Ο κύβος ερρίφθη. Η διαδικασία για τη Συνταγματική Αναθεώρηση ξεκινά σύντομα από την παρούσα Βουλή για να ολοκληρωθεί από την επόμενη, όπως προβλέπει το Σύνταγμα. Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, αναμένεται να ανακοινώσει με βιντεοσκοπημένο μήνυμα την απόφαση του και να τονίσει την ανάγκη να υπάρξει η μέγιστη δυνατή συναίνεση από την αντιπολίτευση, σε μία σειρά άρθρων για μείζονος σημασίας θέματα.
Τη «σκυτάλη» θα πάρει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, ο οποίος κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών θα δώσει το στίγμα των προτάσεων της ΝΔ, και το χρονοδιάγραμμα της διαδικασίας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, και θα ακολουθήσει το βράδυ, και η συνέντευξη του Κυριάκου Μητσοτάκη στον ΣΚΑΙ.
Παρ’ ότι στις αρχικές προθέσεις του ήταν η διαδικασία να ξεκινήσει το δεύτερο εξάμηνο του 2026, τελικά ο πρωθυπουργός αποφάσισε να θέσει τώρα, σε αυτό το τάιμινγκ, μετά από μία δύσκολη περίοδο για το κυβερνών κόμμα, την αναθεώρηση του Συντάγματος ως «κορωνίδα» στη μεταρρυθμιστική ατζέντα της κυβέρνησης.
Στο επίκεντρο η αλλαγή του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών
Ήδη από το περασμένο φθινόπωρο, ο πρωθυπουργός είχε προαναγγείλει την πρόθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει στην αναθεώρηση 4 βασικών άρθρων, και συγκεκριμένα:
-Του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών, το οποίο μάλιστα βρέθηκε στο επίκεντρο των «πυρών» της αντιπολίτευσης, με αφορμή την τραγωδία των Τεμπών, αλλά και του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ. Σύμφωνα με πληροφορίες η πρόταση της πλειοψηφίας δεν θα είναι η κατάργηση του αλλά η αλλαγή του, ώστε να γίνουν πιο… «ευέλικτες» οι προβλέψεις που υπάρχουν για το ακαταδίωκτο υπουργών για πράξεις ή παραλείψεις τους κατά τη διάρκεια άσκησης των καθηκόντων τους.
- Του άρθρου 16 για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων.
- Του άρθρου 24 για την προστασία του περιβάλλοντος.
- Του άρθρου 103 για την άρση μονιμότητας στο Δημόσιο, με ρητή πρόβλεψη για την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων.
«Η συζήτηση περί άρσης της μονιμότητας δεν συνεπάγεται κατάργηση της θεσμικής προστασίας των δημοσίων υπαλλήλων, ούτε δίνει τη δυνατότητα αυθαίρετων απολύσεων από υπουργούς, δημάρχους ή περιφερειάρχες. Πρόθεση είναι η μονιμότητα να γίνεται με διαφανείς και αντικειμενικές διαδικασίες αξιολόγησης, σε συνέχεια και του συστήματος επιλογής μέσω ΑΣΕΠ» ξεκαθάρισε ο υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος (ERT News).
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο πακέτο των προτάσεων της ΝΔ θα βρίσκονται πάνω από 60 άρθρων, σε σύνολο 120.
Μεταξύ άλλων θα περιλαμβάνονται και η αλλαγή:
- Του άρθρου 90 για τον τρόπο εκλογής της Δικαιοσύνης (το οποίο έχει θέσει ήδη στον δημόσιο διάλογο το ΠΑΣΟΚ).
- Του άρθρου 30 για τον τρόπο εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας για μία μόνο θητεία, η οποία θα είναι εξαετής από 5 χρόνια που είναι σήμερα.
- Του άρθρου 53 για τον χρόνο της βουλευτικής περιόδου
- Του άρθρου 72 για τις αρμοδιότητες της Ολομέλειας της Βουλής.
Πρόνοιες θα υπάρξουν για τον ανερχόμενο τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης ενώ σε συνέχεια του νομοσχεδίου που κατατίθεται προς ψήφιση το επόμενο διάστημα για την επέκταση της επιστολικής ψήφου των ομογενών και στις εθνικές εκλογές, η Ν.Δ. αναμένεται να προτείνει την επέκταση της επιστολικής ψήφου για όλους τους εκλογείς και για όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις.
Παράλληλα δε, ο υπουργός Εσωτερικών προανήγγειλε πως σχεδιάζεται και η θέσπιση ηλεκτρονικής ψήφου στις αυτοδιοικητικές εκλογές.
Στις προθέσεις της κυβέρνησης φέρεται να είναι και η πρόβλεψη για κανόνες δημοσιονομικής ισορροπίας και βιωσιμότητας, αλλά και η κατοχύρωση της υποχρέωσης του κράτους να μεριμνά για την προσιτή στέγη για τους πολίτες.
Η «γαλάζια» ομάδα
Στον κυβερνητικό σχεδιασμό, κομβικό ρόλο διαδραματίζει ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, αλλά και ο Γεν. Γραμ. του πρωθυπουργικού γραφείου, επίσης νομικός, Στέλιος Κουτνατζής.
Εισηγητής της Ν.Δ. στην προαναθεωρητική του Συντάγματος, Επιτροπή της Βουλής, θα είναι ο πρώην υπουργός Ευριπίδης Στυλιανίδης, ενώ ρόλο στην όλη διαδικασία αναμένεται να έχει και ο μέχρι πρότινος Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, Θεόδωρος Ρουσόπουλος, ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Γιώργος Μυλωνάκης και ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.
Το «στοίχημα» της ευρείας συναίνεσης
Στο Μέγαρο Μαξίμου «επενδύουν» στη Συνταγματική Αναθεώρηση, καθώς θα πρόκειται για μία κομβική πρωτοβουλία στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων που έχουν τη «σφραγίδα» της κυβέρνησης της ΝΔ.
«Στοίχημα» αποτελεί η μέγιστη δυνατή συναίνεση, με το κυβερνών κόμμα να «ποντάρει» ιδιαίτερα στο ΠΑΣΟΚ, δεδομένου ότι το κόμμα του Νίκου Ανδρουλάκη έχει κατά καιρούς εκφραστεί θετικά σε θέματα που ετοιμάζεται να βάλει στην ατζέντα η κυβερνητική πλειοψηφία.
Για να αναθεωρηθούν άρθρα του Συντάγματος από την επόμενη, αναθεωρητική Βουλή, απαιτείται ευρεία πλειοψηφία 180 ψήφων.
