Αγρότες: Με σημαντικά αυξημένες ενισχύσεις και τις υψηλότερες τιμές από την έναρξη εφαρμογής της νέας ΚΑΠ αναμένεται να πραγματοποιηθεί έως το τέλος Ιουνίου η πληρωμή των οικολογικών σχημάτων για το έτος ενίσχυσης 2025.
Οι τελικές μοναδιαίες τιμές που καθόρισε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μετά την ολοκλήρωση των διοικητικών και διασταυρωτικών ελέγχων, οδηγούν σε αυξήσεις που σε ορισμένες παρεμβάσεις φτάνουν ακόμη και το 344% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ η συνολική πληρωμή εκτιμάται ότι θα αγγίξει τα 500-600 εκατ. ευρώ.
Η αξιοποίηση αδιάθετων πόρων της βασικής εισοδηματικής στήριξης και η ανακατανομή κονδυλίων μεταξύ των οικολογικών σχημάτων επέτρεψαν την αύξηση των ενισχύσεων σε πολλές παρεμβάσεις. Έτσι, το συνολικό πακέτο των οικολογικών σχημάτων εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 450 εκατ. ευρώ, με τη μεγάλη πλειονότητα των δικαιούχων να λαμβάνει τα ανώτατα ή σχεδόν τα υψηλότερα ποσά που προβλέπει το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ.
Κομποστοποίηση
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η επί τόπου κομποστοποίηση, όπου η ενίσχυση διαμορφώνεται στα 12 ευρώ ανά στρέμμα, έναντι 2,7 ευρώ το 2024, καταγράφοντας αύξηση 344%. Αντίστοιχα, τα ψεκαστικά ακροφύσια μειωμένης διασποράς φτάνουν τα 3 ευρώ ανά στρέμμα, παρουσιάζοντας αύξηση 131%.
Στη γεωργία ακριβείας οι παραγωγοί θα λάβουν 10 ευρώ ανά στρέμμα για τη λίπανση και 7 ευρώ ανά στρέμμα για τους ψεκασμούς, ενώ η ειδική θρέψη ανέρχεται σε 4,5 ευρώ στα αροτραία και 6 ευρώ στις δενδρώδεις και κηπευτικές καλλιέργειες.
Σημαντικές ενισχύσεις προβλέπονται και στις δράσεις φυτοπροστασίας. Το κομφούζιο αποζημιώνεται με 40 ευρώ ανά στρέμμα σε ροδάκινα, νεκταρίνια και βερίκοκα, 58,5 ευρώ στα δαμάσκηνα, 94,8 ευρώ στα μηλοειδή, 36,6 ευρώ στα οινοστάφυλα και 63,3 ευρώ στα επιτραπέζια σταφύλια. Οι δακοπαγίδες στην ελιά φθάνουν τα 35 ευρώ ανά στρέμμα.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η εικόνα στη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία, όπου οι τελικές ενισχύσεις εμφανίζονται σημαντικά αυξημένες σε σχέση με το 2024. Στα χειμερινά σιτηρά η ενίσχυση διαμορφώνεται στα 12 ευρώ ανά στρέμμα, στο βαμβάκι στα 51,6 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ στα αιγοπρόβατα φθάνει τα 24,7 ευρώ ανά στρέμμα βοσκοτόπου.
Για τις δενδρώδεις καλλιέργειες, η βιολογική γεωργία ενισχύεται με 50,5 ευρώ ανά στρέμμα στην ελιά, 53,2 ευρώ στα μηλοειδή, 94,1 ευρώ στα πυρηνόκαρπα, 87 ευρώ στο ακτινίδιο, 112 ευρώ στη ροδιά και 144 ευρώ στα επιτραπέζια σταφύλια.
Υψηλές παραμένουν και οι ενισχύσεις στα αρωματικά φυτά, που φτάνουν τα 129,5 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ η βιολογική καλλιέργεια ντομάτας, μελιτζάνας και πιπεριάς αποζημιώνεται με 114 ευρώ ανά στρέμμα.
Συνδεδεμένες ενισχύσεις
Παράλληλα, οι πληρωμές των συνδεδεμένων ενισχύσεων αναμένεται να κινηθούν μεταξύ 50 και 55 εκατ. ευρώ. Οι παραγωγοί ρυζιού θα λάβουν 34,5 ευρώ ανά στρέμμα, οι καλλιεργητές σκληρού και μαλακού σιταριού 11,5 ευρώ, ενώ η βιομηχανική τομάτα ενισχύεται με 58,88 ευρώ ανά στρέμμα.
Ιδιαίτερα υψηλή είναι η συνδεδεμένη ενίσχυση στον αραβόσιτο, που διαμορφώνεται στα 60,5 ευρώ ανά στρέμμα, καθώς και στη σόγια με 60,8 ευρώ. Στα μήλα η ενίσχυση φθάνει τα 54,28 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ στην κορινθιακή σταφίδα τα 40 ευρώ.
