Ο Άγιος Ευγένιος τιμάται στην περιοχή ως γέννημα και θρέμμα αυτής (Μέγα Δένδρο Θέρμου) αλλά και ως προστάτης των γραμμάτων και της παιδείας. Ἀπέκτησε εγκύκλιες γνώσεις από ονομαστούς δασκάλους, σπουδάζοντας στις πιο γνωστές σχολές της εποχής του (Κεφαλλονιά, Ζάκυνθο και Κωνσταντινούπολη), να διδάξει και να ιδρύσει σχολές (Άρτα, Μεσολόγγι, Αιτωλικό, Αγρίνιο, Καρπενήσι, μονή Αγίας Παρασκευής Βραγγιανών) αλλά και να μεταλαμπαδεύσει τις γνώσεις του στους μαθητές του.
Η αναγνώριση του Ευγενίου ως αγίου έγινε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο την 1 Ιουλίου 1982. Από το όλο έργο του οσίου Ευγενίου φανερώνεται η μεγάλη του αγάπη προς τον Θεό και τους ανθρώπους. Ο ίδιος υπήρξε ακούραστος πνευματικός εργάτης σε δύσκολες ώρες του Γένους, φωτισμένος οδηγός και ενάρετος διδάσκαλος. Τη ρητορεία, τη μόρφωση, την απέραντη μνήμη, το θάρρος, τη θέληση και την εξαιρετική του βούληση τα έθεσε όλα για την ανόρθωση των υποδούλων αδελφών του
Το Σάββατο, 5 Αυγούστου 2017, η εκκλησία μας γιορτάζει τη μνήμη του Οσίου Ευγενίου του Αιτωλού. Ο Σύνδεσμός μας το διήμερο 4 και 5 Αυγούστου, με τη συνεργασία της Ιεράς Μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας και του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου του Ιερού Ναού Παμμεγίστων Ταξιαρχών Αιτωλικού, έχει προγραμματίσει τις παρακάτω λατρευτικές εκδηλώσεις στη μνήμη του Οσίου Ευγενίου του Αιτωλού.
– Την Παρασκευή, 4 Αυγούστου και ώρα 7 μ.μ., θα τελεσθεί στον Ιερό Ναό Παμμεγίστων Ταξιαρχών Αιτωλικού, Πανηγυρικός Εσπερινός μετ’ αρτοκλασίας και Θείου κηρύγματος.
– Το Σάββατο, 5 Αυγούστου και ώρα 7 π.μ., θα τελεσθεί ο Όρθρος και η Πανηγυρική Θεία Λειτουργία στο παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου Αιτωλικού.
Ο ΟΣΙΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ, ο Αιτωλός
Ο όσιος Ευγένιος Ιωαννούλιος, ή Γιαννούλης, ο Αιτωλός, γεννήθηκε το 1595 ή 1596 στο Μέγα Δένδρο Αποκούρου από πτωχούς γονείς. Χειροτονήθηκε διάκονος το 1616 στη Μονή Τατάρνας και για μικρό χρονικό διάστημα παρέμεινε στη Μονή Ξηροποτάμου του Αγίου Όρους. Το 1619 χειροτονήθηκε πρεσβύτερος στη Μονή Σινά από τον τότε Πατριάρχη Αλεξανδρείας Κύριλλο Λούκαρη και κατόπιν Οικουμενικό Πατριάρχη με τον όποιο έζησε πολλές ταλαιπωρίες για την προσήλωσή του στην Ορθοδοξία και για το αδούλωτο πνεύμα του. Ο Ευγένιος έφτασε στο σημείο ακόμα και να καθαιρεθεί από τον Τουρκόφιλο και Λατινόφρονα Πατριάρχη, Κύριλλο Κοντάρη, αλλά αργότερα το 1639 ο Πατριάρχης Παρθενίας τον αποκατέστησε πανηγυρικά. Ο όσιος Ευγένιος από το 1639 ως το 1640 διηύθυνε τη Σχολή της Άρτας. Αργότερα πήγε στο Καρπενήσι, όπου ανήγειρε μεγαλύτερο ναό της Αγίας Τριάδας και στον περίβολό του, Σχολή Ανωτέρων Γραμμάτων, που έγινε για την Ευρυτανία κέντρο πνευματικής αναγέννησης και αναδείχτηκαν από εκεί πολλοί σπουδαίοι άντρες, όπως επίσκοποι, Πατριάρχες κλπ. Επίσης, ο Όσιος ίδρυσε Σχολές στη Μονή Αγίας Παρασκευής στα Βραγιαννά και στο Αιτωλικό. Πέθανε το 1682 και τάφηκε στο νάρθηκα της Αγίας Παρασκευής, αφήνοντας αξιόλογο συγγραφικό έργο. Από την Ορθόδοξη Εκκλησία αγιοποιήθηκε την 1η Ιουλίου 1982. (Η μνήμη του αναφέρεται την 6η Αυγούστου, αλλά επειδή συμπίπτει με την μεγάλη εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος εορτάζεται την 5η Αυγούστου).
