Οι αγωνιστές υποδοχέα GLP-1 είναι φάρμακα που μειώνουν την όρεξη, επιβραδύνουν τη γαστρική κένωση και αυξάνουν το αίσθημα κορεσμού. Χρησιμοποιούνται ολοένα περισσότερο σε νέους με παχυσαρκία και διαβήτη τύπου 2.
Νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Childhood Obesity, εξέτασε πόσο συχνά εμφανίζονταν διατροφικές ανεπάρκειες μετά την έναρξη θεραπείας με GLP-1, αλλά και πόσο έγκαιρα οι έφηβοι λάμβαναν επαγγελματική διατροφική φροντίδα.
«Μεταξύ 2.031 ασθενών ηλικίας 10–17 ετών, το 16,8% εμφάνισε διατροφική ανεπάρκεια ή σχετική επιπλοκή μέσα σε έναν χρόνο, συχνότερα ανεπάρκεια βιταμίνης D. Η διατροφική θεραπεία ή συμβουλευτική δεν ήταν συχνή και συχνά καθυστερούσε. Ωστόσο, η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει ότι η θεραπεία GLP-1 προκάλεσε τις ανεπάρκειες», επισημαίνει η Δήμητρα Ευθυμιοπούλου, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος.
Φάρμακα GLP-1 – Τα βασικά ευρήματα
Σύμφωνα με τα δεδομένα της μελέτης:
- το 10,2% εμφάνισε τουλάχιστον μία διατροφική ανεπάρκεια ή σχετική επιπλοκή μέσα σε έξι μήνες,
- το ποσοστό έφτασε το 16,8% στους 12 μήνες,
- η ανεπάρκεια βιταμίνης D ήταν η συχνότερη και καταγράφηκε στο 12,4%,
- αφυδάτωση εμφάνισε το 2,6%,
- διατροφική αναιμία το 1,5%,
- σιδηροπενική αναιμία το 1,4%,
- και απώλεια μυϊκής μάζας το 0,8%.
Η μελέτη ήταν αναδρομική και βασίστηκε σε ασφαλιστικά δεδομένα στις ΗΠΑ από το 2017 έως το 2022. Περιέλαβε εφήβους 10–17 ετών που ξεκίνησαν για πρώτη φορά θεραπεία με αγωνιστή υποδοχέα GLP-1 και δεν είχαν καταγεγραμμένη διατροφική ανεπάρκεια το προηγούμενο εξάμηνο.
Η βιταμίνη D ήταν το συχνότερο εύρημα
Η ανεπάρκεια βιταμίνης D ξεχώρισε σαφώς. Στους έξι μήνες είχε καταγραφεί στο 7,6% των ασθενών και στον έναν χρόνο στο 12,4%.
Η κ. Ευθυμιοπούλου τονίζει ότι η διατροφική επάρκεια έχει ιδιαίτερη σημασία στην εφηβεία, καθώς οι ανάγκες σε ενέργεια, πρωτεΐνες, βιταμίνες και μέταλλα είναι αυξημένες λόγω ανάπτυξης, εφηβείας, οστικής ωρίμανσης και αύξησης της μυϊκής μάζας.
Οι αγωνιστές GLP-1 μπορούν να περιορίσουν την πρόσληψη τροφής, λόγω της μειωμένης όρεξης και του αυξημένου κορεσμού. Αυτός είναι ένας επιπλέον λόγος για στενή διατροφική παρακολούθηση.
Ωστόσο, η μελέτη δεν διέθετε στοιχεία για την πραγματική πρόσληψη τροφής ούτε εργαστηριακές μετρήσεις. Επομένως, δεν μπορεί να αποδειχθεί ότι η μειωμένη πρόσληψη ήταν η αιτία των ανεπαρκειών ούτε ότι ορισμένες από αυτές δεν προϋπήρχαν.
