Πανελλήνιες 2026: Με περίπου 90.000 υποψηφίους να έχουν ριχτεί στη μάχη για μία θέση στα ελληνικά αμφιθέατρα, η ελληνική οικογένεια δείχνει να βρίσκεται αντιμέτωπη με πρωτοφανή διλήμματα για το μέλλον των παιδιών της.

Τι φοβούνται οι γονείς της Gen Z και πώς βλέπουν το σύστημα των πανελλαδικών εξετάσεων; Ο «μύθος» του Δημοσίου έχει πεθάνει, ο φόβος για οικονομική επιβίωση έχει αντικατασταθεί από τον φόβο μιας δουλειάς με περιορισμένες δυνατότητες και ο εθισμός στα social media παραμένει στην κορυφή των ανησυχιών των γονέων σε σημείο που απειλεί να επηρεάσει μέχρι και επαγγελματικές αποφάσεις.

Η πανελλαδική μελέτη της EMPLOY EDU-Σύμβουλοι Εκπαίδευσης και Σταδιοδρομίας καταγράφει ξεχωριστά αποτελέσματα σχετικά με το πώς νιώθουν οι γονείς μιας γενιάς που μεγάλωσε σε μια σαρωτική εποχή για τις νέες τεχνολογίες και προχωράει σε ένα αβέβαιο εργασιακό περιβάλλον.

Αν και δεν προκαλεί έκπληξη η δυσφορία των γονέων για το σύστημα των πανελλαδικών εξετάσεων, το συντριπτικό ποσοστό 81,2% των ερωτηθέντων που επιθυμεί αλλαγή στο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια υπογραμμίζει την απογοήτευσή του για τη φιλοσοφία του συστήματος. Απογοήτευση καταγράφεται και στην επάρκεια του σχολικού συστήματος, καθώς δεν έχει πείσει τους γονείς για την ικανότητά του να προετοιμάζει τους μαθητές για το επόμενο βήμα τους στην αγορά εργασίας, αλλά και να παρέχει ουσιαστικό επαγγελματικό προσανατολισμό, σε ποσοστό 88,1% και 86,1% αντίστοιχα.

Επαγγελματική αποκατάσταση

Ποια είναι η ιδανική αποκατάσταση για τη γενιά των Gen Z σύμφωνα με τους γονείς; Το όνειρο του Δημοσίου έχει εδώ και χρόνια αποδομηθεί, με μόλις το 12,9% να θεωρεί μια θέση στο Δημόσιο ως την ιδανική επαγγελματική κατάληξη για το παιδί του. Αντίθετα, ο ιδιωτικός τομέας και η επιχειρηματικότητα (ή η εργασία ως ελεύθερος επαγγελματίας) ξεχωρίζουν με ποσοστά 35,6% και 28,7% αντίστοιχα. Εντύπωση προκαλεί ότι ακόμα και η ακαδημαϊκή καριέρα έχει σχεδόν το διπλάσιο ποσοστό από το Δημόσιο, με τους γονείς να θεωρούν, σε ποσοστό 22,8%, ότι αποτελεί καλύτερη επιλογή για επαγγελματική αποκατάσταση.

Υστερα από δεκαετίες, τα παραγνωρισμένα τεχνικά επαγγέλματα έχουν ξεκινήσει να τραβούν την προσοχή τόσο των γονέων όσο και των παιδιών, καθώς θεωρούνται ως μια καλή επιλογή για επάγγελμα. Σε ποσοστό άνω του 82%, οι γονείς θεωρούν ότι τα τεχνικά επαγγέλματα θα έχουν ακόμα μεγαλύτερη ζήτηση στο μέλλον.

Εντύπωση προκαλεί ότι το 48,5% των ερωτηθέντων, σχεδόν ο ένας στους δύο γονείς, ξεχώρισε ως το μεγαλύτερο άγχος του «να μην αξιοποιήσει το παιδί μου πλήρως τις δυνατότητές του». Η οικονομική αβεβαιότητα, που κυριαρχούσε για χρόνια σε μια επισφαλή και αβέβαιη αγορά εργασίας, ανησυχεί μόλις το 21,8% των γονέων, ενώ η αστοχία και οι λάθος επαγγελματικές επιλογές είναι αυτά που κυριαρχούν στην ελληνική οικογένεια. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο φόβος του brain drain, που τόσο συχνά κυριαρχεί στον δημόσιο διάλογο, ανησυχεί μόλις το 9,9% των γονέων.

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

 Social media, ανθεκτικότητα και απόδοση

Αν και οι γονείς αναγνωρίζουν την ευχέρεια των παιδιών τους στη χρήση των νέων τεχνολογιών ως μια δεξιότητα, θεωρούν ότι η γενιά των Ζ παρουσιάζει μειωμένη ανθεκτικότητα στις δυσκολίες και έχει ανάγκη άμεσης επιβράβευσης, μια στάση που θεωρούν ότι συνδέεται με την επαφή τους με την τεχνολογία από μικρή ηλικία.

Οσο για τις επιδόσεις στο σχολείο, σε ποσοστό που ξεπερνάει το 87%, οι γονείς ανησυχούν ότι η χρήση κινητού και social media εμποδίζει την συγκέντρωση και την αποδοτικότητα των παιδιών τους στη μελέτη, ενώ είναι πιθανόν να επηρεάσει και τις επαγγελματικές επιλογές τους. Ερευνα του Common Sense Media (2024) επιβεβαιώνει ότι οι νέοι 13-18 ετών στην Ευρώπη αφιερώνουν κατά μέσο όρο πάνω από 5 ώρες ημερησίως σε οθόνες, ενώ μελέτες νευροεπιστήμης υποστηρίζουν ότι η υπερβολική χρήση social media επηρεάζει αρνητικά τη μνήμη εργασίας και τη συγκέντρωση.

Εντύπωση, πάντως, προκαλεί το γεγονός ότι ενώ οι γονείς δεν στέκονται κριτικά απέναντι στην Τεχνητή Νοημοσύνη -αναγνωρίζουν την επέλασή της στην αγορά εργασίας αλλά όχι με τάσεις πανικού-, ανησυχούν περισσότερο για τη διαμόρφωση νοοτροπιών στην Gen Z από την επιρροή των social media, έναν νέο παράγοντα στη λήψη επαγγελματικών αποφάσεων, οι οποίες μέχρι πρότινος οδηγούνταν, κυρίως, από παραδοσιακούς θεσμούς όπως η οικογένεια και η εκπαίδευση.