Με γενικότερη και βαθιά κρίση ψυχικής υγείας μέσα στο ΕΣΥ, φαίνεται να αντικατοπτρίζουν τα πρόσφατα σοβαρά περιστατικά ιατρικών λαθών στα ελληνικά νοσοκομεία.
Από τη χορήγηση λάθος φαρμάκων και δοσολογιών μέχρι τις μεταγγίσεις αίματος σε λάθος ασθενείς, και όλα αυτά μέσα στα δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία της χώρας μας, δεν φαίνεται πως είναι μεμονωμένα περιστατικά ή απλά ανθρώπινα σφάλματα. Κάποια από αυτά τα ιατρικά λάθη, κόστισαν και τη ζωή των ασθενών.
Μια νέα, εκτεταμένη έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), που δόθηκε στη δημοσιότητα με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας (10 Οκτωβρίου), καταγράφει ανησυχητικά υψηλά επίπεδα ψυχικής πίεσης, βίας και επαγγελματικής εξουθένωσης στους Ευρωπαίους επαγγελματίες υγείας — με τους Έλληνες γιατρούς και νοσηλευτές να βρίσκονται σε ακόμη δυσμενέστερη θέση.
Η κατάσταση στην Ελλάδα
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά:
- 9 στους 10 υγειονομικούς έχουν δεχθεί κάποια μορφή βίας στο χώρο εργασίας.
- 1 στους 3 ζει με κατάθλιψη, ενώ 1 στους 4 πάσχει από αγχώδη διαταραχή.
- 1 στους 10 γιατρούς και περίπου 1 στους 14 νοσηλευτές έχουν σκεφτεί την αυτοκτονία.
- 3% εμφανίζουν εξάρτηση από το αλκοόλ.
Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 9η χειρότερη θέση στην Ευρώπη όσον αφορά τα ποσοστά κατάθλιψης μεταξύ υγειονομικών, με τη Λετονία και την Πολωνία να προηγούνται με ποσοστά γύρω στο 50%. Επιπλέον, περίπου 9% των γιατρών και 21% των νοσηλευτών δηλώνουν ότι σκέφτονται σοβαρά να εγκαταλείψουν το επάγγελμά τους.
Τα 5 πρόσφατα περιστατικά τραγικών λαθών στο ΕΣΥ εις βάρος ασθενών
Το τελευταίο περιστατικό συνέβη την Πέμπτη (16/10/2025) στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας, εκεί όπου χορηγήθηκε λάθος φάρμακο σε ογκολογική ασθενή, η οποία υποβαλλόταν σε χημειοθεραπεία.
Το περιστατικό αυτό προστίθεται σε μια σειρά λαθών στα ελληνικά νοσοκομεία τους τελευταίους μήνες, που προκαλούν ανησυχία για την ασφάλεια των ασθενών και την επάρκεια των μηχανισμών ελέγχου.
Τον Ιούνιο στο Τζάνειο Νοσοκομείο σημειώθηκε λανθασμένη μετάγγιση αίματος σε 62χρονη, η οποία υπέκυψε λίγο αργότερα, ενώ την ίδια περίοδο στο Γενικό Νοσοκομείο Ρεθύμνου καταγγέλθηκε παρόμοιο περιστατικό από συγγενείς ασθενούς που νοσηλεύτηκε στη ΜΕΘ.
Τον περασμένο Σεπτέμβριο, σε ιδιωτική κλινική της Αθήνας, μονάδα αίματος άλλης ομάδας, δόθηκε εκ παραδρομής σε λάθος ασθενή, οδηγώντας σε εισαγγελική παρέμβαση. Τον Οκτώβριο, στο Νοσοκομείο Άρτας, 28χρονη έγκυος έχασε τη ζωή της από αναφυλακτικό σοκ μετά από χορήγηση αντιβιοτικού.
Το προηγούμενο περιστατικό, πριν από αυτό της Λάρισας, ήταν στις 7 Οκτωβρίου 2025, όταν δύο νοσηλεύτριες στο Νοσοκομείο «Αττικόν» χορήγησαν λάθος φάρμακο σε 22χρονη ασθενή στο τμήμα βραχείας νοσηλείας, με αποτέλεσμα σοβαρή αλλεργική αντίδραση.
