Το πόρισμα με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις που παραδόθηκε στο υπουργείο Εργασίας αναφέρει ότι στην Ελλάδα οι γυναίκες αμείβονται κατά μέσο όρο 13,6% λιγότερο από τους άνδρες, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ενωση οι μέσες αμοιβές των γυναικών  υπολείπονται κατά 12% από εκείνες των ανδρών. Με βάση το πόρισμα το υπουργείο επεξεργάζεται τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου το οποίο μπαίνει στην τελική ευθεία.

Οι αλλαγές που ετοιμάζονται θα επικεντρωθούν σε μια δέσμη υποχρεώσεων που θα πρέπει να τηρούν οι εργοδότες ώστε να υπηρετείται η βασική αρχή της κοινοτικής οδηγίας για ίση αμοιβή ανδρών – γυναικών  κατά την παροχή της ίδιας εργασίας. Οι κυοφορούμενες ρυθμίσεις συζητήθηκαν σε σύσκεψη που είχε χθες η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως με τους εκπροσώπους των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων.

Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου, οι εργαζόμενοι αποκτούν το δικαίωμα να ελέγχουν το επίπεδο των αμοιβών στην επιχείρηση που εργάζονται για να διαπιστώσουν αν υφίστανται διακρίσεις στις αμοιβές για την παροχή της ίδιας εργασίας ή την παροχή εργασίας ίσης αξίας. Αν οι μισθολογικές διαφορές είναι πάνω του 5% τότε οι εργοδότες θα πρέπει να προβούν σε διορθώσεις, δηλαδή σε αυξήσεις μισθών για να καλύψουν τη διαφορά. Σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει συμμόρφωση στη διόρθωση του χάσματος στις αμοιβές η ευρωπαϊκή οδηγία δίνει το δικαίωμα στους εργαζόμενους να διεκδικούν αποζημίωση

Εξίσωση μισθών: Οι βασικές υποχρεώσεις των εργοδοτών είναι:

*Να αναγράφουν –όταν αναζητούν προσωπικό μέσω αγγελίας- το αρχικό επίπεδο αμοιβής ή το εύρος της είτε μέσα στην αγγελία είτε πριν από τη συνέντευξη.Παράλληλα, απαγορεύεται να ζητούν πληροφορίες για τις προηγούμενες αποδοχές του υποψηφίου.

*Να χορηγούν στους εργαζομένους πληροφορίες σχετικά με το ατομικό επίπεδο αμοιβής και τα μέσα επίπεδα αμοιβής, κατανεμημένα ανά φύλο και ανά κατηγορία εργαζομένων που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας με αυτούς κατόπιν αιτήματος του εργαζομένου.

*Να καθιστούν εύκολα προσβάσιμα στους εργαζόμενους και στους εκπροσώπους τους, στις αρμόδιες αρχές, ιδίως στον Συνήγορο του Πολίτη ως φορέα ισότητας και στα Δικαστήρια τα αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια που χρησιμοποιούν για τον καθορισμό της αμοιβής, των επιπέδων αμοιβής και της μισθολογικής εξέλιξης των εργαζομένων. Οι εργοδότες που απασχολούν λιγότερους από 50 εργαζόμενους δύνανται να μην εφαρμόζουν την προβλεπόμενη υποχρέωση πληροφόρησης που σχετίζεται με την μισθολογική εξέλιξη των εργαζομένων τους.

*Να διαθέτουν μισθολογικές δομές, δηλαδή έγγραφες, τεκμηριωμένες μεθοδολογίες ή διαδικασίες συγκριτικής αξιολόγησης των θέσεων εργασίας, προκειμένου να διασφαλισθεί η ίση αμοιβή για όμοια ή ίσης αξίας εργασία.

Προβλέπεται δε κοινή αξιολόγηση και διόρθωση των αμοιβών όταν σωρευτικά συντρέχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) η υποβολή μισθολογικών στοιχείων καταδεικνύει διαφορά στο μέσο επίπεδο αμοιβής μεταξύ γυναικών και ανδρών εργαζομένων τουλάχιστον πέντε τοις εκατό 5%, β) η διαφορά αυτή δεν δικαιολογείται με αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, και γ) οι εργοδότες δεν έχουν προβεί σε διόρθωση της διαφοράς εντός 6 μηνών από την υποβολή των στοιχείων.

