Μελέτες των τελευταίων ετών δείχνουν ότι το μικροβιακά πλούσιο χώμα μπορεί να αυξήσει την ποικιλότητα των μικροοργανισμών που ζουν στο δέρμα και να επηρεάσει μηχανισμούς που σχετίζονται με τη ρύθμιση της ανοσολογικής απόκρισης.

Τι έδειξε η κηπουρική μέσα στο σπίτι

Σε τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Environment International, υγιείς ενήλικες ασχολήθηκαν για έναν μήνα με κηπουρική μέσα στο σπίτι. Η μία ομάδα χρησιμοποίησε χώμα πλούσιο σε μικροοργανισμούς και η άλλη ένα οπτικά παρόμοιο, αλλά μικροβιακά φτωχότερο υλικό. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στα άτομα που ήρθαν σε επαφή με το μικροβιακά πλούσιο χώμα αυξήθηκε η ποικιλότητα αρκετών ομάδων βακτηρίων στο δέρμα. Παράλληλα, αυξήθηκαν στο αίμα τα επίπεδα της ιντερλευκίνης-10 (IL-10), μιας ουσίας που συμμετέχει στη ρύθμιση της ανοσολογικής απόκρισης. Στην ομάδα ελέγχου δεν καταγράφηκαν αντίστοιχες αλλαγές.

Χέρια στο χώμα τρεις φορές την ημέρα

Σε διαφορετική τυχαιοποιημένη μελέτη, οι συμμετέχοντες στην ομάδα παρέμβασης έτριβαν τα χέρια τους σε μικροβιακά πλούσιο χώμα τρεις φορές την ημέρα επί 14 ημέρες, πριν εμβολιαστούν κατά του πνευμονιόκοκκου. Οι ερευνητές κατέγραψαν μεταβολές στη μικροβιακή κοινότητα του δέρματος μόνο στην ομάδα που είχε επαφή με το χώμα. Παρατηρήθηκαν επίσης αλλαγές σε ορισμένες πλευρές της κυτταρικής ανοσολογικής απόκρισης, αν και και οι δύο ομάδες ανέπτυξαν ισχυρή απόκριση αντισωμάτων μετά τον εμβολιασμό.

Πράσινο και λιγότερες αλλεργίες

Άλλη έρευνα έδειξε ότι παιδιά που ζουν κοντά σε χώρους πρασίνου με μεγαλύτερη ποικιλότητα συγκεκριμένων βακτηρίων του εδάφους εμφάνιζαν χαμηλότερο κίνδυνο αλλεργικών παθήσεων. Οι ερευνητές εντόπισαν ιδιαίτερη σχέση με την ποικιλότητα των Gammaproteobacteria στο έδαφος, η οποία ήταν μεγαλύτερη σε περιοχές με περισσότερη φυτική ποικιλότητα και κοντά σε δασικές εκτάσεις. Παλαιότερα πειράματα έχουν επίσης δείξει ότι ακόμη και σύντομη επαφή των χεριών με χώμα και φυτικά υλικά μπορεί να αυξήσει, έστω προσωρινά, την ποικιλότητα των μικροοργανισμών στο δέρμα.

Δεν είναι κάθε χώμα ασφαλές

Οι επιστήμονες δεν υποστηρίζουν ότι οποιοδήποτε χώμα είναι ωφέλιμο ή ότι η επαφή με αυτό αποτελεί θεραπεία. Το έδαφος μπορεί να περιέχει ωφέλιμους περιβαλλοντικούς μικροοργανισμούς, αλλά και παθογόνα ή ρύπους, όπως βαρέα μέταλλα και χημικές ουσίες. Η ασφάλεια εξαρτάται από την περιοχή, το ιστορικό του εδάφους και τον τρόπο έκθεσης.