Η δυνατότητα αυτή προβλέπεται με το άρθρο 51 του τελικού κειμένου του νομοσχεδίου για τις φοροελαφρύνσεις και τις εισοδηματικές ενισχύσεις της 90^ής ΔΕΘ, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή.

Για 13 έτη

Η νέα αυτή ευνοϊκή ρύθμιση, την οποία προωθεί ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, καλύπτει συνολικά 13 φορολογικά έτη, από το 2014 έως και το 2026, και δίνει στους ιδιοκτήτες τη δυνατότητα να αποκαταστήσουν ανακρίβειες και παραλείψεις στις δηλώσεις Ε9, πριν ολοκληρωθεί η πλήρης διασύνδεση των στοιχείων τους με το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ).

Το σημαντικότερο πλεονέκτημα είναι ότι ακόμη και διορθώσεις στα έντυπα Ε9 των ετών 2014-2026 οι οποίες κανονικά θα οδηγούσαν σε υψηλότερο ΕΝΦΙΑ για ένα ή περισσότερα από τα έτη αυτά ή ακόμη και για όλα αυτά τα έτη θα μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς καμία τέτοια πρόσθετη επιβάρυνση.

Η νέα διάταξη δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένες κατηγορίες λαθών. Επιτρέπει γενικά την υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων στοιχείων ακινήτων Ε9 αναδρομικά για τα έτη 2014-2026, ώστε η εικόνα της ακίνητης περιουσίας κάθε ιδιοκτήτη να περιλαμβάνει τα ορθά στοιχεία κάθε ακινήτου.

Οι διορθώσεις

Έτσι, ανοίγει ο δρόμος για διορθώσεις που αφορούν ενδεικτικά:

1. «Ξεχασμένα» τετραγωνικά: Επιφάνειες κατοικιών, αποθηκών, επαγγελματικών χώρων ή άλλων κτισμάτων που δεν είχαν δηλωθεί ή είχαν καταχωριστεί με μικρότερο εμβαδόν.
2. Αδήλωτα κτίσματα και προσθήκες: Κτίρια, επεκτάσεις ή πρόσθετοι χώροι που δεν εμφανίζονται στο Ε9. Η φορολογική δήλωσή τους δεν συνεπάγεται πολεοδομική νομιμοποίηση.
3. Τακτοποιημένους ημιυπαίθριους: Χώροι που είχαν ενταχθεί σε διαδικασία τακτοποίησης, αλλά η μεταβολή της επιφάνειας δεν αποτυπώθηκε σωστά στη δήλωση Ε9.
4. Αλλαγές χρήσης: Χώροι που μετατράπηκαν, για παράδειγμα, από βοηθητικούς σε κύριους ή από επαγγελματικούς σε κατοικίες, χωρίς αντίστοιχη ενημέρωση του Ε9.
5. Λανθασμένα χαρακτηριστικά ακινήτων: Ανακρίβειες στην επιφάνεια, στον όροφο, στο είδος του εμπράγματου δικαιώματος, στο ποσοστό συνιδιοκτησίας ή σε άλλα στοιχεία που επηρεάζουν τη φορολογική απεικόνιση.

Χωρίς επιβαρύνσεις

Για όλες αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται η διόρθωση να ανταποκρίνεται στα πραγματικά και νόμιμα στοιχεία του ακινήτου.

Το άρθρο 51 προβλέπει ότι οι δηλώσεις Ε9 για τα έτη 2014-2026 μπορούν να υποβληθούν χωρίς επιβολή του φόρου κάθε έτους, των τόκων και των προστίμων που προκύπτουν από αυτές.

Για παράδειγμα, ιδιοκτήτης που είχε δηλώσει διαμέρισμα 80 τ.μ., ενώ τα ορθά στοιχεία είναι 100 τ.μ., θα μπορεί να διορθώσει την επιφάνεια για τα καλυπτόμενα έτη χωρίς να του καταλογιστεί ο πρόσθετος ΕΝΦΙΑ που θα προέκυπτε από τη συγκεκριμένη αναδρομική μεταβολή.

Η απαλλαγή δεν σημαίνει διαγραφή παλαιών, ήδη βεβαιωμένων οφειλών ΕΝΦΙΑ ούτε γενική απαλλαγή του ακινήτου από τη μελλοντική φορολόγηση. Αφορά τις επιβαρύνσεις που προκύπτουν από τη διορθωτική δήλωση.