Οι αρμόδιες αρχές, και ιδίως το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, λαμβάνουν ιδιαίτερη μέριμνα για την παροχή στήριξης, με τη μορφή τεχνικής βοήθειας και κατάρτισης, σε επιχειρήσεις με λιγότερους από 250 εργαζόμενους,  και ιδίως σε εκείνες που απασχολούν λιγότερους από 50 εργαζόμενους, δηλ. στις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, και στους εκπροσώπους των εργαζομένων τους, με σκοπό τη διευκόλυνση της συμμόρφωσής των επιχειρήσεων προς όλες τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον παρόντα νόμο και της εφαρμογή, εφόσον το επιλέγουν, των υποχρεώσεων που τίθενται σε εθελοντική βάση για τις συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων.

Σε κάθε περίπτωση που υφίσταται διάκριση στις αμοιβές λόγω φύλλου εναπόκειται στον εργοδότη να αποδείξει ότι δεν υπήρξε τέτοια διάκριση.

Τι είναι το «μισθολογικό χάσμα»

Ως μισθολογικό χάσμα θεωρείται η διαφορά στα μέσα επίπεδα αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών που εργάζονται στον ίδιο εργοδότη. Το μισθολογικό χάσμα αφορά κατά κανόνα τις γυναίκες εργαζόμενες στον ιδιωτικό τομέα και δη, όσες εργάζονται χωρίς να  υπάγονται σε κάποια συλλογική σύμβαση εργασίας.

Στο Δημόσιο το χάσμα δεν υφίσταται καθώς  οι υπάλληλοι (άνδρες και γυναίκες) διέπονται ως προς το μισθολογικό τους καθεστώς από τις διατάξεις του ενιαίου μισθολογίου που είναι κοινές για όλους, χωρίς διακρίσεις. Το μισθολογικό χάσμα για τις εργαζόμενες γυναίκες του ιδιωτικού τομέα επιβεβαιώνεται και από τα πιο πρόσφατα στοιχεία που προέρχονται από τις μισθολογικές καταστάσεις 2,7 εκατ. μισθωτών πλήρους απασχόλησης όπως καταγράφονται στις ΑΠΔ του ΕΦΚΑ για τον Ιούνιο του 2025. Σύμφωνα με τις ΑΠΔ ο μέσος μισθός των γυναικών πλήρους απασχόλησης τον Ιούνιο του 2025 ανερχόταν σε 1.329,71 ευρώ και υπολείπονταν κατά 13,3% των ανδρών που είχαν μέση μηνιαία αμοιβή 1.532,59 ευρώ.

Το χάσμα των αμοιβών δεν είμαι μόνο στους μισθούς αλλά περνάει και στις συντάξεις. Το συνταξιοδοτικό χάσμα το 2023 στις γυναίκες ηλικίας 65-79 ετών ανήλθε στο 22,6% έναντι του 39,2% που ήταν το 2010. Αυτό σημαίνει ότι οι συντάξεις των γυναικών ήταν 22,6% μικρότερες έναντι των συντάξεων των ανδρών. Ο μέσος όρος του συνταξιοδοτικού χάσματος στην Ε.Ε. ήταν 25,3%. Με μισθολογικό χάσμα στις αμοιβές των ανδρών – γυναικών άνω του 12% είναι κατά αύξουσα σειρά οι εξής χώρες: Γαλλία, Κύπρος, Κάτω  Χώρες, Βουλγαρία, Ελλάδα, Δανία, Σλοβακία, Φινλανδία, Εσθονία, Γερμανία, Ουγγαρία, Τσεχία, Αυστρία, Λετονία.

Διαφορές ανά επάγγελμα

Το μισθολογικό χάσμα διαφοροποιείται ανά επάγγελμα. Ενδεικτικά στις σχετικές με την ανθρώπινη υγεία και την κοινωνική μέριμνα δραστηριότητες το 2023 ανήλθε σε 14,6% ενώ στις διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες σε 7,9%. Από τα στατιστικά δεδομένα προκύπτει ότι στην  Ε.Ε. διαχρονικά οι γυναίκες υστερούν ως προς τις αμοιβές, ως προς την ανάληψη θέσεων ευθύνης, και ως προς τα ποσοστά απασχόλησης και ανεργίας. Ειδικότερα, οι γυναίκες υπερεκπροσωπούνται στις άτυπες μορφές απασχόλησης που αμείβονται λιγότερο, ενώ υποεκπροσωπούνται στις θέσεις ευθύνης και στις υψηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας.