5 Ιουνίου, Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2026
Για το Κλίμα, Για τους Εργαζόμενους, Για μια Δίκαιη Μετάβαση
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2026, η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ) ενώνει τη φωνή της με τη Διεθνή Συνδικαλιστική Συνομοσπονδία (ITUC), την Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων (ETUC) και τις οργανώσεις συνδικάτων σε όλη την Ευρώπη. Υπό το φετινό κεντρικό σύνθημα «Γενική Πρόσκληση για Δράση για το Κλίμα» (#NowForClimate), απαιτούμε άμεση, ριζική και δίκαιη δράση για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, με επίκεντρο την κοινωνική δικαιοσύνη και τα δικαιώματα των εργαζομένων.
Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον μια αφηρημένη περιβαλλοντική απειλή· είναι μια βαθιά κρίση εργασίας και κοινωνίας. Στην Ελλάδα και σε ολόκληρη την Ευρώπη οι εργαζόμενοι βιώνουν ήδη τις άμεσες επιπτώσεις της στην υγεία τους, στις συνθήκες καθημερινής εργασίας, στη σταθερότητα των θέσεων απασχόλησης και στο βιοτικό τους επίπεδο.
Απορρίπτουμε κατηγορηματικά το ψευδές δίλημμα «Θέσεις Εργασίας ή Περιβάλλον». Η πραγματική οικολογική στροφή δεν μπορεί να γίνει εις βάρος των δικαιωμάτων μας, ούτε να μετακυλήσει το κόστος της απανθρακοποίησης στους πιο ευάλωτους. Για τον λόγο αυτό, η ΓΣΕΕ ευθυγραμμίζεται με το ευρωπαϊκό συνδικαλιστικό κίνημα (ETUC) και διεκδικεί τη θεσμοθέτηση ενός δεσμευτικού νομικού πλαισίου – μιας Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Δίκαιη Μετάβαση (Just Transition Directive) – που θα κατοχυρώνει εκτελεστά και κυρώσιμα δικαιώματα για τους εργαζόμενους και τις τοπικές κοινότητες.
Οι Διεκδικήσεις της ΓΣΕΕ
Σε κοινή γραμμή με τις θέσεις της ITUC και της ETUC, η ΓΣΕΕ απαιτεί:
- Συμμετοχή και Κοινωνικός Διάλογος: Οι εθνικές κλιματικές πολιτικές και οι κοινοτικές πράξεις για το κλίμα πρέπει να τελούν υπό υποχρεωτική διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους. Οι πρωτοβουλίες μετριασμού και προσαρμογής οφείλουν να σχεδιάζονται με τα συμφέροντα της εργασίας στο επίκεντρο.
- Εγγυήσεις Απασχολησιμότητας & Πράσινες Δεξιότητες: Όλοι οι εργαζόμενοι σε κλάδους υψηλής έντασης άνθρακα και στρατηγικής σημασίας (ενέργεια, μεταφορές, βιομηχανία, αγροτική παραγωγή) πρέπει να έχουν πλήρεις εγγυήσεις απασχολησιμότητας. Απαιτούμε δημόσια προγράμματα επανακατάρτισης και ανακατατάξεων σε ποιοτικές πράσινες θέσεις εργασίας, αποκλείοντας κάθε μορφή βίαιης ή αναγκαστικής αλλαγής.
- Θωράκιση της Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία (ΥΑΕ): Η κλιματική κρίση γεννά νέους επαγγελματικούς κινδύνους. Απαιτούμε αυστηροποίηση των ευρωπαϊκών και εθνικών προδιαγραφών ΥΑΕ, με άμεσα μέτρα προστασίας από τη θερμική κόπωση/καύσωνες, διασφάλιση καθαρού αέρα και απόλυτα ασφαλείς συνθήκες διεξαγωγής εργασιών στα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και κατασκευών.
Πρόσκληση στην Ελληνική Κυβέρνηση και στα Ευρωπαϊκά Θεσμικά Όργανα
Η ΓΣΕΕ καλεί την Ελληνική Κυβέρνηση και τα Ευρωπαϊκά Θεσμικά Όργανα να:
- Υλοποιήσουν πλήρως την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και το Μηχανισμό Δίκαιης Μετάβασης, καθιστώντας υποχρεωτικές τις διαβουλεύσεις με τα συνδικάτα σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
- Κατευθύνουν τις δημόσιες δαπάνες, τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και τις κρατικές επιδοτήσεις αποκλειστικά σε πράσινες, ποιοτικές και αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας με συλλογικές συμβάσεις. Καμία δημόσια χρηματοδότηση δεν πρέπει να στηρίζει ξεπερασμένα συστήματα ορυκτών καυσίμων ή επικοινωνιακά προγράμματα εταιρικού «πρασινίσματος» (greenwashing).
- Σεβαστούν και να διασφαλίσουν τα δημοκρατικά δικαιώματα των εργαζομένων στην απεργία, τη διαμαρτυρία και τη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων για τις κλιματικές πολιτικές, ως θεμελιώδες κομμάτι της οικονομικής δημοκρατίας.
Η δράση για το κλίμα με τους εργαζόμενους στην πρώτη γραμμή, όχι εναντίον τους, είναι ο μόνος δρόμος για να εξασφαλίσουμε ένα υγιές περιβάλλον και ένα δίκαιο, αλληλέγγυο μέλλον για την εργασία. Στις 5 Ιουνίου 2026, κινητοποιούμαστε και απαιτούμε: οι άνθρωποι και ο πλανήτης πάνω από τα κέρδη.
