Οι μαθητές περνούν μεγάλο μέρος της ημέρας τους στο σχολικό περιβάλλον, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη συνεργασία γονέων, εκπαιδευτικών και σχολικών μονάδων για την πρόληψη ατυχημάτων.

Από τη μετακίνηση προς και από το σχολείο έως τα διαλείμματα, τις αθλητικές δραστηριότητες και την αντιμετώπιση μιας έκτακτης ανάγκης, υπάρχουν συγκεκριμένα μέτρα που μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τους κινδύνους.

Για τα μικρότερα παιδιά, η συνοδεία ενήλικα παραμένει απαραίτητη, καθώς δεν έχουν πάντα την ωριμότητα να εφαρμόζουν με συνέπεια τους κανόνες οδικής ασφάλειας. Ιδιαίτερα τα παιδιά μικρότερα των 8 ετών χρειάζονται συνεχή επίβλεψη κατά τη μετακίνησή τους.

Παράλληλα:

• Τα παιδιά πρέπει να περπατούν από την εσωτερική πλευρά του πεζοδρομίου και να χρησιμοποιούν τις διαβάσεις πεζών.
• Πριν διασχίσουν τον δρόμο, χρειάζεται να ελέγχουν προσεκτικά την κυκλοφορία και να ακολουθούν τη σήμανση.
• Όταν μετακινούνται με αυτοκίνητο, πρέπει να κάθονται στο πίσω κάθισμα και να χρησιμοποιούν το κατάλληλο σύστημα συγκράτησης, ανάλογα με το ύψος και το βάρος τους και σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
• Η επιβίβαση και η αποβίβαση από το αυτοκίνητο πρέπει να γίνεται από την πλευρά του πεζοδρομίου.
• Τα παιδιά δεν πρέπει ποτέ να βγάζουν το κεφάλι ή τα χέρια τους έξω από το όχημα.
• Στο σχολικό λεωφορείο πρέπει να τηρούνται οι κανόνες ασφαλείας και να χρησιμοποιείται η ζώνη όπου υπάρχει.
• Για τα παιδιά που πηγαίνουν με ποδήλατο, το κράνος και ο κατάλληλος εξοπλισμός, όπως φώτα και ανακλαστήρες, είναι απαραίτητα.
• Ανοιχτόχρωμα ή ανακλαστικά ρούχα βοηθούν στην καλύτερη ορατότητα, ιδιαίτερα σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού.
• Οι γονείς πρέπει να δίνουν το σωστό παράδειγμα, καθώς τα παιδιά μαθαίνουν σε μεγάλο βαθμό παρατηρώντας τη συμπεριφορά των ενηλίκων.
• Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και γύρω από τις σχολικές εγκαταστάσεις. Η παρουσία σχολικού τροχονόμου μπορεί να συμβάλει στην ασφαλή προσέλευση και αποχώρηση, ενώ οι οδηγοί θα πρέπει να τηρούν τα όρια ταχύτητας και να μην παρκάρουν σε διαβάσεις, εισόδους σχολείων ή σημεία που περιορίζουν την ορατότητα.

Εξίσου σημαντικό είναι να αποφεύγεται ο συνωστισμός στις εισόδους και εξόδους και να ενημερώνεται εγκαίρως το σχολείο όταν ένα παιδί πρόκειται να παραληφθεί από διαφορετικό, εξουσιοδοτημένο άτομο.

Τι πρέπει να προσέχουν τα παιδιά μέσα στο σχολείο

Ένα ασφαλές σχολικό περιβάλλον ξεκινά από τις ίδιες τις εγκαταστάσεις. Βιβλιοθήκες, ντουλάπια και βαριά έπιπλα χρειάζεται να είναι σωστά στερεωμένα, ενώ οι ηλεκτρικές πρίζες, ειδικά στους χώρους του νηπιαγωγείου, πρέπει να διαθέτουν προστασία.

Τα δάπεδα πρέπει να παραμένουν καθαρά και στεγνά, ενώ όπου απαιτείται θα πρέπει να χρησιμοποιούνται αντιολισθητικά υλικά.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχουν η σωστή υγιεινή των χεριών, ο τακτικός αερισμός και ο συστηματικός καθαρισμός των χώρων.

Τα παιχνίδια πρέπει να είναι κατάλληλα για την ηλικία των παιδιών και να αποφεύγονται μικρά αντικείμενα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν πνιγμό. Καθαριστικά, φάρμακα και αιχμηρά αντικείμενα πρέπει να φυλάσσονται σε ασφαλείς και κλειδωμένους χώρους.

Οι σκάλες, οι αυλές και οι χώροι άθλησης αποτελούν σημεία στα οποία μπορεί να προκύψουν τραυματισμοί. Για τον λόγο αυτό, οι σχολικές εγκαταστάσεις και ο εξοπλισμός τους πρέπει να ελέγχονται και να συντηρούνται τακτικά.

Κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων, η επίβλεψη των μαθητών από εκπαιδευτικούς στους κοινόχρηστους χώρους είναι απαραίτητη.

