Ανάμεσα στα προϊόντα που αναμένεται να επηρεαστούν περισσότερο βρίσκεται το ελαιόλαδο, του οποίου οι τιμές εκτιμάται ότι θα αυξηθούν ξανά τους επόμενους μήνες.

Οι αγρότες προειδοποιούν ότι η κλιματική κρίση έχει ήδη προκαλέσει σημαντικές απώλειες στην παραγωγή, από τα δημητριακά μέχρι τα λαχανικά και τα αμπέλια, γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει σε υψηλότερο κόστος για τους καταναλωτές.

Το ελαιόλαδο ξανά στο επίκεντρο

Οι ελαιοπαραγωγοί εκτιμούν ότι οι τιμές του ελαιολάδου θα κινηθούν εκ νέου ανοδικά μέσα στο φθινόπωρο σύμφωνα με τον Guardian, καθώς οι ελαιώνες δοκιμάζονται από τον συνδυασμό ακραίας ζέστης, παρατεταμένης ξηρασίας και, σε αρκετές περιπτώσεις, καταστροφικών πυρκαγιών.

Το φετινό καλοκαίρι έχουν καταγραφεί ζημιές σε ελαιώνες στην Ελλάδα, την Ιταλία και την Πορτογαλία. Ακόμη και περιοχές που δεν κάηκαν επηρεάστηκαν από τη στάχτη, την επιβαρυμένη ατμόσφαιρα, τις υψηλές θερμοκρασίες, αλλά και την αύξηση των εντόμων και των ασθενειών που προσβάλλουν τις καλλιέργειες.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η έντονη ζέστη επηρεάζει και το μέγεθος του καρπού, μειώνοντας την ποσότητα ελαιολάδου που μπορεί να παραχθεί.

Παρότι οι διεθνείς τιμές είχαν αποκλιμακωθεί μετά το ιστορικό ράλι πριν από δύο χρόνια, το κόστος παραμένει ιδιαίτερα υψηλό. Στη Βρετανία, ένα λίτρο εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου εξακολουθεί να κοστίζει κατά μέσο όρο πάνω από 7 λίρες, ενώ οι τιμές έχουν αρχίσει ξανά να αυξάνονται τους τελευταίους μήνες.

Η ιδρύτρια της εταιρείας Citizens of Soil, Σάρα Βασόν, προειδοποιεί ότι αν οι καιρικές συνθήκες δεν βελτιωθούν σύντομα, οι ανατιμήσεις είναι σχεδόν αναπόφευκτες.

«Αν ο καιρός δεν ομαλοποιηθεί σύντομα, θα πρέπει να περιμένουμε αύξηση των τιμών το φθινόπωρο, καθώς θα υπάρχει λιγότερος καρπός κατάλληλος για την παραγωγή ελαιολάδου», σημειώνει.

Παρόμοια είναι και η εκτίμηση του επικεφαλής της Filippo Berio στη Βρετανία, Γουόλτερ Ζάνρε, ο οποίος τονίζει ότι η ξηρασία στην Ισπανία αναγκάζει πολλές ελιές να απορρίπτουν πρόωρα τους καρπούς τους.

«Ο συνδυασμός των απωλειών λόγω ξηρασίας και της πρόωρης συγκομιδής θα παρακολουθείται στενά τις επόμενες εβδομάδες, καθώς μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τόσο την παραγωγή όσο και τις τιμές του ελαιολάδου την επόμενη χρονιά», ανέφερε

Μεγάλες απώλειες στις καλλιέργειες

Η γαλλική ένωση παραγωγών λαχανικών Légumes de France προειδοποιεί ότι έχουν ήδη χαθεί χιλιάδες τόνοι προϊόντων αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.

Σημαντικές ζημιές καταγράφονται σε μαρούλια, καρότα, πράσα, σκόρδα και κρεμμύδια, ενώ σε ορισμένες περιοχές η παραγωγή αναμένεται να μειωθεί έως και 50% λόγω της παρατεταμένης ανομβρίας.

Οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν και τους αμπελώνες της Γαλλίας, στις περιοχές της Καμπανίας, του Μπορντό και της Βουργουνδίας, όπου η ανάπτυξη των σταφυλιών έχει επιβραδυνθεί.

