Ανατροπή με την πρωτεΐνη: Τι αποκαλύπτουν 361 μελέτες για τη γήρανση – Γιατί η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να μας επιβαρύνει

Μπορεί η μειωμένη κατανάλωση πρωτεΐνης να αποτελεί ένα από τα «κλειδιά» για πιο αργή γήρανση και μεγαλύτερη διάρκεια ζωής;

Μια νέα επιστημονική ανασκόπηση, που συγκεντρώνει ευρήματα από 361 μελέτες, υποδεικνύει ότι ο περιορισμός της πρωτεΐνης στη διατροφή ενδέχεται να επιβραδύνει ορισμένες βιολογικές διαδικασίες που σχετίζονται με τη γήρανση. Ωστόσο, οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι η λύση δεν είναι να μειώσουν όλοι την πρωτεΐνη που καταναλώνουν.

Η πρωτεΐνη θεωρείται απαραίτητο συστατικό μιας ισορροπημένης διατροφής, καθώς συμβάλλει στη δημιουργία και την αποκατάσταση των μυών, στη διατήρηση της μυϊκής μάζας και στη σωστή λειτουργία του οργανισμού.

Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, η αυξημένη πρόσληψή της έχει συνδεθεί με τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης, τη διαχείριση του σωματικού βάρους και την υγιή γήρανση.

Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η σχέση ανάμεσα στην πρωτεΐνη και τη μακροζωία είναι πιο σύνθετη από όσο πιστεύαμε.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν–Μάντισον στις ΗΠΑ εξέτασαν 361 επιστημονικές δημοσιεύσεις, αναζητώντας στοιχεία για το πώς η ποσότητα και το είδος της πρωτεΐνης που καταναλώνουμε επηρεάζουν τον μεταβολισμό, την κυτταρική λειτουργία και τη διάρκεια ζωής.

Η ανασκόπηση, την οποία υπογράφουν ο μοριακός βιολόγος Μπέιλι Νοπφ και ο ερευνητής βιοϊατρικής Ντάντλεϊ Λάμινγκ, δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Press Blue.

Τι έδειξαν οι 361 μελέτες για την πρωτεΐνη και τη γήρανση

Σύμφωνα με τους ερευνητές, ολοένα περισσότερα επιστημονικά στοιχεία υποδηλώνουν ότι ο περιορισμός της πρωτεΐνης μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να έχει ευεργετικές επιδράσεις στη μεταβολική υγεία και στις βιολογικές διαδικασίες της γήρανσης.

Πειράματα σε ζώα έχουν καταγράψει ενδείξεις βραδύτερης γήρανσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μεγαλύτερης διάρκειας ζωής όταν εφαρμόζονται δίαιτες με μειωμένη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη.

Αντίστοιχα, μελέτες σε ανθρώπους έχουν συσχετίσει τη χαμηλότερη πρόσληψη πρωτεΐνης με τη μείωση ορισμένων δεικτών φλεγμονής και τη βελτίωση παραμέτρων της μεταβολικής υγείας.

Η χρόνια φλεγμονή θεωρείται ένας από τους παράγοντες που συνδέονται με τη βιολογική γήρανση και την εμφάνιση προβλημάτων υγείας σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν, ωστόσο, ότι τα διαθέσιμα δεδομένα δεν αποδεικνύουν πως η μείωση της πρωτεΐνης παρατείνει τη ζωή των ανθρώπων. Τα πιο ισχυρά ευρήματα για τη μακροζωία προέρχονται κυρίως από πειραματικά μοντέλα.

Γιατί η λιγότερη πρωτεΐνη μπορεί να επηρεάζει τα κύτταρα

Η ερευνητική ομάδα εξέτασε και τους πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να εξηγήσουν τα οφέλη από τον περιορισμό της πρωτεΐνης.

Ένα από τα βασικά ευρήματα αφορά τον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα ανταποκρίνονται στη διαθεσιμότητα των θρεπτικών συστατικών. Όταν η πρόσληψη πρωτεΐνης μειώνεται, ορισμένα κυτταρικά συστήματα σηματοδότησης ενδέχεται να μετατοπίζουν την προτεραιότητά τους από την ανάπτυξη προς τη συντήρηση και την επιδιόρθωση.

Παράλληλα, ο περιορισμός της πρωτεΐνης μπορεί να επηρεάζει τη συσσώρευση γηρασμένων κυττάρων, τα οποία έχουν σταματήσει να διαιρούνται και μπορούν να συμβάλλουν σε φλεγμονώδεις διεργασίες.

