Εξι ανατροπές στον τρόπο δήλωσης των στοιχείων των ακινήτων στην εφορία, αλλά και στον τρόπο διενέργειας των φορολογικών ελέγχων για τον εντοπισμό αδήλωτων τετραγωνικών μέτρων και αδήλωτων ενοικίων αναμένεται να επιφέρει η νέα ψηφιακή πλατφόρμα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων που θα τεθεί σε παραγωγική λειτουργία εντός του καλοκαιριού και θα έχει την ονομασία «Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων» (ΜΙΔΑ).

Διασυνδέσεις

Μέσω του Μητρώου αυτού θα γίνει διασύνδεση τριών βάσεων δεδομένων για την ακίνητη περιουσία των Ελλήνων φορολογουμένων: του Εθνικού Κτηματολογίου, του αρχείου της ΑΑΔΕ (το οποίο έχει δημιουργηθεί με βάση τις δηλώσεις Ε9, Ε2 και Ε1 των φυσικών προσώπων, καθώς και με βάση τις πληροφοριακές δηλώσεις μίσθωσης ακινήτων) και του αρχείου του ΔΕΔΔΗΕ για όλα τα ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα.

Τι αλλάζει

Πιο αναλυτικά, η έναρξη της λειτουργίας της νέας αυτής πλατφόρμας θα έχει ως συνέπεια να επέλθουν οι ακόλουθες αλλαγές στον τρόπο δήλωσης των ακινήτων και στους ελέγχους της ΑΑΔΕ για αδήλωτα ακίνητα, αδήλωτα τετραγωνικά και αδήλωτα ενοίκια:

1 Συγκέντρωση περισσότερων στοιχείων και λεπτομερειών σε μία ενιαία βάση δεδομένων της ΑΑΔΕ, που θα αφορά όλα τα ακίνητα και τη χρήση τους και θα απαιτήσει πρόσθετες υποχρεώσεις ενημέρωσης από τους ιδιοκτήτες: Για κάθε ακίνητο που έχει καταγραφεί ότι ανήκει σε Ελληνα φορολογούμενο, ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) θα συσχετίζεται με τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) που αναγράφεται στο έντυπο Ε9 της ΑΑΔΕ και ο οποίος δεν είναι σταθερός για το κάθε ακίνητο, διότι αλλάζει κάθε φορά που αλλάζει ο ιδιοκτήτης του ακινήτου ή του μεριδίου του ακινήτου. Από κει και πέρα, η ΑΑΔΕ θα ζητήσει από κάθε φορολογούμενο-ιδιοκτήτη να εισέλθει στην πλατφόρμα αυτή και να δηλώσει ποια ακριβώς είναι η χρήση του κάθε ακινήτου που είναι καταχωρισμένο στη μερίδα του. Ειδικότερα, ο κάθε ιδιοκτήτης-φορολογούμενος, έχοντας στην οθόνη του υπολογιστή του τα στοιχεία των ακινήτων που έχει δηλώσει ότι κατέχει, θα κληθεί να ενημερώσει την ΑΑΔΕ ποια από τα ακίνητα αυτά νοικιάζει, πόσο νοικιάζει το καθένα και σε ποιον το νοικιάζει, ποια ακίνητα ιδιοκατοικεί, ποια παραχωρεί δωρεάν και ποια είναι «κενά». Επίσης για κάθε ακίνητό του που είναι κτίσμα θα πρέπει:

* να επιβεβαιώσει τον αριθμό παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, εφόσον αυτός είναι ήδη προσυμπληρωμένος, ή να διορθώσει τον αριθμό αυτόν, εάν είναι προσυμπληρωμένος λανθασμένα, ή να τον δηλώσει εάν αυτός δεν έχει προσυμπληρωθεί,

* να επιβεβαιώσει τον αριθμό παροχής ύδρευσης, εφόσον αυτός είναι ήδη προσυμπληρωμένος, ή να διορθώσει τον αριθμό αυτόν, εάν είναι προσυμπληρωμένος λανθασμένα, ή να τον δηλώσει εάν αυτός δεν έχει προσυμπληρωθεί.

