Οι Δήμοι Αγράφων, Αγρινίου, Αμφιλοχίας και Καρπενησίου προχωρούν συντονισμένα στην άσκηση των προβλεπόμενων ένδικων μέσων, με σκοπό τη διεκδίκηση των ανταποδοτικών τελών που απορρέουν από τη λειτουργία μεγάλων υδροηλεκτρικών σταθμών και τα οποία δεν έχουν αποδοθεί επί σειρά δεκαετιών.
Η απόφαση αυτή συνιστά το επιστέγασμα μιας μακράς περιόδου θεσμικού διαλόγου, διαδοχικών επαφών και τεκμηριωμένων παρεμβάσεων προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και προς τη ΔΕΗ Α.Ε., χωρίς μέχρι σήμερα ουσιαστική ανταπόκριση.
Η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού διαμόρφωσε διαχρονικά σημαντικό μέρος της παραγωγικής της βάσης στηριζόμενη στην αξιοποίηση υδροηλεκτρικών έργων. Οι εγκαταστάσεις αυτές, που συνδέονται με τους μεγαλύτερους ταμιευτήρες της χώρας, αποτελούν κρίσιμους πυλώνες του εθνικού ενεργειακού συστήματος. Ωστόσο, η ανάπτυξή τους συνοδεύτηκε από σημαντικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας οικισμών, του εκτοπισμού πληθυσμών, της καταστροφής περιουσιών και της εκτεταμένης μεταβολής του φυσικού περιβάλλοντος.
Ιδιαίτερη αντίφαση ανακύπτει από το γεγονός ότι το σχετικό ανταποδοτικό τέλος αποδίδεται ήδη σε περιπτώσεις μικρής κλίμακας υδροηλεκτρικών μονάδων, ενώ μεγάλες υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις, όπως αυτές της λεκάνης του Αχελώου, εξαιρούνται από αντίστοιχη εφαρμογή, παρά το σαφώς μεγαλύτερο περιβαλλοντικό και οικονομικό τους αποτύπωμα. Η πρακτική αυτή εγείρει ζητήματα άνισης μεταχείρισης και απόκλισης από την αρχή της αναλογικότητας.
Παράλληλα, η μη αναδρομική εφαρμογή της σχετικής Υπουργικής Απόφασης από το έτος 2022 έχει ως αποτέλεσμα τη στέρηση σημαντικών πόρων για τους Δήμους Αγρινίου, Αγράφων και Καρπενησίου, ενισχύοντας περαιτέρω το αίσθημα αδικίας στις τοπικές κοινωνίες.
Το αίτημα για τη θεσμοθέτηση ανταποδοτικού «πράσινου» τέλους ύδατος για τα μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα είναι ώριμο, τεκμηριωμένο και εναρμονισμένο με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης και της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης. Έχει ήδη υποστηριχθεί από θεσμικούς φορείς, όπως το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, ενώ και σε ευρωπαϊκό επίπεδο επισημαίνεται η ανάγκη εφαρμογής σχετικών εισφορών ανεξαρτήτως μεγέθους παραγωγικής δραστηριότητας.
Οι τέσσερις Δήμοι, οι οποίοι χαρακτηρίζονται από σύνθετες γεωμορφολογικές συνθήκες και αυξημένες προκλήσεις προσβασιμότητας, σε συνδυασμό με σημαντικά ελλείμματα υποδομών και έντονες δημογραφικές πιέσεις, δεν δύνανται να συνεχίσουν να στερούνται πόρων που δικαιούνται. Οι τοπικές κοινωνίες, οι οποίες διαχρονικά συνέβαλαν καθοριστικά στην ενεργειακή επάρκεια της χώρας, δικαιούνται ίση μεταχείριση και ουσιαστική ανταπόδοση.
Υπό τα δεδομένα αυτά, η προσφυγή στη Δικαιοσύνη καθίσταται αναγκαία επιλογή, με βασικούς στόχους:
• την καταβολή των προβλεπόμενων ανταποδοτικών τελών,
• την αναδρομική απόδοσή τους από το 2022, και
• τη θεσμική κατοχύρωση ενός ενιαίου, δίκαιου και συνεκτικού πλαισίου για το σύνολο των μορφών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων υδροηλεκτρικών έργων.
Οι Δήμοι Αγρινίου, Αγράφων, Καρπενησίου και Αμφιλοχίας δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν, με συνέπεια, θεσμική υπευθυνότητα και πνεύμα συνεργασίας, να διεκδικούν τα νόμιμα δικαιώματά τους, υπερασπιζόμενοι το συμφέρον των πολιτών και τη βιώσιμη προοπτική των τοπικών κοινωνιών.
