Ανησυχητικές διαστάσεις προσλαμβάνει η μείωση του αριθμού των εξαρτώμενων παιδιών που καταγράφονται στις φορολογικές δηλώσεις, την ώρα που τα δηλωθέντα εισοδήματα των νοικοκυριών εμφανίζουν σημαντική αύξηση.
Αποκαλυπτικά για τη μεταβολή της οικογενειακής σύνθεσης των φορολογουμένων είναι τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων για την περίοδο 2019-2025, από την επεξεργασία των οποίων προκύπτει ότι ο ελάχιστος υπολογιζόμενος αριθμός εξαρτώμενων τέκνων μειώθηκε κατά 231.885, δηλαδή κατά περίπου 10,2%.
Παράλληλα, σχεδόν 101.000 λιγότερες φορολογικές δηλώσεις περιλαμβάνουν εξαρτώμενα παιδιά, με τη μεγαλύτερη υποχώρηση να καταγράφεται στις οικογένειες με τρία, τέσσερα ή περισσότερα τέκνα.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς την ίδια περίοδο ο συνολικός αριθμός των φορολογικών δηλώσεων αυξήθηκε, ενώ τα εισοδήματα που δηλώθηκαν στην εφορία ενισχύθηκαν κατά 40,7 δισ. ευρώ.
Τα ευρήματα προέρχονται από τις φορολογικές δηλώσεις που υποβλήθηκαν από το 2019 έως και το 2025 και αφορούν τα εισοδήματα των φορολογικών ετών 2018-2024.
Καταγραφές
Το 2019, οι καταγραφές εξαρτώμενων τέκνων στις φορολογικές δηλώσεις αντιστοιχούσαν σε τουλάχιστον 2.266.268 παιδιά.
Στις δηλώσεις του 2025 ο αντίστοιχος αριθμός είχε περιοριστεί σε 2.034.383, παρουσιάζοντας μείωση κατά 231.885.
Η υποχώρηση δεν ήταν ομοιόμορφη σε όλη την εξαετία. Αντίθετα, επιταχύνθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Το 2020 ο ελάχιστος υπολογιζόμενος αριθμός εξαρτώμενων τέκνων διαμορφώθηκε σε 2.245.068, το 2021 σε 2.245.958 και το 2022 σε 2.235.573.
Ακολούθησε νέα μείωση το 2023, στις 2.197.786 καταγραφές, και ακόμη μεγαλύτερη το 2024, στις 2.109.694. Το 2025 ο αριθμός υποχώρησε περαιτέρω, στις 2.034.383.
Είναι χαρακτηριστικό ότι από το 2022 μέχρι το 2025 η μείωση των υπολογιζόμενων καταγραφών εξαρτώμενων παιδιών έφτασε τις 201.190.
Πρέπει να διευκρινιστεί ότι τα στοιχεία αυτά δεν αποτελούν απογραφή του συνολικού παιδικού πληθυσμού. Αφορούν τα παιδιά που εμφανίζονται ως εξαρτώμενα στις φορολογικές δηλώσεις και επηρεάζονται, μεταξύ άλλων, από την ενηλικίωση και τις προϋποθέσεις φορολογικής εξάρτησης. Επιπλέον, πρόκειται για ελάχιστα υπολογιζόμενα μεγέθη, καθώς η κατηγορία των έξι ή περισσότερων τέκνων υπολογίζεται με κατώτατο αριθμό τα έξι παιδιά.
Ιδια τάση
Η ίδια τάση αποτυπώνεται και στον αριθμό των φορολογικών δηλώσεων που περιλαμβάνουν εξαρτώμενα τέκνα.
Το 2019 υποβλήθηκαν 1.353.009 δηλώσεις με τουλάχιστον ένα εξαρτώμενο παιδί, ενώ το 2025 ο αριθμός τους περιορίστηκε σε 1.252.033. Πρόκειται για μείωση κατά 100.976 δηλώσεις ή 7,5%.
Στον αντίποδα, οι δηλώσεις χωρίς εξαρτώμενα τέκνα αυξήθηκαν κατά 528.185, από 5.116.035 σε 5.644.220, σημειώνοντας άνοδο 10,3%.
Ετσι, ενώ ο συνολικός αριθμός των δηλώσεων αυξήθηκε κατά 6,6%, η συμμετοχή εκείνων που περιλαμβάνουν εξαρτώμενα παιδιά μειώθηκε αισθητά.
Το 2019 το 20,9% των φορολογικών δηλώσεων περιλάμβανε εξαρτώμενα τέκνα. Το 2025 το ποσοστό είχε περιοριστεί σε 18,2%.
Η μεταβολή αυτή προσθέτει μία ακόμη ένδειξη για τις αλλαγές που συντελούνται στην οικογενειακή σύνθεση των φορολογουμένων.
Μεγαλύτερη υποχώρηση
Ακόμη πιο έντονη είναι η μείωση στις δηλώσεις με περισσότερα εξαρτώμενα παιδιά.
Οι δηλώσεις με τέσσερα ή περισσότερα τέκνα υποχώρησαν από 27.013 το 2019 σε 20.918 το 2025, δηλαδή κατά 22,6%.
Στις δηλώσεις με τρία παιδιά η μείωση έφτασε το 16,8%, καθώς από 121.091 περιορίστηκαν σε 100.732.
Αντίστοιχα, οι δηλώσεις με δύο εξαρτώμενα παιδιά μειώθηκαν κατά 70.535 ή 12,1%, από 582.796 σε 512.261.
Σχεδόν σταθερός παρέμεινε μόνο ο αριθμός των δηλώσεων με ένα παιδί, ο οποίος υποχώρησε οριακά κατά 0,6%.
Συνολικά, οι δηλώσεις με δύο ή περισσότερα παιδιά μειώθηκαν κατά 96.989, ενώ εκείνες με τρία ή περισσότερα περιορίστηκαν κατά 26.454.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν την ανάγκη να εξεταστεί η αποτελεσματικότητα των οικονομικών κινήτρων και των μέτρων στήριξης των οικογενειών, ιδιαίτερα των τρίτεκνων και πολύτεκνων, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του δημογραφικού προβλήματος.
Αυξήθηκαν κατά 40,7 δισ. ευρώ τα δηλωθέντα εισοδήματα
Στον αντίποδα της μείωσης των δηλώσεων με παιδιά, τα εισοδήματα των φορολογουμένων εμφανίζουν σημαντική ονομαστική άνοδο.
Σύμφωνα με την επεξεργασία των στοιχείων της ΑΑΔΕ, το συνολικό δηλωθέν εισόδημα αυξήθηκε από 75,22 δισ. ευρώ το 2019 σε 115,93 δισ. ευρώ το 2025.
Η αύξηση ανήλθε σε 40,7 δισ. ευρώ ή 54,1%.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η ενίσχυση των μέσων εισοδημάτων στις δηλώσεις με παιδιά.
Στις δηλώσεις με ένα εξαρτώμενο τέκνο, το μέσο ετήσιο εισόδημα αυξήθηκε από 17.005 ευρώ το 2019 σε 26.858 ευρώ το 2025, σημειώνοντας άνοδο 57,9%.
Στις δηλώσεις με δύο παιδιά, το μέσο εισόδημα ενισχύθηκε από 19.876 σε 32.294 ευρώ, δηλαδή κατά 62,5%.
Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η ποσοστιαία αύξηση στις δηλώσεις με τρία παιδιά, όπου το μέσο εισόδημα ανέβηκε από 18.582 σε 31.844 ευρώ, καταγράφοντας άνοδο 71,4%.
Στις δηλώσεις με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά, το μέσο εισόδημα αυξήθηκε από 15.462 σε 24.433 ευρώ, δηλαδή κατά 58%.
Τέλος, στις δηλώσεις χωρίς εξαρτώμενα τέκνα το μέσο ετήσιο εισόδημα διαμορφώθηκε σε 14.008 ευρώ, από 9.850 ευρώ το 2019, παρουσιάζοντας αύξηση 42,2%.
Η μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδος του μέσου δηλωθέντος εισοδήματος καταγράφεται, συνεπώς, στις δηλώσεις με τρία παιδιά.