Η διατροφική συμβουλευτική συχνά καθυστερούσε
Μόνο το 5,8% των εφήβων είχε καταγεγραμμένη επίσκεψη για διατροφική φροντίδα μέσα στον πρώτο μήνα από την έναρξη της θεραπείας.
Το ποσοστό αυξήθηκε:
- στο 14,7% στις 90 ημέρες,
- στο 23,3% στις 180 ημέρες,
- και στο 38,3% μέσα σε έναν χρόνο.
Σε όσους έλαβαν διατροφική φροντίδα, η πρώτη επίσκεψη πραγματοποιήθηκε κατά μέσο όρο 149 ημέρες μετά την έναρξη της φαρμακευτικής αγωγής, δηλαδή σχεδόν πέντε μήνες αργότερα.
Οι συγγραφείς θεωρούν ότι αυτό μπορεί να αποτελεί χαμένη ευκαιρία για έγκαιρη διατροφική υποστήριξη, χωρίς όμως να μπορούν να εξηγήσουν γιατί η παρακολούθηση καθυστερούσε. Πιθανοί λόγοι είναι η περιορισμένη πρόσβαση σε επαγγελματίες διατροφής, η ασφαλιστική κάλυψη ή η επιλογή του ίδιου του ασθενούς.
Γιατί όσοι είχαν διατροφική φροντίδα εμφάνιζαν περισσότερες ανεπάρκειες
Ένα εύρημα που αρχικά φαίνεται παράδοξο ήταν ότι οι έφηβοι που είχαν επισκεφθεί επαγγελματία διατροφής εμφάνιζαν συχνότερα καταγεγραμμένες ανεπάρκειες.
Στον έναν χρόνο, το 23,2% όσων είχαν λάβει διατροφική φροντίδα είχε καταγεγραμμένη ανεπάρκεια ή σχετική επιπλοκή, έναντι 14,8% όσων δεν είχαν τέτοια επίσκεψη.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η διατροφική συμβουλευτική προκάλεσε το πρόβλημα. Είναι πιθανό οι ασθενείς να παραπέμφθηκαν επειδή είχε ήδη εντοπιστεί ανεπάρκεια ή η πιο στενή παρακολούθηση να οδήγησε στην αναγνώριση προβλημάτων που μέχρι τότε δεν είχαν διαγνωστεί.
Τι δείχνει και τι δεν δείχνει η μελέτη
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα φάρμακα GLP-1 προκαλούν διατροφικές ανεπάρκειες στους εφήβους.
Αυτό που δείχνει είναι ότι:
- η διατροφή χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή όταν ένας έφηβος ξεκινά θεραπεία GLP-1,
- η έγκαιρη διατροφική αξιολόγηση και παρακολούθηση μπορεί να είναι σημαντική,
- δεν προκύπτει ότι όλοι οι ασθενείς χρειάζονται συμπληρώματα,
- και η μελέτη δεν εξέτασε συγκεκριμένες στρατηγικές συμπληρωμάτων.
«Μεταξύ 2.031 εφήβων στις ΗΠΑ που ξεκίνησαν αγωνιστές υποδοχέα GLP-1, σχεδόν ένας στους έξι είχε διάγνωση διατροφικής ανεπάρκειας ή σχετικής επιπλοκής μέσα σε έναν χρόνο. Η ανεπάρκεια βιταμίνης D ήταν μακράν το συχνότερο εύρημα, ενώ η καταγεγραμμένη διατροφική φροντίδα ήταν περιορισμένη και συχνά άρχιζε μήνες μετά την έναρξη της φαρμακευτικής αγωγής», καταλήγει η κ. Ευθυμιοπούλου.
Όπως επισημαίνει, τα αποτελέσματα ενισχύουν την ανάγκη να εξεταστεί αν η διατροφική αξιολόγηση πρέπει να ενσωματώνεται νωρίτερα στην παιδιατρική θεραπεία GLP-1, χωρίς όμως να εξάγονται συμπεράσματα αιτιότητας από μια μελέτη ασφαλιστικών δεδομένων.
