Το ενδιαφέρον των φοιτητών για άλλα επιστημονικά αντικείμενα ήταν πάντα ζωντανό, όμως το εσωστρεφές σύστημα λειτουργίας της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης δεν επέτρεπε αποκλίσεις από την επιλογή του μηχανογραφικού. Το αδιέξοδο αυτό φιλοδοξεί να λύσει ο νέος θεσμός, γνωστός και ως «εσωτερικό Erasmus», δηλαδή ένα πρόγραμμα κινητικότητας στη φιλοσοφία του δημοφιλούς και ομώνυμου ευρωπαϊκού προγράμματος για το διάστημα ενός ακαδημαϊκού εξαμήνου, ανοίγοντας την πόρτα στους φοιτητές να εξερευνήσουν ένα νέο επιστημονικό πεδίο με αναγνώριση του χρόνου σπουδών.

Ο Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής παρουσιάζει τα σημαντικότερα σημεία της υπουργικής απόφασης που αναμένεται να εκδοθεί τις επόμενες ημέρες για τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις, ώστε να ξεκινήσει το πρόγραμμα κινητικότητας αμέσως μετά το τέλος του χειμερινού εξαμήνου στις αρχές του 2024.

Η Δήμητρα Κατσιγιάννη, με καταγωγή από την Πάτρα και φοιτήτρια Διατροφολογίας στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, παραδέχεται ότι όταν κλήθηκε να συμπληρώσει το μηχανογραφικό της ήταν αρκετά διχασμένη. «Μου άρεσαν η Διατροφολογία και η Νομική. Τελείως διαφορετικά αντικείμενα και από διαφορετικά επιστημονικά πεδία. Σίγουρα θα ήθελα να δοκιμάσω να φοιτήσω για ένα εξάμηνο στη Νομική. Να δω αν μου αρέσει τόσο πολύ όσο το είχα φανταστεί. Ειδικά για εμάς τα παιδιά που δεν ήμασταν σίγουροι για τις επιλογές μας είναι μια ευκαιρία να βεβαιωθούμε ότι κάναμε την καλύτερη επιλογή», αναφέρει στον Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής για τη δυνατότητα του εσωτερικού Erasmus.

Ο Νίκος Αργυρός είναι φοιτητής της Νομικής στην Κομοτηνή, όμως η αγάπη του είναι οι Πολιτικές Επιστήμες. «Το εσωτερικό Erasmus θα μου δώσει τη δυνατότητα να δω τι έχασα επιλέγοντας τη Νομική, αλλά και να σκεφτώ την επόμενη μέρα, όπως ένα δεύτερο πτυχίο ή μεταπτυχιακό. Στη δική μου περίπτωση, κάποια μαθήματα αναγνωρίζονται, επομένως δεν χάνω καθόλου ακαδημαϊκό χρόνο. Θα ήθελα να φοιτήσω για ένα εξάμηνο στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης», αναφέρει.