Πάντως, οι αυξήσεις αυτές είναι ονομαστικές και δεν ισοδυναμούν με αντίστοιχη βελτίωση της αγοραστικής δύναμης, δεδομένων των σημαντικών ανατιμήσεων που μεσολάβησαν στην εξεταζόμενη περίοδο.
Φόροι
Η άνοδος των εισοδημάτων συνοδεύτηκε από ακόμη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση του συνολικού φόρου εισοδήματος.
Ειδικότερα, ο φόρος που καταγράφεται στις δηλώσεις αυξήθηκε από 8,45 δισ. ευρώ το 2019 σε 13,87 δισ. ευρώ το 2025, δηλαδή κατά περίπου 5,41 δισ. ευρώ ή 64,1%.
Ετσι, η ποσοστιαία αύξηση του συνολικού φόρου υπερέβη κατά περίπου δέκα ποσοστιαίες μονάδες εκείνη των δηλωθέντων εισοδημάτων.
Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλε και η μη τιμαριθμοποίηση των φορολογικών κλιμακίων. Επειδή τα όρια της φορολογικής κλίμακας δεν προσαρμόζονταν στον πληθωρισμό, οι ονομαστικές αυξήσεις των αποδοχών μπορούσαν να μεταφέρουν μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων σε υψηλότερα κλιμάκια φορολόγησης.
Με απλά λόγια, ένας φορολογούμενος μπορούσε να πληρώνει περισσότερο φόρο, παρότι η αύξηση του μισθού ή της σύνταξής του απλώς κάλυπτε ένα μέρος της ακρίβειας.
Το φαινόμενο είναι γνωστό ως «δημοσιονομική ολίσθηση», χωρίς πάντως να μπορεί να προσδιοριστεί από τα συγκεντρωτικά στοιχεία ποιο ακριβώς μέρος της αύξησης των φόρων οφείλεται σε αυτό.
Ανά κατηγορία
Για τις δηλώσεις του 2025, ο υψηλότερος μέσος συνολικός φόρος εισοδήματος καταγράφεται στην κατηγορία με δύο εξαρτώμενα παιδιά, φτάνοντας τις 4.445 ευρώ, έναντι 2.796 ευρώ το 2019.
Στις δηλώσεις με τρία παιδιά ο μέσος φόρος αυξήθηκε από 2.527 σε 3.910 ευρώ, ενώ σε εκείνες με ένα παιδί από 2.227 σε 3.639 ευρώ.
Για τις δηλώσεις με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά, ο μέσος φόρος διαμορφώθηκε σε 2.657 ευρώ, έναντι 1.983 ευρώ το 2019.
Στις δηλώσεις χωρίς εξαρτώμενα τέκνα αυξήθηκε από 992 σε 1.575 ευρώ.
Τα ποσά αυτά αφορούν τον μέσο συνολικό φόρο που αναλογεί στις δηλώσεις και όχι τον πρόσθετο φόρο που προκύπτει κατά την εκκαθάρισή τους, μετά την αφαίρεση των φόρων που έχουν ήδη παρακρατηθεί.
Ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση
Η επταετής σύγκριση της ΑΑΔΕ αποκαλύπτει, τελικά, μια σημαντική αντίθεση: Τα δηλωθέντα εισοδήματα αυξάνονται αισθητά, ενώ ο αριθμός των δηλώσεων με εξαρτώμενα παιδιά μειώνεται, ιδιαίτερα στις πολυμελείς οικογένειες.
Η μείωση των καταγραφών εξαρτώμενων τέκνων κατά τουλάχιστον 231.885 και η υποχώρηση των δηλώσεων με παιδιά κατά περίπου 101.000 αποτελούν δύο ιδιαίτερα χαρακτηριστικές μεταβολές.
