Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν αφαίρεσε βιβλία γραμμένα από γυναίκες από το πανεπιστημιακό εκπαιδευτικό σύστημα στο Αφγανιστάν, στο πλαίσιο μιας νέας απαγόρευσης που απαγορεύει επίσης τη διδασκαλία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της σεξουαλικής παρενόχλησης.
Περίπου 140 βιβλία γραμμένα από γυναίκες – μεταξύ αυτών και τίτλοι όπως το «Ασφάλεια στο Χημικό Εργαστήριο» – περιλαμβάνονται σε έναν κατάλογο 680 βιβλίων που κρίθηκαν “ανησυχητικά” λόγω «αντι-Σαρία και αντι-ταλιμπανικών πολιτικών».
Απαγόρευση μαθημάτων και νέα αυστηρά μέτρα
Τα πανεπιστήμια ενημερώθηκαν ότι δεν επιτρέπεται πλέον να διδάσκουν 18 μαθήματα, με αξιωματούχο των Ταλιμπάν να δηλώνει ότι αυτά «έρχονται σε σύγκρουση με τις αρχές της Σαρία και την πολιτική του συστήματος».
Το διάταγμα είναι το πιο πρόσφατο σε μια σειρά περιορισμών που έχουν επιβάλει οι Ταλιμπάν από την επιστροφή τους στην εξουσία πριν από τέσσερα χρόνια.
Μόλις αυτήν την εβδομάδα, οι Ταλιμπάν απαγόρευσαν το διαδίκτυο οπτικών ινών σε τουλάχιστον 10 επαρχίες, με εντολή του ανώτατου ηγέτη τους, σε μια προσπάθεια – όπως είπαν – να αποτραπεί η «ανηθικότητα».
Οι περιορισμοί αυτοί έχουν επηρεάσει πολλές πτυχές της ζωής, αλλά οι γυναίκες και τα κορίτσια έχουν πληγεί περισσότερο: τους απαγορεύεται η πρόσβαση στην εκπαίδευση πέρα από την έκτη τάξη, ενώ ένας από τους τελευταίους δρόμους προς την επαγγελματική κατάρτιση κόπηκε στα τέλη του 2024, όταν έκλεισαν σιωπηλά τα μαθήματα μαιευτικής.
Τώρα, ακόμα και πανεπιστημιακά μαθήματα που αφορούν τις γυναίκες έχουν στοχοποιηθεί: έξι από τα 18 που απαγορεύτηκαν σχετίζονται ειδικά με γυναίκες, όπως η «Ισότητα Φύλων και Ανάπτυξη», ο «Ρόλος των Γυναικών στην Επικοινωνία» και η «Κοινωνιολογία των Γυναικών».
Οι Ταλιμπάν ισχυρίζονται ότι «σέβονται τα δικαιώματα των γυναικών» σύμφωνα με τη δική τους ερμηνεία του αφγανικού πολιτισμού και της ισλαμικής νομοθεσίας.
«Ένα κενό στην εκπαίδευση»
Μέλος της επιτροπής που εξέτασε τα βιβλία επιβεβαίωσε την απαγόρευση, λέγοντας στο BBC Afghan ότι «όλα τα βιβλία που έχουν συγγραφέα γυναίκα δεν επιτρέπεται να διδάσκονται».
Η Ζακία Αντέλι, πρώην υφυπουργός Δικαιοσύνης πριν την επιστροφή των Ταλιμπάν και μία από τις συγγραφείς των απαγορευμένων βιβλίων, δήλωσε ότι δεν εξεπλάγη από την απόφαση.
«Με δεδομένο το μισογυνικό πνεύμα και τις πολιτικές των Ταλιμπάν, είναι φυσικό ότι όταν οι γυναίκες δεν έχουν δικαίωμα να σπουδάζουν, ούτε οι απόψεις, οι ιδέες και τα συγγράμματά τους θα επιτρέπονται», είπε.
Οι νέες οδηγίες εκδόθηκαν στα τέλη Αυγούστου.
Ο Ζίαουρ Ραχμάν Αριουμπί, αναπληρωτής ακαδημαϊκός διευθυντής του υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης της κυβέρνησης των Ταλιμπάν, είπε σε επιστολή προς τα πανεπιστήμια ότι οι αποφάσεις λήφθηκαν από «επιτροπή θρησκευτικών λογίων και ειδικών».
Εκτός από τα βιβλία γυναικών, ο αποκλεισμός φαίνεται να στοχεύει και βιβλία Ιρανών συγγραφέων ή εκδοτών, ώστε – όπως ειπώθηκε – να αποτραπεί «η διείσδυση ιρανικού περιεχομένου» στα αφγανικά πανεπιστήμια.
Στον κατάλογο των 50 σελίδων περιλαμβάνονται 679 τίτλοι, εκ των οποίων οι 310 είναι ιρανικής προέλευσης.
Καθηγητής σε πανεπιστήμιο, υπό καθεστώς ανωνυμίας, τόνισε ότι ο αποκλεισμός θα δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα:
«Τα βιβλία Ιρανών συγγραφέων και μεταφραστών αποτελούν τον κύριο σύνδεσμο των πανεπιστημίων του Αφγανιστάν με την παγκόσμια ακαδημαϊκή κοινότητα. Η απομάκρυνσή τους δημιουργεί τεράστιο κενό στην ανώτατη εκπαίδευση».
Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Καμπούλ είπε στο BBC ότι πλέον αναγκάζονται να συντάσσουν μόνοι τους κεφάλαια βιβλίων, ακολουθώντας τις απαγορεύσεις και τους περιορισμούς των Ταλιμπάν.
Το ερώτημα όμως, όπως σημείωσε, είναι αν αυτά τα συγγράμματα μπορούν να φτιαχτούν σύμφωνα με τα παγκόσμια επιστημονικά πρότυπα ή όχι.
