Το ζήτημα της στέγασης τα τελευταία χρόνια αποτελεί κρίσιμο οικονομικό παράγοντα στην Ελλάδα, με άμεσες επιπτώσεις στα νοικοκυριά, εξαιτίας της αύξησης που καταγράφουν οι δαπάνες στέγασης.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2024 στην Ελλάδα το ποσοστό που δαπανούν στη στέγαση από το διαθέσιμο εισόδημά τους τα νοικοκυριά ανερχόταν στο 35,5%, σύμφωνα με την Ενδιάμεση Έκθεση 2025 του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΣΕ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ. Η τιμή αυτή, αν και μειωμένη συγκριτικά με το 2019, παραμένει με διαφορά η υψηλότερη μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, εξέλιξη που μας βάζει σε μειονεκτική θέση σε σχέση με το μ.ο. της Ευρώπης.
Μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά στην Ελλάδα δαπανούσαν το 51,1% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για να καλύψουν τις στεγαστικές τους ανάγκες, ενώ τα τετραμελή νοικοκυριά με δύο ενήλικες με δύο εξαρτώμενα παιδιά δαπανούσαν το 34,8% του διαθέσιμου εισοδήματός τους. Οι επιδόσεις αυτές κατατάσσουν την Ελλάδα σε θέση με τις χειρότερες επιδόσεις μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.
Στην Ελλάδα, χαρακτηριστικά το 2024, το ποσοστό του πληθυσμού που έμενε σε νοικοκυριά όπου το κόστος στέγασης ήταν μεγαλύτερο του 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους (ένα ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης από το κόστος στέγασης) ανερχόταν στο 28,9%. Το ποσοστό αυτό είναι μειωμένο σε σχέση με το 36,2% το 2019 παραμένει το υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.
Σημαντικές διαφοροποιήσεις καταγράφονται ανάλογα με το καθεστώς ιδιοκτησίας της κατοικίας. Το 2024 το ποσοστό αυτό Για τους ενοικιαστές, το ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης το 2024, ανερχόταν στο 37,4% (3ο υψηλότερο στην ΕΕ), ενώ πιο ανησυχητικό είναι ότι για τα άτομα που μένουν σε ιδιόκτητη κατοικία, χωρίς δάνειο ή υποθήκη σε εκκρεμότητα, το ποσοστό ήταν 25,7% (το υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ).
Επιπρόσθετα, το κόστος στέγασης στη χώρα μας έχει δυσανάλογη επίδραση στην ευημερία των πολιτών διαφορετικής εισοδηματικής κατάστασης. Ενδεικτικά, το 2024 για τα άτομα που ανήκαν στο φτωχότερο εισοδηματικό πεμπτημόριο το ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης του κόστους στέγασης ανερχόταν στο 88,6% (έναντι 27,8% στην ΕΕ), ενώ για τα πλουσιότερα άτομα (5ο εισοδηματικό πεμπτημόριο) στο 1,4% (συγκριτικά με 0,7% στην ΕΕ).
Σε ποιες περιοχές της Ελλάδας υπάρχει το μεγαλύτερο πρόβλημα
Έντονες είναι οι ανισότητες και σε επίπεδο περιφερειών, όπου τα υψηλότερα ποσοστά υπερβολικής επιβάρυνσης από το στεγαστικό κόστος εμφάνισαν το 2024 οι περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας (35,7%), Πελοποννήσου (33,1%), Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (31,9%), Βορείου Αιγαίου (31,7%) και Δυτικής Ελλάδας (31,5%).
Αντίθετα, το ίδιο έτος τα χαμηλότερα ποσοστά επιβάρυνσης κατέγραψαν οι περιφέρειες Κρήτης (20,4%) και Νοτίου Αιγαίου (23,5%), ακολουθούμενες από τις περιφέρειες Ηπείρου (24,6%), Αττικής (26,5%) και Ιονίων Νήσων (26,9%). Κοντά στον μέσο όρο της χώρας κυμάνθηκαν, τέλος, τα αντίστοιχα ποσοστά στη Θεσσαλία (28%) και στις περιφέρειες Στερεάς Ελλάδας (28,6%) και Δυτικής Μακεδονίας (29,3%).
Αξιοσημείωτο είναι ότι 8 από τις 13 περιφέρειες της χώρας κατέγραψαν το 2024 υψηλότερα ποσοστά υπερβολικής επιβάρυνσης του στεγαστικού κόστους έναντι του 2021.