Διαδικασία

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγξουν τα στοιχεία της περιουσιακής τους κατάστασης στην εφαρμογή Ε9 της ΑΑΔΕ, μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE, και να τα αντιπαραβάλουν με τίτλους ιδιοκτησίας, κτηματολογικά στοιχεία, οικοδομικές άδειες και πράξεις τακτοποίησης.

Στη συνέχεια θα πρέπει να υποβάλουν τις απαιτούμενες δηλώσεις Ε9 για τα έτη στα οποία εντοπίζονται ανακρίβειες, με βάση τη διαδικασία που θα ισχύσει για την εφαρμογή της νέας ρύθμισης.

Επειδή η διόρθωση ενός παλαιότερου έτους ενδέχεται να επηρεάζει και τα επόμενα, χρειάζεται προσεκτικός έλεγχος ολόκληρου του ιστορικού του ακινήτου.

Η προθεσμία δεν συνδέεται με συγκεκριμένη ημερομηνία του 2026 ή του 2027.

Οι ιδιοκτήτες θα έχουν περιθώριο να υποβάλουν τις διορθωτικές δηλώσεις Ε9 έως το τέλος του τέταρτου μήνα από την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του ΜΙΔΑ. Με δεδομένο ότι το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) θα επιδιώξουν να θέσουν σε λειτουργία το ΜΙΔΑ μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου 2026, η προθεσμία αυτή τοποθετείται περί τα μέσα Μαρτίου 2027. Αν όμως ο σχεδιασμός αυτός καθυστερήσει λίγο και η έναρξη γίνει την 1^η-1-2027 τότε η προθεσμία θα λήγει στις 30-4-2027, αν η έναρξη γίνει αργότερα, π.χ. την 1^η-4-2027, η προθεσμία θα λήγει την 31^η-7-2027 κ.ο.κ.

Επιπλέον, προβλέπεται και δυνατότητα παράτασης με υπουργική απόφαση, ύστερα από εισήγηση του διοικητή της ΑΑΔΕ.

Στόχος είναι η δημιουργία μιας πληρέστερης και ακριβέστερης εικόνας της ακίνητης περιουσίας, ενόψει της λειτουργίας του ΜΙΔΑ.

Η εναρμόνιση των δηλώσεων Ε9 με τα κτηματολογικά και λοιπά διαθέσιμα στοιχεία θα επιτρέψει αποτελεσματικότερες διασταυρώσεις και θα περιορίσει τις ασυμφωνίες μεταξύ φορολογικών και ιδιοκτησιακών δεδομένων.

Απαγορευτικό σε επιστροφές ΕΝΦΙΑ

Επιπλέον, σύμφωνα με τα όσα διευκρινίζονται στην αιτιολογική έκθεση επί του άρθρου 51, η νέα αυτή ρύθμιση για τα Ε9 των ετών 2014-2026 αφορά στις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες από τις διορθωτικές δηλώσεις Ε9 προκύπτει επιπλέον χρέωση ΕΝΦΙΑ. Δηλαδή η ρύθμιση αυτή δεν δίνει αυτομάτως το δικαίωμα σε όσους διορθώνουν τα στοιχεία των ακινήτων τους αναδρομικά από το 2014, προκαλώντας μείωση του ΕΝΦΙΑ, να εισπράξουν επιστροφές ΕΝΦΙΑ για όλα τα χρόνια της περιόδου 2014-2026.

Παραγραφή

Για τις περιπτώσεις αυτές, ισχύει ο κανόνας της πενταετούς παραγραφής, σύμφωνα με τον οποίο εφόσον η δήλωση υποβληθεί το 2026 και προκύψει μείωση του ΕΝ.Φ.Ι.Α. αναδρομικά από το 2014 ή από άλλο έτος μεταγενέστερο, η επιστροφή των επιπλέον ποσών του φόρου αυτού επιτρέπεται μόνο για τα έτη 2021-2026, διότι τα προηγούμενα έτη έχουν παραγραφεί!

Η αιτιολογική έκθεση επισημαίνει συγκεκριμένα ότι, όταν από μια διόρθωση προκύπτει μικρότερος φόρος ή αξίωση επιστροφής, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι συνήθεις διαδικασίες και οι προθεσμίες παραγραφής του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Αυτό σημαίνει ουσιαστικά ότι η 13ετής δυνατότητα υποβολής διορθώσεων δεν ισοδυναμεί με 13ετές δικαίωμα επιστροφής φόρων.