Οι ερευνητές εξετάζουν επίσης πιθανές επιδράσεις στην παραγωγή ενέργειας από τα κύτταρα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ορμόνη FGF21, γνωστή ως αυξητικός παράγοντας ινοβλαστών 21, η οποία συμμετέχει στη ρύθμιση του μεταβολισμού.

Σύμφωνα με την ανασκόπηση, η μειωμένη πρόσληψη πρωτεΐνης μπορεί να αυξάνει τα επίπεδα της συγκεκριμένης ορμόνης, ενεργοποιώντας μεταβολικές προσαρμογές που ενδέχεται να σχετίζονται με την υγιή γήρανση.

Δεν έχει σημασία μόνο η ποσότητα αλλά και το είδος της πρωτεΐνης

Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύεται από την επιστημονική ανασκόπηση είναι ο ρόλος των αμινοξέων.

Οι πρωτεΐνες αποτελούνται από διαφορετικούς συνδυασμούς αμινοξέων, τα οποία χρησιμοποιεί ο οργανισμός για τη δημιουργία και τη συντήρηση των ιστών.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ορισμένα αμινοξέα μπορεί να επηρεάζουν συγκεκριμένες μεταβολικές οδούς που σχετίζονται με τη γήρανση.

Αυτό σημαίνει ότι ενδεχομένως να μην έχει σημασία μόνο η συνολική ποσότητα πρωτεΐνης που καταναλώνει κάποιος, αλλά και η σύνθεσή της.

Οι ερευνητές θεωρούν ότι η περαιτέρω μελέτη συγκεκριμένων αμινοξέων θα μπορούσε να βοηθήσει στην ανάπτυξη πιο στοχευμένων διατροφικών παρεμβάσεων για την προαγωγή της υγείας σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Παρά τα ευρήματα, οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι η πρωτεΐνη παραμένει απολύτως απαραίτητη για τον οργανισμό. Ιδιαίτερα όσοι γυμνάζονται συστηματικά ή πραγματοποιούν ασκήσεις ενδυνάμωσης μπορεί να χρειάζονται αυξημένες ποσότητες για την αποκατάσταση και την ανάπτυξη των μυών.

Ο Ντάντλεϊ Λάμινγκ τονίζει ότι τα οφέλη της πρωτεΐνης για τη μυϊκή ανάπτυξη και την ανταπόκριση στην άσκηση είναι σαφώς τεκμηριωμένα. Αντίθετα, εκτιμά ότι αρκετοί άνθρωποι με καθιστικό τρόπο ζωής ενδέχεται να προσλαμβάνουν περισσότερη πρωτεΐνη από όση πραγματικά χρειάζονται.

Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή η υπερβολική πρόσληψη θα μπορούσε να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία σε επίπεδο πληθυσμού, αν και χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να αποσαφηνιστούν οι συνέπειες.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία στους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, καθώς η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης είναι κρίσιμη για την πρόληψη της απώλειας μυϊκής μάζας και τη διατήρηση της λειτουργικότητας.

Επομένως, μια γενικευμένη σύσταση για περιορισμό της πρωτεΐνης θα μπορούσε να αποδειχθεί ακατάλληλη για ορισμένες ομάδες.

Τι συστήνουν τελικά οι επιστήμονες

Το βασικό συμπέρασμα της ανασκόπησης δεν είναι ότι πρέπει όλοι να μειώσουν την κατανάλωση πρωτεΐνης, αλλά ότι οι διατροφικές συστάσεις χρειάζεται να γίνουν περισσότερο εξατομικευμένες.

Η ηλικία, η φυσική δραστηριότητα, η μυϊκή μάζα και οι ιδιαίτερες ανάγκες κάθε οργανισμού αποτελούν παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι πρόσφατες διατροφικές συστάσεις έχουν ενθαρρύνει τόσο την αυξημένη κατανάλωση πρωτεΐνης όσο και την περισσότερη σωματική άσκηση.

Ωστόσο, όπως εξηγεί ο Λάμινγκ, οι δύο αυτές παράμετροι δεν μπορούν να εξετάζονται ανεξάρτητα η μία από την άλλη.

Για τον λόγο αυτό, θεωρεί απαραίτητη την προσαρμογή των συστάσεων όχι μόνο με βάση την ηλικία, αλλά και ανάλογα με το πόσο δραστήριος είναι κάθε άνθρωπος.

Σχετικά Άρθρα

Καιρός στο ΑγρίνιοΠρόγνωση επόμενων ημερών