Οι μαθητές θα πρέπει επίσης να γνωρίζουν πώς χρησιμοποιείται με ασφάλεια ο αθλητικός εξοπλισμός, ενώ σε εργαστήρια, όπως αυτά των φυσικών επιστημών, η χρήση εξοπλισμού πρέπει να γίνεται αποκλειστικά υπό την επίβλεψη εκπαιδευτικού.

Σημαντικό είναι ακόμη:

• Η σχολική τσάντα να μην είναι υπερβολικά βαριά.
• Η τσάντα να μεταφέρεται και στους δύο ώμους.
• Σε περιόδους υψηλών θερμοκρασιών να ενθαρρύνεται η συχνή κατανάλωση νερού.
• Τα παιδιά να χρησιμοποιούν καπέλο και να παραμένουν, όπου είναι δυνατόν, σε σκιερά σημεία.
• Στις εκδρομές και τις επισκέψεις να δίνονται σαφείς οδηγίες για τους κανόνες ασφαλείας και τα σημεία συγκέντρωσης.
• Έτοιμα τα σχολεία για σεισμό ή πυρκαγιά;
• Η πρόληψη δεν αφορά μόνο τα καθημερινά ατυχήματα. Κάθε σχολική μονάδα χρειάζεται να διαθέτει σχέδιο εκκένωσης για σεισμό, πυρκαγιά ή άλλο έκτακτο περιστατικό.

Οι τακτικές ασκήσεις βοηθούν μαθητές και εκπαιδευτικούς να γνωρίζουν πώς πρέπει να κινηθούν και να αντιδρούν με μεγαλύτερη ψυχραιμία σε περίπτωση κινδύνου.

Ταυτόχρονα, τα συστήματα πυρασφάλειας πρέπει να ελέγχονται και να συντηρούνται τακτικά, ενώ οι έξοδοι κινδύνου πρέπει να παραμένουν πάντοτε ελεύθερες και κατάλληλα σηματοδοτημένες.

Πρώτες βοήθειες: Τι πρέπει να υπάρχει σε κάθε σχολείο

Η άμεση αντιμετώπιση ενός τραυματισμού μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Για τον λόγο αυτό, κάθε σχολείο πρέπει να διαθέτει κατάλληλα εξοπλισμένο φαρμακείο για την αντιμετώπιση μικροτραυματισμών και έκτακτων περιστατικών.

Χρήσιμη θεωρείται επίσης η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών στις Πρώτες Βοήθειες μέσω πιστοποιημένων σεμιναρίων, ώστε να μπορούν να παρέμβουν άμεσα μέχρι να φτάσει εξειδικευμένο προσωπικό.

Παράλληλα, τα στοιχεία επικοινωνίας των γονέων και των αρμόδιων υπηρεσιών υγείας πρέπει να είναι διαθέσιμα ανά πάσα στιγμή.

Οι γονείς, από την πλευρά τους, είναι σημαντικό να ενημερώνουν το σχολείο από την αρχή της χρονιάς για αλλεργίες, χρόνια νοσήματα ή άλλες ιδιαίτερες ανάγκες του παιδιού.

Ωστόσο η ασφάλεια στο σχολείο δεν εξαρτάται από έναν μόνο παράγοντα. Απαιτεί συνεργασία ανάμεσα σε γονείς, εκπαιδευτικούς, μαθητές και διοίκηση.

Εξίσου σημαντικό με την προστασία των παιδιών είναι να μάθουν να αναγνωρίζουν τους πιθανούς κινδύνους και να αναφέρουν χωρίς φόβο οποιαδήποτε επικίνδυνη κατάσταση εντοπίζουν.

Ένα πραγματικά ασφαλές σχολείο είναι εκείνο όπου τα παιδιά αισθάνονται προστατευμένα, αλλά ταυτόχρονα μαθαίνουν να αναγνωρίζουν και να αποφεύγουν τους κινδύνους, ώστε να μπορούν να μαθαίνουν, να εξερευνούν και να μεγαλώνουν με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.

«Αντιμετώπιση Παιδικού Τραύματος»

Οι παραπάνω συστάσεις προέρχονται από το Σωματείο «Αντιμετώπιση Παιδικού Τραύματος», έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό που έχει ως στόχο τη μείωση των παιδικών ατυχημάτων και των συνεπειών τους.

Στο πλαίσιο του προγράμματος «Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων», το Σωματείο πραγματοποιεί ενημερωτικές παρουσιάσεις σε νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία της Αττικής, απευθυνόμενο σε παιδιά, εκπαιδευτικούς και γονείς.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται από το Σωματείο, τις παρουσιάσεις έχουν παρακολουθήσει συνολικά 72.245 παιδιά και 3.658 εκπαιδευτικοί και γονείς. Σε περιοχές εκτός Αττικής, αποστέλλονται ενημερωτικά φυλλάδια με συμβουλές πρόληψης για διαφορετικές κατηγορίες ατυχημάτων.