Σε εξαιρετικά λεπτή φάση βρίσκεται η στάση των ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν, καθώς ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει εάν θα προχωρήσει σε στρατιωτική απάντηση κατά της Τεχεράνης, εν μέσω της βίαιης καταστολής των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων που έχουν αφήσει πάνω από 600 νεκρούς και χιλιάδες συλληφθέντες. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η χρήση βίας από το ιρανικό καθεστώς αποτελεί «κόκκινη γραμμή», την οποία – όπως δήλωσε – η Τεχεράνη «φαίνεται να αρχίζει να ξεπερνά». Την ίδια ώρα, ο Λευκός Οίκος εξετάζει «πολύ ισχυρές επιλογές», από τη διπλωματία έως και στρατιωτικά πλήγματα. Ταυτόχρονα, σημαντική εξέλιξη στις τηλεπικοινωνίες στο Ιράν καταγράφηκε σήμερα, καθώς ορισμένοι πολίτες κατάφεραν να πραγματοποιήσουν διεθνείς τηλεφωνικές κλήσεις, έπειτα από μια εβδομάδα που το καθεστώς είχε διακόψει πλήρως την πρόσβαση στο διαδίκτυο και τις διεθνείς κλήσεις σε μια προσπάθεια να ελέγξει την ροή πληροφοριών για τις συνεχείς αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. Παρόλα αυτά, τα μηνύματα και η πρόσβαση στο ίντερνετ εξακολουθούν να παραμένουν σε μεγάλο βαθμό περιορισμένα ή απενεργοποιημένα.
«Άλλο η δημόσια ρητορική, άλλο τα ιδιωτικά μηνύματα της Τεχεράνης»
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ τόνισε ότι υπάρχει έντονη απόκλιση ανάμεσα στη δημόσια στάση του Ιράν και στα μηνύματα που φτάνουν κατ’ ιδίαν στην Ουάσινγκτον. «Αυτό που ακούμε δημόσια από το ιρανικό καθεστώς είναι εντελώς διαφορετικό από τα μηνύματα που λαμβάνουμε ιδιωτικά. Ο πρόεδρος θέλει να διερευνήσει αυτά τα μηνύματα», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι ο Τραμπ «δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει στρατιωτικές επιλογές, αν το κρίνει απαραίτητο». Παρά τις απειλές, ο αμερικανικός στρατός φαίνεται προς το παρόν να βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής, ενώ ο ίδιος ο Τραμπ έκανε λόγο για επικείμενη συνάντηση με Ιρανούς αξιωματούχους, προειδοποιώντας ταυτόχρονα ότι «ίσως χρειαστεί να δράσουμε πριν από αυτή».
Δασμοί 25% σε χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν
Λίγες ώρες μετά, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω κοινωνικών δικτύων την επιβολή δασμών 25% σε χώρες που διατηρούν εμπορικές σχέσεις με το Ιράν, με άμεση ισχύ. Πρόκειται για το πρώτο απτό μέτρο της Ουάσινγκτον ως απάντηση στην καταστολή των διαδηλώσεων. Μεταξύ των χωρών που διατηρούν οικονομικές σχέσεις με την Τεχεράνη περιλαμβάνονται η Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Τουρκία, η Βραζιλία και η Ρωσία, ενώ ο Λευκός Οίκος απέφυγε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για την εφαρμογή του μέτρου.
Εκτεταμένη βία και εκατοντάδες νεκροί
Οι μαζικές διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου 2025 λόγω της οικονομικής κρίσης και της αύξησης του κόστους ζωής έχουν εξελιχθεί σε μαζικό κίνημα κατά του ιρανικού καθεστώτος. Ορισμένες ανθρωπιστικές οργανώσεις αναφέρουν ήδη τουλάχιστον 600–650 νεκρούς διαδηλωτές από την αιματηρή καταστολή των κινητοποιήσεων έως σήμερα.
Μπορούν να αντέξουν οι διαδηλώσεις;
Παρά τη συνέχιση των κινητοποιήσεων, αναλυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί για το κατά πόσο οι διαδηλώσεις μπορούν να διατηρηθούν μακροπρόθεσμα. Ο Βάλι Νασρ, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, επισημαίνει ότι το μπλακάουτ στο διαδίκτυο λειτουργεί αποτρεπτικά: «Η διακοπή της επικοινωνίας καθιστά εξαιρετικά δύσκολο να μεταφερθεί η οργή από πόλη σε πόλη. Οι διαδηλώσεις είναι αυθόρμητες, χωρίς ηγεσία και οργάνωση. Και ιστορικά, τέτοια κινήματα δυσκολεύονται να διατηρηθούν», σημειώνει. Το μπλακάουτ έχει επηρεάσει σχεδόν όλο το Ιράν, με τον οργανισμό NetBlocks να καταγράφει εκτεταμένη διακοπή του ίντερνετ σε πολλές μεγαλουπόλεις, συμπεριλαμβανομένης της Τεχεράνης. Σε ορισμένες περιοχές έχουν παρατηρηθεί προσπάθειες χρησιμοποίησης δορυφορικών υπηρεσιών όπως το Starlink για να παρακαμφθεί ο έλεγχος – προσπάθειες που οι ιρανικές αρχές φέρονται να καταδιώκουν, ενώ παράλληλα λαμβάνουν μέτρα για να μπλοκάρουν τέτοιες συνδέσεις.
Πιέσεις από συμμάχους του Τραμπ για σκληρή στάση
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, σκληροπυρηνικοί σύμμαχοι του Τραμπ πιέζουν για αποφασιστική δράση. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ κάλεσε τον πρόεδρο να μην επαναλάβει – όπως είπε – το «λάθος Ομπάμα» στη Συρία. «Δεν αρκεί να λέμε ότι στεκόμαστε στο πλευρό του ιρανικού λαού. Πρέπει να δράσουμε αποφασιστικά για να προστατεύσουμε τους διαδηλωτές», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ακόμη πιο αιχμηρός εμφανίστηκε ο πρώην πρόεδρος της Βουλής Νιούτ Γκίνγκριτς, ο οποίος υποστήριξε ότι «στόχος της Δύσης πρέπει να είναι η ανατροπή της ιρανικής δικτατορίας τη στιγμή της μεγαλύτερης αδυναμίας της».
Προειδοποιήσεις από την Τεχεράνη
Από την πλευρά του, το Ιράν προειδοποιεί ότι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις θα αποτελέσουν «νόμιμους στόχους» σε περίπτωση στρατιωτικής παρέμβασης. Η Τεχεράνη έχει στο παρελθόν καταφέρει να καταστείλει μαζικά κινήματα, όπως το Πράσινο Κίνημα του 2009 και τις διαδηλώσεις «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» το 2022. Ωστόσο, οι σημερινές κινητοποιήσεις θεωρούνται οι μεγαλύτερες των τελευταίων ετών, σε μια περίοδο βαθιάς οικονομικής κρίσης και κατάρρευσης του ιρανικού νομίσματος, αποτελώντας μια ευθεία πρόκληση για την εξουσία του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
