Έως τις 28 Φεβρουαρίου του 2026, παρατείνεται -υπό προϋποθέσεις- η ασφαλιστική ικανότητα, μέσω της όποιας οι ασφαλισμένοι και τα μέλη της οικογένειάς τους αποκτούν ή διατηρούν δικαίωμα υγειονομικής κάλυψης.
Σε κάθε περίπτωση, όπως έχει διευκρινίσει το υπουργείο Εργασίας, ακόμη και όσοι απωλέσουν την ασφαλιστική ικανότητα, θα μπορούν να κάνουν χρήση των δομών δημόσιας υγείας.
Ειδικά για τους μη μισθωτούς ασφαλισμένους είναι υποχρεωτική η εξόφληση ή η ρύθμιση τυχόν οφειλών προς τα ταμεία.
Όπως εκτιμάται, περίπου 500.000 επαγγελματίες και αγρότες χρωστούν στον ΕΦΚΑ ή δεν έχουν ενεργή ρύθμιση οφειλών.
Ωστόσο, δεν αποκλείονται από την υγειονομική περίθαλψη όσοι έχουν συνολικές οφειλές έως 100 ευρώ την περίοδο 2017-2024.
Επίσης, υπάρχουν ειδικές προβλέψεις για όσους κατοικούν ή/ και δραστηριοποιούνται επαγγελματικά σε περιοχές οι οποίες επλήγησαν από φυσικές καταστροφές.
Σύμφωνα με εγκύκλιο του ΕΦΚΑ, για τη διασφάλιση της υγειονομικής περίθαλψης, οι ασφαλισμένοι πρέπει να πληρούν τις εξής προϋποθέσεις:
1. Μισθωτοί ασφαλισμένοι
Οι μισθωτοί εργαζόμενοι δικαιούνται ασφαλιστική ικανότητα, εφόσον έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 50 ημέρες εργασίας κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου.
– Για απασχολούμενους σε οικοδομοτεχνικά έργα, οι 50 ημέρες ασφάλισης προσαυξάνονται κατά 20% και συνυπολογίζονται οι ημέρες αδείας.
– Συνυπολογίζονται επίσης οι ημέρες επιδότησης λόγω ασθενείας, εργατικού ατυχήματος, τακτικής ανεργίας ή επίσχεσης εργασίας.
2. Μη μισθωτοί ασφαλισμένοι (ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι, αγρότες)
Στους μη μισθωτούς νεοεισερχόμενους στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ χορηγείται ασφαλιστική ικανότητα με τη συμπλήρωση τουλάχιστον δύο μηνών ασφάλισης κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν την ημερομηνία προσέλευσης ή επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου και εφόσον έχουν καταβληθεί οι απαιτητές ασφαλιστικές εισφορές. Για την παράταση της ασφαλιστικής ικανότητας στους μη μισθωτούς ασφαλισμένους του e-ΕΦΚΑ απαιτείται να έχουν καταβληθεί οι απαιτητές ασφαλιστικές εισφορές από 01.01.2017 έως 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους.
Ειδικότερα, για την ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας των μη μισθωτών ασφαλισμένων για το τρέχον ασφαλιστικό έτος (01.03.2025 έως 28.02.2026), πρέπει να έχουν εξοφληθεί οι ασφαλιστικές εισφορές χρονικής περιόδου από 01.01.2017 έως 31.12.2024.
Σε περίπτωση ύπαρξης οφειλής, η ασφαλιστική ικανότητα ανανεώνεται ανά μήνα, εφόσον η οφειλή έχει ρυθμιστεί σε δόσεις και τηρείται η εξόφληση των δόσεων.
Αν οι συνολικές οφειλές (e-ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ), δηλαδή καθυστερούμενες, ληξιπρόθεσμες ή βεβαιωμένες βασικές οφειλές, δεν ξεπερνούν τα 100€, τότε η ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται έως τη λήξη του ασφαλιστικού έτους.
3. Εργάτες γης – απασχολούμενοι σε εργασίες καλυπτόμενες από την ασφάλιση του π. ΟΓΑ – αμειβόμενοι με εργόσημο
• Απαιτούνται τουλάχιστον 150 ημέρες ασφάλισης το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή δωδεκάμηνο πριν την ημερομηνία προσέλευσης ή επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου.
• Για τη χορήγηση ετήσιας ασφαλιστικής ικανότητας για το ασφαλιστικό έτος 01.03.2025 έως 28.02.2026 απαιτείται η εξόφληση όλων των εκκαθαρίσεων ασφαλιστικών εισφορών ετών 2017 έως 2024.
• Λόγω του ότι η εξόφληση της 1ης δόσης της εκκαθάρισης ασφαλιστικών εισφορών εργατών γης έτους 2024 έχει καταληκτική ημερομηνία την 31.03.2025, εάν ο εργάτης γης δεν έχει οφειλές από εκκαθαρίσεις ασφαλιστικών εισφορών τα προηγούμενα έτη (2017 έως 2023) ή εάν οι οφειλές αυτές είναι ρυθμισμένες και τηρείται η ρύθμιση, τότε η ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται έως 31.03.2025.
Η ασφαλιστική ικανότητα για τους εργάτες γης χορηγείται έως τη λήξη του ασφαλιστικού έτους (28.02.2026) εφόσον καταβληθεί εξ ολοκλήρου το ποσό της εκκαθάρισης έτους 2024 και δεν υπάρχουν οφειλές από προηγούμενα έτη.
Σε διαφορετική περίπτωση, η ασφαλιστική ικανότητα ανανεώνεται ανά μήνα κατόπιν ελέγχου της καταβολής των απαιτητών δόσεων εκκαθάρισης έτους 2024 και της ρύθμισης προηγούμενων οφειλών.
Οι εξαιρέσεις
Κατ’ εξαίρεση χορήγηση ασφαλιστικής προβλέπεται ικανότητας για τα πρόσωπα και τα μέλη των οικογενειών τους, προβλέπεται στις εξής περιπτώσεις:
α) Στους ασφαλισμένους του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.) που διατηρούν επαγγελματική εγκατάσταση ή ασκούν δραστηριότητα ή εργάζονται σε πληγείσες περιοχές από θεομηνίες ή άλλες φυσικές καταστροφές, καθώς και στους ανέργους των περιοχών αυτών που είναι εγγεγραμμένοι στο Ψηφιακό Μητρώο της ΔΥΠΑ:
Πυρκαγιές Ιουλίου 2023
Πυρκαγιές Αυγούστου 2023
Πλημμύρες Σεπτεμβρίου 2023
Πυρκαγιές Αυγούστου 2024
(Περιφέρεια Αττικής)
Θαλάσσια ρύπανση – Παγασητικός Κόλπος (Αύγουστος 2024)
Πλημμύρες 30.11.2024 έως 02.12.2024
β) Στους εργοδότες και ασφαλισμένους που έχουν επαγγελματική εγκατάσταση ή δραστηριότητα σε περιοχές της Περιφέρειας Αττικής που επλήγησαν από τις πυρκαγιές της 23ης και 24ης Ιουλίου 2018, και στους εγγεγραμμένους ανέργους.
γ) Στους εργαζομένους στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη Περάματος και στα Ναυπηγεία Ελευσίνας.
