Με δεδομένο ότι 120.000 οχήματα εισέρχονται κάθε χρόνο στο οδικό δίκτυο μόνο της Αττικής, αυτό σημαίνει ότι την επόμενη δεκαετία οι δρόμοι της θα έχουν επιπλέον ένα εκατ. οχήματα.

Το κυκλοφοριακό κομφούζιο που επικρατεί δεν αποτυπώνεται μόνο στο γεγονός ότι οι ώρες αιχμής έχουν επεκταθεί κατά πολύ σε μεγάλους κεντρικούς άξονες, καθώς, πια, τα προβλήματα συμφόρησης παρατηρούνται ακόμη και μέσα σε περιοχές που μέχρι πρότινος οι διελεύσεις ήταν εύκολες και γρήγορες.

Χωρίς… πυξίδα

Οπως εξήγησε ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, Θανάσης Τσιάνος, μιλώντας χθες σε διαδικτυακό πάνελ του 8ου Συνεδρίου Υποδομών και Μεταφορών – ITC 2025 για το κυκλοφοριακό πρόβλημα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, «το σχέδιο αποσυμφόρησης δεν μπορεί να υπάρξει, γιατί δεν υπάρχει στρατηγικός σχεδιασμός για την Αττική. Αυτήν τη στιγμή αυτό που υπάρχει είναι ένας σημαντικός προγραμματισμός για την αναβάθμιση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, οι ανάγκες όμως είναι πολύ μεγάλες και θα πάρει αρκετό διάστημα για να φτάσουν σε ένα επιθυμητό επίπεδο – είναι ενθαρρυντικό όμως ότι τα υπουργεία κινούνται προς αυτήν την κατεύθυνση. Επίσης, υπάρχει ένα σχέδιο για ανάπτυξη και αναβάθμιση οδικών αξόνων, αλλά θα πρέπει να περιμένουμε χρόνια για να υλοποιηθεί».

Αναλύοντας τη θέση του, τόνισε ότι θα πρέπει να υπάρξει «ένα σχέδιο διαχείρισης συμφόρησης που να περιλαμβάνει βελτιώσεις στο υφιστάμενο οδικό δίκτυο, δηλαδή κάποια κυκλοφοριακά μέτρα, να βελτιώσουμε κάποιους κόμβους, να αυξήσουμε τη ροή, να επικαιροποιήσουμε τα προγράμματα σηματοδότησης τα οποία βλέπουμε ότι σε πολλούς κρίσιμους κόμβους δεν έχουν επικαιροποιηθεί εδώ και 25 χρόνια, να υπάρξει αλλαγή του Δακτυλίου, να μπει ωράριο τροφοδοσίας που θα εφαρμόζεται και να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε με τα φορτηγά στους μεγάλους οδικούς άξονες σε ώρες αιχμής».

Στατιστικά

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, στην Αθήνα το 2024 ένας οδηγός έχασε 111 ώρες στην κίνηση, ενώ χρειάζεται περίπου 30 λεπτά για να διανύσει 10 χιλιόμετρα. Αντίστοιχα, στη Θεσσαλονίκη ο μέσος οδηγός έχασε περίπου 80 ώρες και χρειάστηκε περίπου 23 λεπτά για κάθε 10 χιλιόμετρα. Εναν χρόνο πριν, το 2023, οι χαμένες ώρες πίσω από ένα τιμόνι στην Αττική ήταν 104, δηλαδή υπήρξε αύξηση στις 111, ενώ οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι θα είναι χειροτέρα το 2025 και το 2026. Στη Θεσσαλονίκη ένας ο οδηγός το 2023 έχασε 53 ώρες από 80 ώρες το 2024, αύξηση που αποδίδεται στη κατασκευή του Fly Over.

Η επόμενη 5ετία εκτιμάται πως θα είναι ακόμα πιο δύσκολη, αφού στην Αττική αναμένεται μια αύξηση στις μετακινήσεις γύρω στο 16-20% καιμ σύμφωνα με τον κ. Τσιάνο, αν ένα μέρος αυτής της αύξησης δεν πάει στα ΜΜΜ, τότε «θα πάει στο οδικό δίκτυο και οι καθυστερήσεις θα είναι σημαντικά μεγαλύτερες από αυτές που είναι σήμερα».

Ενδεικτικό του προβλήματος που υπάρχει είναι ότι μόνο στην Αττική Οδό από το 2023 έως σήμερα έχει αυξηθεί ο κυκλοφοριακός φόρτος κατά 9,5%. Ειδικά για τον Κηφισό, τα στοιχεία δείχνουν πως χάνονται εκατ. ώρες κάθε χρόνο, οι οποίες σε μια ετήσια ζημία είναι ύψους 80-90 εκατ. ευρώ.

Αμεσες λύσεις

Μιλώντας στο ίδιο πάνελ ο σύμβουλος Οδικής Ασφάλειας στην Περιφέρεια Αττικής και πρώην οδηγός αγώνων Κωνσταντίνος Μαρκουίζος (Ιαβέρης), για να βάλει στο κάδρο ακριβώς το πρόβλημα, εξήγησε ότι κάθε χρόνο εισέρχονται στην Αττική 120.000 οχήματα, αριθμός που θα φτάσει το ένα εκατ. σε μία δεκαετία.

Ο κ. Μαρκουίζος τόνισε ότι θα πρέπει να υπάρξει ένας ενιαίος φορέας που θα διαχειρίζεται το κυκλοφοριακό πρόβλημα με άμεσες λύσεις, όπως αυτές που μεταξύ άλλων διαχειρίζεται η Περιφέρεια Αττικής από το Κέντρο Ελέγχου, που είναι για παράδειγμα ο έλεγχος της σηματοδότησης, ενώ εξήγησε ότι σημαντικό ρόλο πρέπει να παίξει το να γίνουν ακόμη πιο φιλικά προς τους επιβάτες τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς.

Λύση η αναβάθμιση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς

Στην πραγματικότητα, άπαντες συμφωνούν ότι η βασική λύση είναι η στροφή στα ΜΜΜ, τα οποία ωστόσο θα χρειαστεί να μειώσουν τις αναμονές σε αποβάθρες και στάσεις, προκειμένου οι οδηγοί να έχουν λόγους να τα επιλέγουν και να μη βγαίνουν όλοι με τα οχήματά τους στο οδικό δίκτυο.

Μεταξύ άλλων, η στροφή στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς θα μπορούσε να γίνει με αύξηση της ελκυστικότητας (σταθμοί μετεπιβίβασης με Ι.Χ., καλύτερη σύνδεση με αστική συγκοινωνία ΟΑΣΑ, χώροι στάθμευσης ποδηλάτων, βελτίωση συνθηκών για την πεζή μετακίνηση προς τους σταθμούς του μετρό).

Συνολικά, πάντως, για να μειωθεί το χάος στους δρόμους, πέρα από τις παρεμβάσεις στις υποδομές που δρομολογούνται και τη στροφή στις πράσινες μετακινήσεις, θα πρέπει μεταξύ άλλων να μπουν στο μικροσκόπιο το ωράριο τροφοδοσίας και η τήρησή του, η διερεύνηση απαγόρευσης κυκλοφορίας φορτηγών στις ώρες αιχμής σε συγκεκριμένους άξονες, η αξιοποίηση ελεύθερων/αδόμητων χώρων για την άμεση δημιουργία χώρων στάθμευσης μετεπιβίβασης και η αστυνόμευση της παράνομης στάθμευσης.