Τα κριτήρια και το χρονοδιάγραμμα

• Το πρόγραμμα εσωτερικής κινητικότητας τίθεται σε λειτουργία από το εαρινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους 2023-2024, σύμφωνα με την υπουργική απόφαση, η οποία βρίσκεται ακόμα υπό διαμόρφωση για τις τελευταίες λεπτομέρειες και αναμένεται να υπογραφεί τις επόμενες ημέρες.
• Ανώτατος αριθμός των φοιτητών που δύνανται να μετακινηθούν για διάρκεια ενός εξαμήνου αντιστοιχεί στο 10% του αριθμού εισακτέων.
• Η συμμετοχή σε κάποιο πρόγραμμα κινητικότητας σε πανεπιστήμιο του εξωτερικού, όπως στην περίπτωση του Erasmus, δεν αποτελεί λόγο αποκλεισμού από την εσωτερική κινητικότητα, στην οποία μπορεί να συμμετάσχει κανονικά ο φοιτητής.
• Η δυνατότητα εσωτερικής κινητικότητας δίνεται άπαξ, με προϋπόθεση οι φοιτητές να έχουν ολοκληρώσει κατ’ ελάχιστον το πρώτο ακαδημαϊκό εξάμηνο του πρώτου έτους και να έχουν κατ’ ελάχιστον υπόλοιπο 30 πιστωτικές μονάδες για τη λήψη του πτυχίου.
• Το πρόγραμμα αφορά αποκλειστικά τους φοιτητές που δεν έχουν υπερβεί το όριο της διάρκειας φοίτησής τους και τους δίνεται η δυνατότητα να επιλέξουν είτε ομοειδές είτε τμήμα διαφορετικού επιστημονικού πεδίου από αυτό στο οποίο έχουν εισαχθεί.
• Εφόσον επιθυμούν τη φοίτηση κατά ένα εξάμηνο σε ομοειδές πρόγραμμα σπουδών (από Νομική σε Νομική), οι φοιτητές παρακολουθούν το αντίστοιχο εξάμηνο στο οποίο φοιτούν. Αν πρόκειται για μη ομοειδές πρόγραμμα (π.χ. από Νομική σε Παιδαγωγικό), ο φοιτητής παρακολουθεί το εξάμηνο του πρώτου έτους, χειμερινό ή εαρινό ανάλογα με την περίοδο που έχει επιλέξει να υλοποιήσει το πρόγραμμα.
• Για την εξάμηνη φοίτηση προβλέπεται αναγνώριση των μαθημάτων που παρακολουθεί ο φοιτητής, εφόσον έχει επιτύχει στις εξετάσεις, με την αντιστοίχιση να ορίζεται από τα πανεπιστήμια.
• Για όσους φοιτητές επιθυμούν να μετακινηθούν σε κάποιο άλλο πανεπιστήμιο το χειμερινό εξάμηνο, οι αιτήσεις θα πραγματοποιούνται εντός του Μαΐου. Οι αξιολογήσεις των αιτήσεων από το τμήμα ή τη σχολή υποδοχής ολοκληρώνονται έως την 31η Ιουλίου.
• Για όσους επιθυμούν να μετακινηθούν το εαρινό εξάμηνο, οι αιτήσεις θα γίνονται τον Νοέμβριο, με την αξιολόγησή τους να ολοκληρώνεται έως την 31η Ιανουαρίου.
• Η διαδικασία της επιλογής, όπως αναμένεται να ορίζεται στην υπουργική απόφαση, ορίζει την επιλογή ενός εκπαιδευτικού ιδρύματος και τριών διαφορετικών προγραμμάτων σπουδών από τον φοιτητή.
• Μετά την αξιολόγηση των αιτήσεων θα αναρτώνται δύο πίνακες, ένας των επιλεγέντων και ένας των επιλαχόντων, για την περίπτωση κενής θέσης.
• Η αξιολόγηση των υποψηφίων πραγματοποιείται με βάση τα ακόλουθα κριτήρια:

α) Το έτος σπουδών στο οποίο βρίσκεται ο φοιτητής.

β) Τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα που διαθέτει.

γ) Οι λόγοι που επικαλείται ο φοιτητής για την αποδοχή της αίτησής του.

«Δυνατότητα για υπερεξειδίκευση»

Ο προεδρεύων της Συνόδου Πρυτάνεων και πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιονίων Νήσων, κ. Ανδρέας Φλώρος, αναφέρει στον Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής ότι πρόκειται για μια πρωτοβουλία θετική, η οποία όμως απαιτεί σημαντική προεργασία. «Ενας προβληματισμός μας είναι ότι προβλέπεται να συμμετέχει το 10% των εισακτέων. Κάποια περιφερειακά τμήματα δεν καλύπτουν τον αριθμό εισακτέων (σ.σ.: για παράδειγμα, ορίζεται όριο 150 εισακτέων, αλλά δέχονται διψήφιο αριθμό). Αυτά τα τμήματα είναι πιθανόν να αποψιλωθούν αν το 10% των εισακτέων επιλέξει να σπουδάσει σε άλλο τμήμα. Θεωρούμε ότι ίσως θα έπρεπε να προβλέπεται το 10% επί των εισαχθέντων». Διαχωρισμός μεταξύ ομοειδών και μη ομοειδών τμημάτων, διαχείριση της φοιτητικής στέγης που θα μείνει κενή για ένα εξάμηνο και άλλα προβλήματα λειτουργίας είναι στα χέρια των πανεπιστημίων και αναζητούν επίλυση.