2 Αλλαγές στον τρόπο και στις διαδικασίες δήλωσης των μισθώσεων ακινήτων στο TAXISnet. Η ΑΑΔΕ αποφάσισε να αναμορφώσει πλήρως τον τρόπο με τον οποίο δηλώνονται στο ΤΑΧΙSnet οι μισθώσεις ακινήτων. Το νέο σύστημα που ήδη αλλάζει θα είναι πολύ πιο εξελιγμένο, καθώς θα περιλαμβάνει ακριβέστερα πληροφοριακά δεδομένα. Στόχος είναι να καταγράφονται και να εμφανίζονται πάντοτε δηλωμένες οι ενεργές μισθώσεις και να ξεχωρίζουν εμφανώς από όσες έχουν δηλωθεί παλαιότερα αλλά έχουν λήξει, είτε λόγω έξωσης είτε λόγω θανάτου του ενοικιαστή είτε λόγω κανονικής διακοπής και αλλαγής ενοικιαστή. Η ορθή ενημέρωση και επικαιροποίηση των στοιχείων της εφαρμογής ξεκίνησε ήδη, με στόχο να ενημερωθούν σωστά και τα στοιχεία που θα είναι προσυμπληρωμένα στο ΜΙΔΑ.

Πιο συγκεκριμένα, με πρόσφατη απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή:

* Οι ενοικιαστές και οι συνιδιοκτήτες ακινήτων θα έχουν πλέον στη διάθεσή τους προθεσμία τριάντα (30) ημερών για να αποδεχθούν τη δήλωση πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης ακίνητης περιουσίας που υπέβαλε ο μοναδικός ιδιοκτήτης-εκμισθωτής ή ένας εκ των συνιδιοκτητών- εκμισθωτών.

* Κάθε φορά που θα συνάπτεται μία νέα μίσθωση, αυτή θα δηλώνεται και πάλι από τον ιδιοκτήτη στο ΤΑΧΙSnet και αυτόματα θα ενημερώνεται με τα στοιχεία της και το ΜΙΔΑ. 

3 Γρήγορες και μαζικές διασταυρώσεις και έλεγχοι για τον εντοπισμό αδήλωτων ακινήτων και αδήλωτων ενοικίων. Η λειτουργία του ΜΙΔΑ θα λύσει τα χέρια των αρμόδιων ελεγκτών της ΑΑΔΕ στην προσπάθειά τους να εντοπίσουν περιπτώσεις φορολογουμένων οι οποίοι αποφεύγουν να δηλώνουν στην ΑΑΔΕ ή και στο Κτηματολόγιο ολόκληρα ακίνητα, για να γλιτώνουν από την επιβολή του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων και την επιβάρυνση με τεκμήρια διαβίωσης, αλλά και για να αποκρύπτουν τα ενοίκια που εισπράττουν «μαύρα» από τις εκμισθώσεις των συγκεκριμένων ακινήτων. Ο εντοπισμός των αδήλωτων ακινήτων θα γίνεται με δύο εναλλακτικούς τρόπους: είτε με τη διαπίστωση ότι ακίνητα που είναι δηλωμένα στο Κτηματολόγιο δεν είναι δηλωμένα και στις ηλεκτρονικές εφαρμογές της ΑΑΔΕ (στα έντυπα Ε9, Ε2 και Ε1) είτε με τη διαπίστωση, βάσει των στοιχείων του ΔΕΔΔΗΕ, ότι κανονικά ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα, τα οποία μάλιστα εμφανίζονται και με καταναλώσεις ρεύματος, δεν είναι δηλωμένα ούτε στην ΑΑΔΕ ούτε στο Κτηματολόγιο.

4 Γρήγορες και μαζικές διασταυρώσεις και έλεγχοι για τον εντοπισμό ακινήτων που δηλώνονται στην ΑΑΔΕ ως «κενά», αλλά οι ιδιοκτήτες τους τα εκμισθώνουν και εισπράττουν τα ενοίκια «μαύρα», για να αποφεύγουν τη δήλωσή τους και τη φορολόγησή τους. Χάρη στη δυνατότητα διασταύρωσης των δεδομένων του αρχείου του ΔΕΔΔΗΕ για τα ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα με καταναλώσεις ρεύματος με τα δεδομένα των αρχείων της ΑΑΔΕ, που θα παρέχει το ΜΙΔΑ, θα καταστεί δυνατό να εντοπιστούν και να ελεγχθούν υποθέσεις φορολογουμένων που έχουν δηλώσει ως «κενά» στα έντυπα Ε2 κτίσματα κατοικιών που κατέχουν, ενώ στην πραγματικότητα τα εκμισθώνουν και εισπράττουν σημαντικά ποσά ενοικίων.

5 Γρήγορες και μαζικές διασταυρώσεις και έλεγχοι για τον εντοπισμό αδήλωτων τετραγωνικών μέτρων. Με τη βοήθεια του ΜΙΔΑ οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ θα μπορούν να εντοπίζουν και περιπτώσεις ιδιοκτητών που δεν δηλώνουν στην Ανεξάρτητη Αρχή τον πραγματικό αριθμό των τετραγωνικών μέτρων των επιφανειών των κατοικιών και των λοιπών κτισμάτων που κατέχουν, προκειμένου να πληρώνουν λιγότερο ΕΝΦΙΑ, αλλά και να επιβαρύνονται με μικρότερα ποσά τεκμηρίων διαβίωσης. Η δυνατότητα αυτή θα παρέχεται μέσω της άμεσης σύγκρισης των επιφανειών που είναι δηλωμένες στο Κτηματολόγιο με τις επιφάνειες που είναι δηλωμένες στην ΑΑΔΕ.