Την ίδια στιγμή, η ονομαστική αύξηση των οικογενειακών εισοδημάτων δεν αρκεί από μόνη της για να αποτυπώσει την πραγματική οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών, καθώς πρέπει να συνεκτιμηθούν το κόστος ζωής και οι φορολογικές επιβαρύνσεις.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη για ουσιαστική ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των οικογενειών και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των οικονομικών δυσκολιών που συνδέονται με την ανατροφή παιδιών.
| ΕΞΑΡΤΩΜΕΝΑ ΤΕΚΝΑ ΣΤΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ | |
| Ετος υποβολής | Αριθμός εξαρτώμενων τέκνων |
| 2019 | 2.266.268 |
| 2020 | 2.245.068 |
| 2021 | 2.245.958 |
| 2022 | 2.235.573 |
| 2023 | 2.197.786 |
| 2024 | 2.109.694 |
| 2025 | 2.034.383 |
| Μεταβολή 2019-2025 | -231.885 (-10,2%) |
| ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΑΝΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ | |||||
| Ετος υποβολής | 0 τέκνα | 1 τέκνο | 2 τέκνα | 3 τέκνα | 4+ τέκνα |
| 2019 | 5.116.035 | 622.109 | 582.796 | 121.091 | 27.013 |
| 2020 | 5.123.357 | 620.210 | 577.448 | 119.097 | 26.383 |
| 2021 | 5.184.508 | 621.426 | 578.435 | 118.962 | 25.948 |
| 2022 | 5.264.626 | 621.948 | 574.908 | 118.320 | 25.470 |
| 2023 | 5.237.753 | 619.747 | 563.177 | 115.772 | 24.416 |
| 2024 | 5.436.814 | 616.119 | 536.495 | 108.067 | 22.542 |
| 2025 | 5.644.220 | 618.122 | 512.261 | 100.732 | 20.918 |
| ΤΑ ΜΕΣΑ ΔΗΛΩΘΕΝΤΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ | |||||||
| Οικογένειες με | ΜΕΣΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ (€) | ||||||
| 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |
| 0 τέκνα | 9.850,27 | 10.323,60 | 10.239,08 | 10.660,89 | 11.688,00 | 13.159,53 | 14.008,01 |
| 1 τέκνο | 17.004,56 | 17.616,97 | 17.863,78 | 18.992,73 | 20.855,27 | 24.553,74 | 26.858,23 |
| 2 τέκνα | 19.876,04 | 20.505,93 | 21.828,41 | 22.924,35 | 25.276,54 | 29.514,73 | 32.294,49 |
| 3 τέκνα | 18.582,44 | 19.070,71 | 20.828,84 | 22.126,15 | 24.155,97 | 28.260,23 | 31.843,53 |
| 4+ τέκνα | 15.462,13 | 16.249,42 | 16.872,29 | 18.536,48 | 20.427,19 | 22.772,88 | 24.432,73 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 11.628,38 | 12.117,66 | 12.210,78 | 12.748,54 | 13.972,91 | 15.785,00 | 16.810,27 |
| ΟΙ ΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ | |||||||
| Οικογένειες με | ΜΕΣΟΣ ΦΟΡΟΣ (€) | ||||||
| 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |
| 0 τέκνα | 992,27 | 1.046,13 | 950,52 | 1.016,82 | 1.170,37 | 1.407,05 | 1.575,07 |
| 1 τέκνο | 2.227,24 | 2.295,39 | 2.149,65 | 2.354,36 | 2.651,78 | 3.257,24 | 3.639,30 |
| 2 τέκνα | 2.796,25 | 2.861,47 | 2.726,99 | 2.991,54 | 3.361,54 | 4.071,54 | 4.445,08 |
| 3 τέκνα | 2.526,77 | 2.563,73 | 2.372,89 | 2.641,21 | 2.912,04 | 3.529,25 | 3.910,42 |
| 4+ τέκνα | 1.983,36 | 2.090,14 | 1.702,91 | 1.968,17 | 2.109,40 | 2.473,85 | 2.657,27 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 1.306,42 | 1.360,27 | 1.250,93 | 1.347,40 | 1.532,62 | 1.827,11 | 2.010,67 |
Πηγή: ΑΑΔΕ, ετήσια στατιστικά στοιχεία φορολογικών δηλώσεων φυσικών προσώπων, για τα έτη υποβολής 2019-2025 (φορολογικά έτη 2018-2024)