Αναλυτικά:
- Τζάνειο Νοσοκομείο (Ιούνιος 2025): Μονάδα αίματος δόθηκε σε λάθος ασθενή, με αποτέλεσμα 62χρονη γυναίκα να υποστεί σοβαρή αντίδραση και να καταλήξει. Η έρευνα έδειξε ότι δεν τηρήθηκαν τα πρωτόκολλα ταυτοποίησης από το νοσηλευτικό προσωπικό.
- Γενικό Νοσοκομείο Ρεθύμνου (Ιούνιος 2025): Οικογένεια κατήγγειλε λανθασμένη μετάγγιση αίματος σε γυναίκα που εμφάνισε επιπλοκές και νοσηλεύτηκε στη ΜΕΘ. Η διοίκηση διενεργεί εσωτερική έρευνα για πιθανά λάθη νοσηλευτών.
- Ιδιωτική Κλινική στην Αθήνα (Σεπτέμβριος 2025): Σε ασθενή χορηγήθηκε αίμα που προοριζόταν για άλλον, προκαλώντας επιπλοκές και μεταφορά του στη ΜΕΘ. Συνελήφθησαν νοσηλεύτρια και δύο γιατροί, ενώ διεξάγεται εισαγγελική έρευνα.
- Γενικό Νοσοκομείο Άρτας (Οκτώβριος 2025): 28χρονη έγκυος πέθανε από αναφυλακτικό σοκ μετά τη χορήγηση αντιβιοτικού. Έχει διαταχθεί ΕΔΕ και ιατροδικαστική εξέταση για να διαπιστωθεί αν τηρήθηκαν οι ιατρικές οδηγίες και τα πρωτόκολλα ασφαλείας.
- Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας (Οκτώβριος 2025): Νοσηλεύτρια χορήγησε λάθος χημειοθεραπευτικό σκεύασμα σε καρκινοπαθή γυναίκα. ΕΔΕ διεξάγει η Διοίκηση του Νοσοκομείου
Η συσσώρευση τέτοιων περιστατικών στο ΕΣΥ δεν αποκλείεται να συνδέεται με την υπερεξάντληση του νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού, που λειτουργεί υπό συνθήκες υπερφόρτωσης, πίεσης και ελλείψεων.
Οι έρευνες για τα αίτια συνεχίζονται, αλλά το ερώτημα παραμένει: πόσα ακόμη «ανθρώπινα λάθη» μπορούν να αντέξουν τα ελληνικά νοσοκομεία πριν το σύστημα σπάσει ολοκληρωτικά;
Από την εξουθένωση και τη «σιωπηρή παραίτηση» στα λάθη
Μετά τα πρόσφατα περιστατικά ιατρικών σφαλμάτων στο ΕΣΥ, το ερώτημα είναι αναπόφευκτο: Μπορεί η ψυχική εξουθένωση των υγειονομικών να οδηγεί στα λάθη;
Σύμφωνα με τα ευρήματα μελέτης του ΕΚΠΑ, η απάντηση είναι ξεκάθαρη. Όπως εξηγεί στο iatropedia.gr ο Πέτρος Γαλάνης, επίκουρος καθηγητής του ΕΚΠΑ:
«Όταν ένας άνθρωπος είναι εξουθενωμένος, κουρασμένος και συναισθηματικά αποστασιοποιημένος από το έργο του, η πιθανότητα λάθους αυξάνεται σημαντικά. Το βλέπουμε καθημερινά. Δεν πρόκειται για ανικανότητα, αλλά για τα φυσικά όρια της ανθρώπινης αντοχής».
Το φαινόμενο της κατάθλιψης των υγειονομικών φαίνεται να αγγίζει πια κρίσιμα επίπεδα. Περίπου οι μισοί υγειονομικοί δηλώνουν ότι θα ήθελαν να αλλάξουν δουλειά, ενώ τα υψηλά ποσοστά «σιωπηρής αποχώρησης» που καταγράφονται στα δημόσια νοσοκομεία προκαλούν έντονο προβληματισμό. «Είναι αποτέλεσμα επαγγελματικής εξουθένωσης», εξηγεί ο ίδιος.