«Είναι όμως σημαντικό να υπογραμμίσουμε ότι με αυτό το πρόγραμμα δίνεται η δυνατότητα στους φοιτητές να αποκτήσουν μια υπερεξειδίκευση και να εφοδιαστούν για τις ανάγκες της αγοράς. Κι εμείς στα πανεπιστήμια θα πρέπει να φροντίσουμε για την καθοδήγησή τους στις επιλογές τους, ώστε να αποκτήσουν αναγνώριση του εξαμήνου τους και επιπλέον εφόδια με τη λήψη του πτυχίου τους», αναφέρει ο κ. Φλώρος.

«Καινοτομία με πολλαπλά οφέλη»

«Η καθιέρωση της εσωτερικής κινητικότητας φοιτητών μεταξύ προγραμμάτων σπουδών ελληνικών πανεπιστημίων αποτελεί μια ενδιαφέρουσα καινοτομία. Τα οφέλη θα είναι πολλαπλά, καθώς οι φοιτητές θα μπορούν να διευρύνουν τους ορίζοντές τους αποκτώντας τη δυνατότητα να γνωρίσουν και άλλα επιστημονικά αντικείμενα. Θα έχουν, επίσης, την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με διαφορετικά ακαδημαϊκά περιβάλλοντα, αλληλεπιδρώντας με άλλες φοιτητικές κοινότητες και ανταλλάσσοντας εμπειρίες», αναφέρει ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, κ. Θεόδωρος Θεοδουλίδης.

«Με αναφορά στα πανεπιστήμια της περιφέρειας, η κινητικότητα και ιδιαίτερα η εισροή φοιτητών θα συμβάλλει στην κοινωνική συνοχή, θα λειτουργήσει ως μηχανισμός ώσμωσης με ιδρύματα του κέντρου και θα λειτουργήσει βελτιωτικά. Εισερχόμενος φοιτητής που θα αποφασίσει να παρακολουθήσει ένα ακαδημαϊκό εξάμηνο στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας θα έχει τη δυνατότητα για σπουδές υψηλού επιπέδου, σε σύγχρονες εγκαταστάσεις με εξοπλισμένα εργαστήρια, στο επίκεντρο της πράσινης, ενεργειακής και ψηφιακής μετάβασης. Θα απολαύσει, επίσης, φοιτητική εμπειρία υψηλού επιπέδου, στο πλαίσιο της Ολιστικής Μέριμνας που προσφέρει το ίδρυμά μας διαμένοντας σε φιλόξενες και ασφαλείς πόλεις της περιφέρειας με χαμηλό κόστος διαβίωσης. Για την κινητικότητα εν γένει θα πρέπει να προβλεφθεί κάποιου είδους οικονομική ενίσχυση. Διαφορετικά, το μέτρο θα λειτουργήσει, κυρίως, στις περιπτώσεις που ο φοιτητής θα παρακολουθήσει μαθήματα σε πανεπιστήμιο που λειτουργεί στον τόπο της κύριας κατοικίας του».

ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ ΣΤΟΝ «Ε.Τ.» ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ:

«Περισσότερες δυνατότητες»

«Με τον νέο νόμο-πλαίσιο για τα πανεπιστήμια, θεσπίσαμε τον θεσμό της εσωτερικής κινητικότητας φοιτητών, το λεγόμενο εσωτερικό Erasmus», μεταξύ ομοειδών ή μη προγραμμάτων σπουδών ελληνικών πανεπιστημίων για ένα ακαδημαϊκό εξάμηνο. Για παράδειγμα, ένας φοιτητής της Νομικής θα μπορεί να παρακολουθήσει ένα εξάμηνο στα Οικονομικά.

Στόχος της καινοτομίας αυτής για τα ελληνικά δεδομένα είναι οι φοιτητές μας να γνωρίσουν και άλλα γνωστικά αντικείμενα, εφόσον το επιθυμούν, διευρύνοντας τους ορίζοντές τους, αποκτώντας περισσότερες επιστημονικές προσλαμβάνουσες, εμπλουτίζοντας τις γνώσεις και τη σπουδαστική τους εμπειρία. Η νέα αυτή δυνατότητα προβλέφθηκε λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι υπάρχουν αρκετοί νέοι που αμφιταλαντεύονται μεταξύ γνωστικών αντικειμένων και επιθυμούν να γνωρίσουν περισσότερα τέτοια αντικείμενα. Επιδίωξή μας είναι να παρέχουμε διαρκώς περισσότερες δυνατότητες και επιλογές στις νέες και τους νέους μας προκειμένου να κάνουν πράξη τα όνειρά τους».