Κίνα έχει πάντα εκφράσει σταθερή αντίθεση σε παράνομες και αδικαιολόγητες μονομερείς κυρώσεις, καθώς και σε αποκαλούμενη “δικαιοδοσία μακρινού βραχίονα” και σε ενέργειες που θίγουν και υπονομεύουν τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα άλλων χωρών μέσω οικονομικής καταναγκασμού, ηγεμονισμού και εκφοβισμού», δήλωσε η εκπρόσωπος.
«Η κυβέρνηση των ΗΠΑ θεωρεί τις κινεζικές επενδύσεις σε παγκόσμια λιμάνια ως μεγάλη απειλή για την εθνική της ασφάλεια», δήλωσε ο Stuart Poole-Robb, ιδρυτής της εταιρείας συμβούλων κινδύνου και πληροφοριών KCS Group.
«Ο φόβος είναι ότι η Κίνα θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τον έλεγχο αυτών των περιουσιακών στοιχείων για κατασκοπεία, στρατιωτικό πλεονέκτημα ή για να διαταράξει τις αλυσίδες εφοδιασμού κατά τη διάρκεια γεωπολιτικών κρίσεων», πρόσθεσε, επικαλούμενος συνομιλίες με Αμερικανούς συναδέλφους σε θέματα ασφάλειας.
Το λιμάνι του Πειραιά στο επίκεντρο
Οι ΗΠΑ σκοπεύουν να εξετάσουν τα κινεζικά συμφέροντα στο λιμάνι του Πειραιά, καθώς αποτελεί σημαντικό κόμβο στη διαδρομή εμπορίου που συνδέει την Ευρώπη, την Αφρική και την Ασία.
Η COSCO, μία από τις μεγαλύτερες κινεζικές εταιρείες λιμανιών και ναυτιλίας, κατέχει το 67% της εταιρείας Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς (ΟΛΠ).
Κάποιοι Κινέζοι επενδυτές ανησυχούν ότι η Ουάσινγκτον ενδέχεται να στοχοποιήσει τις δραστηριότητες της COSCO στην Ελλάδα, όπως ανέφερε πηγή κοντά σε Κινέζους επενδυτές που δραστηριοποιούνται στην ελληνική ναυτιλία.
Η COSCO και η ελληνική κυβέρνηση δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλια.
Η Ουάσινγκτον έχει ήδη θέσει τη COSCO υπό παρακολούθηση
Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ πρόσθεσε την κρατική COSCO σε μαύρη λίστα εταιρειών με συνδέσεις με τον κινεζικό στρατό τον Ιανουάριο. Αν και η αναγνώριση αυτή δεν συνεπάγεται άμεσους αποκλεισμούς στις συναλλαγές αμερικανικών εταιρειών με αυτές τις επιχειρήσεις, λειτουργεί ως προειδοποίηση για πιθανές μελλοντικές ενέργειες.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες σκοπεύουν να πλήξουν την παγκόσμια επιρροή της Κίνας υπερτονίζοντας τη “θεωρία της κινεζικής απειλής” και να χρησιμοποιήσουν αυτό ως δικαιολογία για να αναγκάσουν τους συμμάχους να λάβουν θέση στις ρυθμίσεις των αλυσίδων εφοδιασμού», δήλωσε το Κέντρο Αναπτυξιακής Έρευνας του Κρατικού Συμβουλίου της Κίνας, ένας επίσημος φορέας σκέψης της κυβέρνησης, σε έγγραφο που δημοσιεύτηκε τον προηγούμενο μήνα.
Η αμερικανική διοίκηση έχει ανακοινώσει μέτρα για την ενίσχυση της περιορισμένης εμπορικής ναυτικής παρουσίας της χώρας παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης της εγχώριας ναυπηγικής βιομηχανίας, επιδιώκει να διευρύνει την πρόσβαση στα ναυτιλιακά μητρώα υπό αμερικανικό έλεγχο και εξετάζει παγκόσμια σημεία στρατηγικής σημασίας για τους κινδύνους στη ναυτιλία.
Η Κίνα κατέχει ή μισθώνει ένα εκτεταμένο δίκτυο λιμανιών μέσω εταιρειών όπως η COSCO και άλλων κρατικών επιχειρήσεων, όπως η China Merchants και η SIPG στη Σανγκάη.
Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύτηκε πέρυσι από το Council on Foreign Relations, ένα αμερικανικό think-tank, η Κίνα είχε επενδύσεις σε 129 λιμενικά έργα παγκοσμίως έως τον Αύγουστο του 2024.
Η κινεζική ναυπηγική βιομηχανία εκτιμάται ότι είναι 230 φορές μεγαλύτερη από τη χωρητικότητα των ναυπηγείων των ΗΠΑ, γεγονός που σημαίνει ότι θα χρειαστούν δεκαετίες για να φτάσουν οι ΗΠΑ σε ισοδύναμο επίπεδο, σύμφωνα με εκτιμήσεις του αμερικανικού ναυτικού.
Η ναυτική πρωτοβουλία των ΗΠΑ έχει επιφέρει εντάσεις με το Πεκίνο, το οποίο θεωρεί τα λιμάνια και τα ναυτιλιακά περιουσιακά στοιχεία αναπόσπαστο μέρος της πρωτοβουλίας One Belt One Road (OBOR), σε μια περίοδο όπου οι δύο υπερδυνάμεις βρίσκονται ήδη σε αντιπαράθεση για θέματα εμπορίου και δασμών.
