Με δεδομένο ότι τα δάνεια αυτά μπήκαν στο πρόγραμμα «Ηρακλής», δημιουργεί και μια υποχρέωση του Δημοσίου να πληρώσει ισόποση εγγύηση για να μην απομειωθούν τα ίδια κεφάλαια του χρηματοποστωτικού συστήματος.

Τα δάνεια αυτά βγήκαν από τους ισολογισμούς των τραπεζών που τα είχαν χορηγήσει, για να μπουν στο σχήμα του «Ηρακλή», ώστε να εκκαθαριστούν στην αξία τους, διευκολύνοντας έτσι τον ιδιωτικό δανεισμό της οικονομίας. Αν η αξία τους θα μειωθεί με μια απόφαση, όπως η πρόσφατη του Αρείου Πάγου, ή θα εκκαθαριστούν σε χαμηλότερες τιμές, τότε, για να μη μειωθούν τα κεφάλαια των τραπεζών, θα πρέπει να ενεργοποιηθεί μέρος των εγγυήσεων συνολικού ύψους 17.6 δισ. ευρώ (Ηρακλής Ι-ΙΙΙ) του Ελληνικού Δημοσίου. Με δεδομένο ότι η απώλεια αυτή έρχεται από μια μάλλον απροσδόκητη κατεύθυνση, το Δημόσιο θα κληθεί να πληρώσει όχι για την αιτία που έδωσε τις εγγυήσεις (δηλαδή για τα προβλήματα εκκαθάρισης), αλλά λόγω μιας δικαστικής απόφασης την οποία δεν μπορεί να αγνοήσει. Τούτο, με δεδομένο ότι οι αποφάσεις του Αρείου Πάγου έχουν ισχύ νόμου. Με αυτήν τη λογική, μπορεί ανάλογες απαιτήσεις να εγείρουν και άλλες ομάδες δανειοληπτών, μεγαλώνοντας το πρόβλημα για το Ελληνικό Δημόσιο και ειδικότερα τους ετήσιους Προϋπολογισμούς.

Επαφές

Στην κατεύθυνση αυτήν, ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, επικοινώνησε το μεσημέρι του Σαββάτου με την Ενωση Ελληνικών Τραπεζών και την Τράπεζα της Ελλάδος, ώστε να διασφαλίσει ότι δεν θα έχουμε άλλες ανάλογες απώλειες από κόκκινα δάνεια που διαχειρίζονται οι εμπορικές τράπεζες και οι servicers. Οι τράπεζες διαβεβαίωσαν ότι τα δάνεια του νόμου Κατσέλη ήταν μια ειδική κατηγορία και δεν αναμένεται να έχουν ανάλογες διεκδικήσεις στο μέλλον.

Αυτή είναι μια από τις περιπτώσεις που θέλει να ρυθμίσει οριστικά η κυβέρνηση, κάνοντας άρθρο του Συντάγματος ένα «δημοσιονομικό φρένο» σε όποιες περιπτώσεις διεκδικήσεων προκύπτουν από δικαστικές αποφάσεις κάθε είδους.

Αναδρομικά

Μια δεύτερη μεγάλη ανησυχία της σημερινής, αλλά και των κυβερνήσεων που προηγήθηκαν, είναι αυτό που είχε ονομαστεί ανεπίσημα «εισοδηματική πολιτική μέσω των δικαστηρίων». Αναδρομικές διεκδικήσεις για περικοπές μισθών και συντάξεων (κύριων και επικουρικών) ή ακόμη και επιδομάτων, τα οποία καταβάλλονται για συγκεκριμένους λόγους σε όσους έχουν κάποια ειδικά καθήκοντα και διεκδικούνται από το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων. Οταν εξασφαλίζει θετική δικαστική απόφαση κάποια ομάδα εργαζομένων, ακολουθούν πολλές άλλες για το ίδιο ή παραπλήσια θέματα, μεγαλώνοντας και τον κίνδυνο για απρογραμμάτιστες δαπάνες.

Τα φαινόμενα αυτά, που ήταν αρκετά συχνά τα χρόνια μετά το τέλος του 3ου Μνημονίου, δημιουργούν δυσκολίες στην προσπάθεια μείωσης του δημοσίου χρέους, η οποία αποτελεί στρατηγικό στόχο της οικονομικής πολιτικής.

Δημοσιονομική άμυνα και για το μέλλον

Εκτός όμως από τις δικαστικές διεκδικήσεις, η κυβέρνηση θέλει να διατηρηθεί η σημερινή οικονομική πολιτική, ειδικά στο θέμα της σταθερής μείωσης του χρέους, και τα επόμενα χρόνια. Για να γίνει κάτι τέτοιο, θα πρέπει να υπάρχει συναίνεση και από την πλειοψηφία των κομμάτων της αντιπολίτευσης σε έναν συνταγματικό κανόνα, σχετικό με την εξασφάλιση της αποκλιμάκωσης του χρέους. Βεβαίως, όλα θα κριθούν από τη διατύπωση της διάταξης που θα θελήσει να εντάξει στο Σύνταγμα η κυβέρνηση.