Στον κτηνοτροφικό τομέα, η συνδεδεμένη ενίσχυση στα αιγοπρόβατα διαμορφώνεται στα 13,8 ευρώ ανά ζώο, ενώ στα βοοειδή προβλέπονται 118,8 ευρώ για τις θηλάζουσες αγελάδες, 220 ευρώ για τη σφαγή ζώων ηλικίας 11-12 μηνών και 258 ευρώ για τα ζώα ηλικίας 13-24 μηνών.
Πέρα από τα οικολογικά σχήματα και τις συνδεδεμένες ενισχύσεις, αναμένεται να καταβληθούν και υπόλοιπα της βασικής ενίσχυσης, ενώ θα πληρωθούν εκτάσεις που είχαν δεσμευτεί λόγω του κωδικού σφάλματος «54350», δίνοντας λύση σε εκκρεμότητες που παρέμεναν ανοιχτές.
Στήριξη 44,8 εκατ. ευρώ για 208 νέες ομάδες παραγωγών
Σημαντική αύξηση του ενδιαφέροντος για τα συλλογικά σχήματα στον αγροτικό τομέα καταγράφει η πρώτη πρόσκληση για τη σύσταση Ομάδων και Οργανώσεων Παραγωγών στο πλαίσιο της νέας ΚΑΠ, καθώς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης προχώρησε στην ένταξη 208 αιτήσεων συνολικού προϋπολογισμού 44,77 εκατ. ευρώ.
Η αρχική δημόσια δαπάνη της πρόσκλησης ανερχόταν σε 31,18 εκατ. ευρώ, ωστόσο η μεγάλη ανταπόκριση των αγροτικών συλλογικών σχημάτων οδήγησε σε υπερκάλυψη του διαθέσιμου προϋπολογισμού. Για να χρηματοδοτηθούν όλες οι εγκεκριμένες προτάσεις αποφασίστηκε προγραμματική υπερδέσμευση ύψους 22 εκατ. ευρώ, από την οποία τελικά αξιοποιήθηκαν 13,59 εκατ. ευρώ.
Η απόφαση αφορά την παρέμβαση Π3-77-1.1 «Σύσταση Ομάδων και Οργανώσεων Παραγωγών» του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023-2027 και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της συλλογικής δράσης στον πρωτογενή τομέα. Στόχος του μέτρου είναι να ενθαρρύνει γεωργούς και κτηνοτρόφους να συμμετάσχουν σε οργανωμένα συλλογικά σχήματα, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της αγοράς, να μειώσουν το κόστος παραγωγής, να αποκτήσουν ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση και να ενισχύσουν την παρουσία τους στην αγροδιατροφική αλυσίδα.
Η οικονομική ενίσχυση δεν συνδέεται με συγκεκριμένες δαπάνες ή επενδύσεις, αλλά χορηγείται ως ποσοστό επί της αξίας της παραγωγής που διατίθεται στην αγορά. Η ετήσια στήριξη δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ ανά δικαιούχο, ενώ η διάρκειά της φθάνει τα πέντε χρόνια από την αναγνώριση της ομάδας ή της οργάνωσης παραγωγών.
Πώς καταβάλλονται
Το ποσό στήριξης καταβάλλεται ανά έτος ως εξής:
- 10% της αξίας παραγωγής που έχει διατεθεί στο εμπόριο κατά το 1ο έτος μετά την αναγνώριση.
- 8% της αξίας παραγωγής που έχει διατεθεί στο εμπόριο κατά το 2ο έτος μετά την αναγνώριση.
- 6% της αξίας παραγωγής που έχει διατεθεί στο εμπόριο κατά το 3ο έτος μετά την αναγνώριση.
- 4% της αξίας παραγωγής που έχει διατεθεί στο εμπόριο κατά το 4ο έτος μετά την αναγνώριση.
- 2% της αξίας παραγωγής που έχει διατεθεί στο εμπόριο κατά το 5ο έτος μετά την αναγνώριση.
- Το ποσό στήριξης δεν συνδέεται με επιλέξιμες δαπάνες ή κόστη.
Σύμφωνα με το ΥπΑΑΤ, η μεγάλη συμμετοχή των συλλογικών σχημάτων καταδεικνύει ότι αυξάνεται το ενδιαφέρον για συνεργασίες στον αγροτικό χώρο, σε μια περίοδο όπου οι παραγωγοί καλούνται να αντιμετωπίσουν αυξημένο κόστος παραγωγής, μεγαλύτερες απαιτήσεις της αγοράς και την ανάγκη για ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση.
Η παρέμβαση εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του πρωτογενούς τομέα, στην καλύτερη οργάνωση της παραγωγής και στην προώθηση της εξωστρέφειας, ενώ παράλληλα αποτελεί μία από τις βασικές επιλογές της νέας ΚΑΠ για τη στήριξη των συλλογικών δομών.
Η ένταξη των 208 νέων σχημάτων θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα ενίσχυσης ομάδων παραγωγών των τελευταίων ετών, με στόχο να δημιουργηθούν πιο βιώσιμες και ανθεκτικές αγροτικές επιχειρήσεις σε ολόκληρη τη χώρα.