«Πολλοί νοσηλευτές μένουν στο ΕΣΥ γιατί δεν έχουν άλλη επιλογή».
Ο Καθηγητής Γαλάνης και η ερευνητική του ομάδα ανέπτυξαν την πρώτη επιστημονική κλίμακα μέτρησης της «σιωπηρής παραίτησης», δηλαδή της κατάστασης στην οποία οι εργαζόμενοι συνεχίζουν να εκτελούν τα καθήκοντά τους, αλλά έχουν αποσυνδεθεί ψυχικά από την εργασία τους.
Η έρευνα που πραγματοποιήθηκε μετά το τέλος της πανδημίας COVID-19 αποκάλυψε την εκτεταμένη κόπωση και απογοήτευση των επαγγελματιών υγείας, οι οποίοι εργάζονται χρόνια χωρίς επαρκείς άδειες και στήριξη.
«Δεν είναι τεμπελιά, είναι εξάντληση», τονίζει ο κ. Γαλάνης. «Οι άνθρωποι αυτοί κάνουν τη δουλειά τους, αλλά δεν έχουν άλλες δυνάμεις. Όταν κάποιος είναι εξαντλημένος και αποσυνδεδεμένος από το έργο του, είναι αναπόφευκτο να αυξάνονται οι πιθανότητες λάθους».
Η ψυχική και σωματική εξουθένωση δεν είναι απλώς ένα εργασιακό ζήτημα, αλλά είναι θέμα ασφάλειας των ασθενών.
Όπως υπογραμμίζει ο επιστήμονας, η “σιωπηρή αποχώρηση” μειώνει την παραγωγικότητα και ενισχύει τον κίνδυνο λαθών, ειδικά σε περιβάλλοντα με συνεχείς βάρδιες και ελλείψεις προσωπικού.
Κάτω από αυτό το πρίσμα, τα πρόσφατα περιστατικά στο «Αττικόν», το «Τζάνειο», τα νοσοκομεία Ρεθύμνου, Άρτας και Λάρισας, και ακόμα και στην ιδιωτική κλινική Ευρωκλινική της Αθήνας έχουν κοινό παρονομαστή: ένα σύστημα στα όριά του, όπου η ανθρώπινη αντοχή έχει μετατραπεί σε παράγοντα κινδύνου.
Η βία πίσω από τις λευκές στολές
Η καθημερινότητα στο ΕΣΥ κρύβει μια ακόμη σκληρή πραγματικότητα: τη βία απέναντι στους υγειονομικούς, που έχει γίνει σχεδόν κανόνας.
Το 90% δηλώνει ότι έχει δεχθεί τουλάχιστον ένα περιστατικό βίας — είτε λεκτικής, είτε σωματικής, είτε σεξουαλικής παρενόχλησης.
Το εργασιακό περιβάλλον στις δομές υγείας μοιάζει πλέον «τοξικό», διαβρώνοντας αργά αλλά σταθερά την ψυχική αντοχή του προσωπικού και, τελικά, την ίδια την ασφάλεια των ασθενών και των δομών υγείας.
Η ευρωπαϊκή εικόνα
Το φαινόμενο, βέβαια, δεν σταματά στα ελληνικά σύνορα. Η πανευρωπαϊκή μελέτη του ΠΟΥ — η μεγαλύτερη που έχει γίνει ποτέ, με 90.171 συμμετέχοντες από 29 χώρες — δείχνει μια γενικευμένη ψυχική κατάρρευση του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού:
- 28% των υγειονομικών πάσχουν από κατάθλιψη,
- 22% από αγχώδη διαταραχή,
- 3% είναι εξαρτημένοι από το αλκοόλ,
- ενώ 1 στους 10 έχει σκεφτεί να βάλει τέλος στη ζωή του.
Όπως τόνισε ο διευθυντής του WHO Europe, Dr. Hans Henri P. Kluge.
«Η κρίση ψυχικής υγείας στους επαγγελματίες Υγείας απειλεί την ίδια τη συνοχή των συστημάτων Υγείας στην Ευρώπη. Δεν μπορούμε να τους χάνουμε από εξάντληση ή απόγνωση».