Στην Καμπανία, οι παραγωγοί εκτιμούν ότι ο τρύγος θα ξεκινήσει γύρω στις 15 Αυγούστου, περίπου έναν μήνα νωρίτερα από ό,τι συνέβαινε πριν από μερικές δεκαετίες, ενώ η παραγωγή αναμένεται να είναι περίπου 10% μικρότερη σε σχέση με πέρυσι.

Μειωμένες σοδειές σε όλη την Ευρώπη

Στην Ισπανία, το υπουργείο Γεωργίας προβλέπει ότι η παραγωγή δημητριακών για την περίοδο 2026-2027 θα περιοριστεί από τα 24 εκατ. τόνους της προηγούμενης χρονιάς σε περίπου 18,5 εκατ. τόνους, πρόβλεψη που έγινε πριν ακόμη υπολογιστούν οι ζημιές από τις μεγάλες πυρκαγιές.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις για πολλές καλλιέργειες.

Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις:

• η παραγωγή ηλίανθου μειώνεται κατά 7%,
• το καλαμπόκι κατά 6%,
• οι πατάτες και η σόγια κατά περίπου 3%.

Παρά τις δυσκολίες, ορισμένες χώρες εμφανίζουν καλύτερη εικόνα. Η Ρουμανία ευνοήθηκε από περισσότερες βροχοπτώσεις, ενώ η παραγωγή σιταριού στην Ιταλία αποδεικνύεται πιο ανθεκτική.

Οι πυρκαγιές επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση

Η ισπανική αγροτική ένωση ASAJA αναφέρει ότι οι πυρκαγιές προκάλεσαν άμεσες ζημιές σε οπωρώνες, αμπελώνες, θερμοκήπια και καλλιέργειες εσπεριδοειδών, αβοκάντο, αμυγδάλων, λαχανικών και ελαιώνων.

Παράλληλα, οι εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες και η έλλειψη νερού επηρέασαν σημαντικά και την παραγωγή ντομάτας και καλαμποκιού.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν θα είναι τόσο οι περιορισμοί στις εξαγωγές, όσο η αύξηση του κόστους παραγωγής, η οποία αναπόφευκτα θα μετακυλιστεί στις τελικές τιμές των προϊόντων.

Η ξηρασία πλήττει και τη Βρετανία

Οι επιπτώσεις της ξηρασίας γίνονται αισθητές ακόμη και στη Βρετανία, όπου οι χονδρέμποροι στρέφονται ολοένα και περισσότερο σε εισαγωγές από την Ισπανία και άλλες χώρες για βασικά προϊόντα, όπως το μαρούλι iceberg και το μπρόκολο.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Eurostar Commodities, Τζέισον Μπουλ, εξηγεί ότι οι συνεχείς καύσωνες επιτάχυναν την ωρίμανση των χειμερινών καλλιεργειών, μειώνοντας τον χρόνο ανάπτυξης των σιτηρών και επηρεάζοντας τόσο την ποιότητα όσο και την απόδοση.

Όπως σημειώνει, οι θερινές καλλιέργειες αντιμετωπίζουν ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο εξαιτίας της ξηρασίας, της χαμηλής υγρασίας του εδάφους και των υψηλών θερμοκρασιών κατά την περίοδο της ανθοφορίας.

Οι αρδευόμενες καλλιέργειες εμφανίζουν καλύτερες επιδόσεις, ωστόσο η αυξανόμενη ζήτηση για νερό και οι πιθανές περιοριστικές πολιτικές στην άρδευση δημιουργούν νέους κινδύνους για την αγροτική παραγωγή.

Ανάμεσα στις λίγες θετικές εξαιρέσεις, οι ειδικοί αναφέρουν την Τουρκία, όπου οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες οδήγησαν σε ιδιαίτερα υψηλές αποδόσεις των χειμερινών καλλιεργειών, καθώς και τη Ρουμανία και την Ιταλία, οι οποίες αναμένεται να καταγράψουν καλύτερες σοδειές σε ορισμένα προϊόντα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.