Οι ημέρες με ακραία ζέστη και πολύ υψηλές θερμοκρασίες είναι δύσκολες για όλους. Για τους ανθρώπους όμως που πάσχουν από χρόνια νοσήματα, ο καύσωνας μπορεί να αποτελέσει πραγματική απειλή για την υγεία.

Μελέτες έχουν δείξει ότι κατά τη διάρκεια περιόδων ακραίας ζέστης, αυξάνονται οι επισκέψεις στα τμήματα επειγόντων περιστατικών, οι νοσηλείες αλλά και οι θάνατοι ατόμων με καρδιαγγειακά, αναπνευστικά, μεταβολικά και νευρολογικά νοσήματα.

Όπως εξηγεί ο Robert Meade, ερευνητής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας Harvard T.H. Chan, η ζέστη αναγκάζει τον οργανισμό να δουλεύει εντονότερα για να διατηρήσει σταθερή τη θερμοκρασία του σώματος. Όταν κάποια όργανα ή συστήματα ήδη υπολειτουργούν, λόγω μιας χρόνιας πάθησης, αυτή η επιπλέον επιβάρυνση μπορεί να προκαλέσει επιδείνωση των συμπτωμάτων ή ακόμη και σοβαρές επιπλοκές.

Αρθρίτιδα και ουρική αρθρίτιδα

Η ζέστη, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από αυξημένη υγρασία, μπορεί να ενισχύσει τη φλεγμονή στις αρθρώσεις, προκαλώντας περισσότερο πόνο, πρήξιμο και δυσκαμψία σε άτομα με οστεοαρθρίτιδα. Στην ουρική αρθρίτιδα, η αφυδάτωση αυξάνει τη συγκέντρωση ουρικού οξέος στο αίμα, ευνοώντας τον σχηματισμό κρυστάλλων στις αρθρώσεις και την εκδήλωση επώδυνων κρίσεων.

Νεφροπάθεια και πέτρες στους νεφρούς

Οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης, με αποτέλεσμα τα ούρα να γίνονται πιο συμπυκνωμένα και να ευνοείται ο σχηματισμός λίθων στους νεφρούς. Για τα άτομα με χρόνια νεφρική νόσο, η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη. Η μειωμένη αιμάτωση των νεφρών κατά τη διάρκεια της ζέστης και οι διαταραχές στην ισορροπία υγρών και ηλεκτρολυτών μπορεί να επιταχύνουν την επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας.

Άσθμα και ΧΑΠ

Ο πολύ ζεστός αέρας μπορεί να προκαλέσει στένωση των αεραγωγών, αυξάνοντας τον κίνδυνο κρίσεων άσθματος ή παροξύνσεων της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ). Παράλληλα, οι ημέρες με υψηλές θερμοκρασίες συνοδεύονται συχνά από αυξημένα επίπεδα όζοντος, ατμοσφαιρικής ρύπανσης, γύρης και μούχλας, παράγοντες που επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο το αναπνευστικό σύστημα.

Λύκος

Τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να σχετίζονται με συχνότερες εξάρσεις του συστηματικού ερυθηματώδους λύκου. Οι ασθενείς ενδέχεται να εμφανίσουν εντονότερο πόνο στις αρθρώσεις, εξανθήματα, κόπωση και άλλα συμπτώματα.  Πολλοί δε, παρουσιάζουν αυξημένη ευαισθησία στην ηλιακή ακτινοβολία, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη σχολαστική αντηλιακή προστασία.

Διαβήτης

Οι υψηλές θερμοκρασίες δυσκολεύουν τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Η αυξημένη κυκλοφορία του αίματος μπορεί να επιταχύνει την απορρόφηση της ινσουλίνης και να προκαλέσει υπογλυκαιμία, ενώ η αφυδάτωση μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του σακχάρου.

Οι ειδικοί συστήνουν στους ανθρώπους με διαβήτη να μετρούν συχνότερα το σάκχαρό τους κατά τις πολύ ζεστές ημέρες.

Σκλήρυνση κατά πλάκας

Η αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος μπορεί να επιδεινώσει προσωρινά τα συμπτώματα της σκλήρυνσης κατά πλάκας, φαινόμενο γνωστό ως Uhthoff’s phenomenon. Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν εντονότερη κόπωση, μυϊκή αδυναμία, μούδιασμα και δυσκολίες στη συγκέντρωση, συμπτώματα που συνήθως υποχωρούν όταν το σώμα επανέλθει σε φυσιολογική θερμοκρασία.

Καρδιαγγειακά νοσήματα

Όταν κάνει ζέστη, η καρδιά εργάζεται περισσότερο για να αποβάλει θερμότητα μέσω του δέρματος. Για άτομα με στεφανιαία νόσο ή καρδιακή ανεπάρκεια αυτή η επιπλέον καταπόνηση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου ή απορρύθμισης της καρδιακής λειτουργίας, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει αφυδάτωση.

Ημικρανία

Οι μεταβολές της θερμοκρασίας, η έντονη ηλιοφάνεια, η ατμοσφαιρική ρύπανση, η αφυδάτωση αλλά και η κακή ποιότητα ύπνου, αποτελούν γνωστούς εκλυτικούς παράγοντες κρίσεων ημικρανίας. Για τον λόγο αυτό, πολλοί ασθενείς αναφέρουν συχνότερα επεισόδια κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές

Οι πολύ ζεστές ημέρες έχουν συσχετιστεί με περισσότερες επισκέψεις στα επείγοντα για προβλήματα ψυχικής υγείας, αλλά και με αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονικότητας.

Η ίδια η θερμική καταπόνηση, οι διαταραχές του ύπνου και η δυσκολία του οργανισμού να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του, φαίνεται ότι επιβαρύνουν άτομα με κατάθλιψη ή αγχώδεις διαταραχές. Επιπλέον, ορισμένα αντικαταθλιπτικά μπορεί να αυξάνουν την ευαισθησία στην αφυδάτωση και στην υπερθέρμανση.

Πώς μπορείτε να προστατευθείτε

Οι ειδικοί συνιστούν στα άτομα με χρόνια νοσήματα να λαμβάνουν πρόσθετα μέτρα προστασίας κατά τη διάρκεια του καύσωνα:

• Να πίνουν αρκετά υγρά, σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες του γιατρού τους.
• Να παραμένουν σε δροσερούς ή κλιματιζόμενους χώρους τις ώρες της έντονης ζέστης.
• Να φορούν ελαφριά, ανοιχτόχρωμα και διαπνέοντα ρούχα.
• Να αποφεύγουν την πολύωρη έκθεση στον ήλιο.
• Να μην παραλείπουν γεύματα και να φροντίζουν για επαρκή ύπνο.
• Να συζητούν εγκαίρως με τον θεράποντα γιατρό τους, αν χρειάζεται προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής κατά τη διάρκεια των υψηλών θερμοκρασιών.