Ο καρκίνος του πνεύμονα μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, εάν διαγνωστεί νωρίς, πριν αναπτυχθεί σημαντικά και πριν εξαπλωθεί σε παρακείμενους ιστούς. Σε αυτό μπορεί να συμβάλλει ο προσυμπτωματικός έλεγχος, δηλαδή η προληπτική εξέταση των πνευμόνων σε άτομα υψηλού κινδύνου πριν εκδηλώσουν συμπτώματα της νόσου.
Αυτό είναι σημαντικό διότι όταν ο καρκίνος του πνεύμονα προκαλεί συμπτώματα, συνήθως είναι προχωρημένος. Με τον προσυμπτωματικό έλεγχο μπορεί να ανιχνευθεί σε πιο πρώιμο στάδιο, όταν η επιτυχημένη καταπολέμησή του είναι πιο πιθανή.
Ο προσυμπτωματικός έλεγχος συνίσταται σε μία αξονική τομογραφία με χαμηλή δόση ακτινοβολίας (low dose CT). Η εξέταση συνιστάται σε ορισμένους μεσήλικες και ηλικιωμένους νυν και πρώην καπνιστές.
Μελέτες έχουν δείξει πως όταν εξετάζονται προληπτικά άτομα υψηλού κινδύνου για καρκίνο του πνεύμονα, οι θάνατοι από τη νόσο μπορούν να μειωθούν κατά 24% μέσα σε μόλις μία δεκαετία. Και αυτό διότι επτά στους δέκα όγκους ανιχνεύονται νωρίτερα απ’ ό,τι δίχως τις προληπτικές εξετάσεις.
Δυστυχώς, όπως ισχύει για όλα τα ιατρικά θέματα, έτσι και ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του πνεύμονα περιβάλλεται από μύθους, που μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνοι. Ειδικοί από το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Πνεύμονα (ELF) παραθέτουν την αλήθεια για πέντε από τους πιο συνηθισμένους.
Μύθος 1: Μόνο όποιος δεν αισθάνεται καλά πρέπει να κάνει την προληπτική αξονική
Η αλήθεια: Όπως προαναφέρθηκε, ο καρκίνος του πνεύμονα προκαλεί συνήθως συμπτώματα όταν είναι προχωρημένος. Η προληπτική εξέταση συνιστάται σε ανθρώπους που αισθάνονται καλά, αλλά διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να τον εκδηλώσουν λόγω ηλικίας και ιστορικού καπνίσματος.
Επομένως δεν χρειάζεται να περιμένετε έως ότου αναπτύξετε συμπτώματα, για να σπεύσετε να εξετασθείτε. Αντιθέτως, πρέπει να μην έχετε συμπτώματα.
Μύθος 2: Η ακτινοβολία της αξονικής είναι επικίνδυνη
Η αλήθεια: Η δόση της ακτινοβολίας που χρησιμοποιείται για τον προσυμπτωματικό έλεγχο για καρκίνο του πνεύμονα, είναι πολύ χαμηλή. Τα δε οφέλη από αυτόν, υπερτερούν μακράν των όποιων κινδύνων από την ακτινοβολία.
Μύθος 3: Ο προσυμπτωματικός έλεγχος ανιχνεύει μόνον καρκινικούς όγκους
Η αλήθεια: Ο καρκίνος του πνεύμονα δεν είναι η μοναδική ασθένεια που μπορεί να διαγνωστεί με την χαμηλής δόσης αξονική τομογραφία. Μπορούν να διαγνωστούν και άλλες παθήσεις, όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), το εμφύσημα, η πνευμονική ίνωση. Όπως ισχύει για τον καρκίνο, έτσι και γι’ αυτές τις ασθένειες η πρώιμη διάγνωση μπορεί να κάνει τη διαφορά στην αντιμετώπισή τους.
Μύθος 4: Αν βρεθεί κάτι, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί
Η αλήθεια: Ο καρκίνος του πνεύμονα δεν είναι ανίατος. Η πρόγνωσή του εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται το μέγεθος και το στάδιό του. Σε γενικές γραμμές, όσο πιο μικρός και λιγότερο εκτεταμένος είναι, τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν να καταπολεμηθεί.
Ένας καρκινικός όγκος με μέγεθος κάτω από 1 εκατοστό, π.χ., που δεν έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες, μπορεί να έχει ποσοστό επιβίωσης 90%. Αν όμως έχει μέγεθος 2-3 εκατοστά, το αντίστοιχο ποσοστό μειώνεται στο 80%. Είναι ακόμα χαμηλότερο αν ο όγκος έχει εξαπλωθεί – και όσο πιο ανεπτυγμένος είναι, τόσο λιγότερο ευνοϊκή είναι η πρόγνωση.
Ο προσυμπτωματικός έλεγχος μπορεί επίσης να ανιχνεύσει αλλοιώσεις που δεν είναι καρκινικές. Επομένως, είτε βρεθεί κάτι σοβαρό είτε κάτι αβλαβές, θα έχετε περισσότερες πληροφορίες και περισσότερες επιλογές για το τι θα ακολουθήσει.
Μύθος 5: Φταίει όποιος ανήκει στις ομάδες υψηλού κινδύνου, επειδή κάπνιζε
Η αλήθεια: Ο προσυμπτωματικός έλεγχος δεν γίνεται για να ασκηθεί κριτική ή να αποδοθούν ευθύνες. Ει μη τι άλλο, η νικοτίνη είναι εξαιρετικά εθιστική ουσία και οι εταιρείες προωθούν το κάπνισμα όσο πιο εντατικά μπορούν, ακόμα και με έμμεσους τρόπους, για να το ενθαρρύνουν.
Ο προσυμπτωματικός έλεγχος, όμως, διενεργείται για να φροντίσετε την υγεία σας και για να εντοπιστεί εγκαίρως τυχόν καρκίνος του πνεύμονα. Επιπλέον, οι ιατροί μπορούν να σας φέρουν σε επαφή με τα Ιατρεία Διακοπής του καπνίσματος, για να σας βοηθήσουν να απαλλαγείτε από το τσιγάρο.
