Όταν το άγχος γίνεται χρόνιο ή έντονο, αποτυπώνεται και στο δέρμα μας με τρόπο άμεσο και συχνά επώδυνο, με το έκζεμα να αποτελεί μία από τις πιο συχνές εκδηλώσεις αυτής της σύνδεσης.
Ο βιολογικός μηχανισμός του άγχους
Όπως αναφέρεται από την Cleveland Clinic, το στρες πυροδοτεί μια αλυσιδωτή αντίδραση στον οργανισμό. Η αρχή γίνεται με την έκκριση της κορτιζόλης. Αυτή η ορμόνη διαβρώνει τον προστατευτικό φραγμό του δέρματος, εμποδίζοντάς το να συγκρατεί υγρασία. Παράλληλα, το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά απελευθερώνοντας ισταμίνη, η οποία προκαλεί τη γνωστή φλεγμονή και τον έντονο κνησμό.
Η σύνδεση αυτή επιβεβαιώνεται από τη μελέτη των Arck et al. (Nature Reviews Immunology), η οποία αναδεικνύει πώς το άγχος διαταράσσει το μικροβίωμα του δέρματος. Όταν οι «καλοί» μικροοργανισμοί που μας προστατεύουν χάνουν την ισορροπία τους, η φλεγμονή βρίσκει έδαφος να εξαπλωθεί.
Άγχος και έκζεμα -Ένας φαύλος κύκλος
Το έκζεμα συνήθως δεν επηρεάζει μόνο το δέρμα, αλλά συνολικά την ποιότητα της καθημερινότητας. Στο δέρμα εμφανίζονται έντονη ξηρότητα, κοκκινίλες, εξανθήματα και μια τραχιά υφή που με τον χρόνο γίνεται πιο έντονη. Παράλληλα, η επίμονη φαγούρα δεν είναι απλώς ενοχλητική. Διαταράσσει τον ύπνο, προκαλεί συνεχή ενόχληση μέσα στη μέρα και αυξάνει την ένταση και την κούραση. Όταν τα σημάδια είναι ορατά, πολλοί άνθρωποι γίνονται πιο επιφυλακτικοί στις κοινωνικές επαφές τους, κάτι που σταδιακά μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση και την καθημερινή τους δραστηριότητα.
Έτσι, δημιουργείται μια παγίδα: το στρες φέρνει έκζεμα και το έκζεμα γεννά περισσότερο στρες. Σύμφωνα δε με τα στοιχεία της National Eczema Association, πάνω από το 30% των ασθενών υποφέρουν ταυτόχρονα από άγχος ή κατάθλιψη.
Νέα δεδομένα για το χρόνιο στρες
Μια σημαντική μελέτη από τον Δρ. Φέρνταους Ντάμπαρ, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι, εξηγεί ότι ενώ το σύντομο στρες μπορεί να κινητοποιήσει το σώμα, το χρόνιο στρες καταστέλλει τις αμυντικές λειτουργίες και αυξάνει την «ευαισθησία» του δέρματος στις εξάρσεις.
Επιπλέον, έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Journal of Investigative Dermatology δείχνει ότι το στρες επηρεάζει την παραγωγή κεραμιδίων (λιπιδίων), τα οποία είναι απαραίτητα για τη συνοχή του δέρματος. Χωρίς αυτά, το δέρμα «ραγίζει» πιο εύκολα.
Διαχείριση και πρόληψη
Το έκζεμα προειμένου να αντιμετωπιστεί, απαιτεί μια ολιστική ματιά. Η διαχείριση της καθημερινής πίεσης είναι εξίσου σημαντική με την εφαρμογή μιας ενυδατικής κρέμας. Η ήπια άσκηση μειώνει την κορτιζόλη, ενώ ο επαρκής ύπνος δίνει χρόνο στα κύτταρα να αναγεννηθούν.
Οι ειδικοί προτείνουν τη χρήση ενός ημερολογίου εξάρσεων. Σημειώνοντας πότε χειροτερεύει το έκζεμα και τι συνέβη εκείνη τη μέρα, μπορείτε να εντοπίσετε τα δικά σας ψυχολογικά «κλειδιά» που πυροδοτούν το πρόβλημα. Το έκζεμα δεν είναι απλώς μια πάθηση του δέρματος, αλλά ένα σήμα του οργανισμού ότι η εσωτερική μας ισορροπία χρειάζεται φροντίδα.