Προσυμπληρωμένα εισοδήματα από το 2026

6 Πλήρης προσυμπλήρωση από την ΑΑΔΕ και δυνατότητα αυτόματης υποβολής δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος από την ΑΑΔΕ για όλους τους ιδιοκτήτες εκμισθούμενων ακινήτων από το επόμενο έτος. Η ΑΑΔΕ, από το 2026, θα θέσει σε εφαρμογή την προσυμπλήρωση των εντύπων Ε2 και Ε1 των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος των ιδιοκτητών εκμισθούμενων ακινήτων και την αυτόματη υποβολή των δηλώσεών τους για όσους εξ αυτών δεν έχουν εισοδήματα από άλλες πηγές ή έχουν και εισοδήματα από μισθούς και συντάξεις και από τόκους καταθέσεων. Τα στοιχεία για τα εκμισθούμενα, τα δωρεάν παραχωρούμενα και τα κενά ακίνητα που απαιτούνται να δηλωθούν στο έντυπο Ε2 και τα στοιχεία για τα εισοδήματα από ακίνητα που πρέπει να δηλωθούν στο βασικό έντυπο Ε1 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος από κάθε ιδιοκτήτη θα είναι, δηλαδή, από το επόμενο έτος πλήρως προσυμπληρωμένα από την ΑΑΔΕ και η φορολογική δήλωση κάθε ιδιοκτήτη θα μπορεί να υποβληθεί αυτόματα, όπως έγινε φέτος με τις δηλώσεις 1.500.000 μισθωτών και συνταξιούχων. Τα δεδομένα που θα έχουν προσυμπληρωθεί στο Ε2 και στο Ε1 θα έχουν αντληθεί από το ΜΙΔΑ.

Βαριά πρόστιμα για τους παραβάτες

Οι παραβάτες που θα εντοπίζονται θα αντιμετωπίζονται ως εξής:

* Οσοι έχουν αποκρύψει ολόκληρα ακίνητα ή έχουν δηλώσει λιγότερα τετραγωνικά θα καλούνται να υποβάλουν εκπρόθεσμες τροποποιητικές-διορθωτικές δηλώσεις Ε9 και να πληρώσουν τον επιπλέον ΕΝΦΙΑ που αναλογεί στα ακίνητα ή στα τετραγωνικά που απέκρυψαν, αναδρομικά έως και για πενταετία πριν. Σε κάθε φορολογούμενο που θα εντοπίζεται και θα υποβάλλει την τροποποιητική δήλωση Ε9 θα επιβάλλεται και πρόστιμο 100 ευρώ λόγω εκπρόθεσμης δήλωσης. Οι φορολογούμενοι που δεν θα υποβάλουν τις απαιτούμενες τροποποιητικές-διορθωτικές δηλώσεις Ε9 θα επιβαρύνονται αναδρομικά έως και για τα πέντε προηγούμενα έτη με τον επιπλέον ΕΝΦΙΑ που αναλογεί στα αδήλωτα ακίνητα, προσαυξημένο με πρόστιμα 10%-50% επί του επιπλέον ΕΝΦΙΑ, λόγω υποβολής ανακριβών δηλώσεων Ε9.

* Οσοι έχουν αποκρύψει εισοδήματα από ενοίκια θα καλούνται να υποβάλουν εκπρόθεσμες τροποποιητικές-διορθωτικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος και να πληρώσουν τον επιπλέον φόρο εισοδήματος που αναλογεί στα εισπραχθέντα ενοίκια που απέκρυψαν, αναδρομικά έως και για μία πενταετία πριν. Σε κάθε φορολογούμενο που θα εντοπίζεται και θα υποβάλλει την τροποποιητική δήλωση φορολογίας εισοδήματος θα επιβάλλεται και πρόστιμο 100 ευρώ λόγω εκπρόθεσμης δήλωσης. Οι φορολογούμενοι που δεν θα υποβάλουν τις απαιτούμενες τροποποιητικές-διορθωτικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος θα επιβαρύνονται, αναδρομικά έως και για τα πέντε προηγούμενα έτη, με τον φόρο εισοδήματος που αναλογεί στα αδήλωτα ακίνητα, προσαυξημένο με πρόστιμα 10%-50% λόγω υποβολής ανακριβών δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος.