Η καθιστική εργασία δεν επηρεάζει μόνο τη φυσική κατάσταση, αλλά φαίνεται να συνδέεται και με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου, σύμφωνα με μελέτη.
Η καθιστική εργασία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την υγεία στη σύγχρονη εποχή, ιδιαίτερα για τους εργαζόμενους γραφείου που περνούν πολλές ώρες μπροστά από έναν υπολογιστή.
Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open έρχεται να ενισχύσει τις ανησυχίες των ειδικών, συνδέοντας την παρατεταμένη καθιστική εργασία με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου και καρδιαγγειακών παθήσεων.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα άτομα που παραμένουν καθιστά στο μεγαλύτερο μέρος της εργάσιμης ημέρας παρουσιάζουν 16% υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας από κάθε αιτία και 34% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά νοσήματα σε σύγκριση με όσους δεν εργάζονται κυρίως καθιστοί.
Η έρευνα βασίστηκε σε στοιχεία από περισσότερους από 480.000 ανθρώπους, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για σχεδόν 13 χρόνια. Οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, το μορφωτικό επίπεδο, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), διαπιστώνοντας ότι η καθιστική εργασία συνδέεται ανεξάρτητα με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν όσα είναι ήδη γνωστά για τις επιπτώσεις της αδράνειας στον οργανισμό. Η πολύωρη καθιστική στάση έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακών παθήσεων και μεταβολικών διαταραχών.
Ακόμη και λίγα λεπτά κίνησης μπορούν να βοηθήσουν
Τα καλά νέα είναι ότι δεν απαιτούνται απαραίτητα έντονες προπονήσεις για να μειωθούν οι κίνδυνοι. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι ακόμη και σύντομα διαλείμματα κίνησης κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορούν να έχουν θετικά αποτελέσματα.
Ενδεικτικά, έρευνα του Πανεπιστημίου Κολούμπια έδειξε ότι πέντε λεπτά αργού περπατήματος κάθε μισή ώρα μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις αυξήσεις του σακχάρου στο αίμα μετά τα γεύματα. Ακόμη και ένα λεπτό δραστηριότητας ανά μισή ώρα φάνηκε να συμβάλλει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης.
Παράλληλα, άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι η αντικατάσταση μόλις 30 λεπτών καθιστικής συμπεριφοράς με ελαφριά δραστηριότητα, όπως το περπάτημα ή η ορθοστασία, σχετίζεται με βελτιώσεις στον ΔΜΣ και στα επίπεδα χοληστερόλης.
Πόση άσκηση χρειάζεται;
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι οι ενήλικες θα πρέπει να επιδιώκουν τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα, δηλαδή περίπου 20 έως 30 λεπτά ημερησίως.
Ωστόσο, ακόμη και όσοι δεν μπορούν να φτάσουν αυτόν τον στόχο φαίνεται να αποκομίζουν οφέλη. Σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα, μόλις 75 λεπτά μέτριας άσκησης την εβδομάδα συνδέονται με 23% χαμηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου, καθώς και με μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και καρκίνου.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα άτομα που περνούν πολλές ώρες καθιστά στην εργασία τους μπορούν να αντισταθμίσουν μέρος του αυξημένου κινδύνου προσθέτοντας περίπου 15 έως 30 λεπτά επιπλέον σωματικής δραστηριότητας καθημερινά.
Πρακτικοί τρόποι για περισσότερη κίνηση μέσα στη μέρα
Οι ειδικοί προτείνουν μικρές αλλά σταθερές αλλαγές στην καθημερινότητα:
- Σηκωθείτε από την καρέκλα κάθε 30 έως 60 λεπτά.
- Κάντε σύντομα διαλείμματα για περπάτημα στο γραφείο ή στο σπίτι.
- Χρησιμοποιήστε τις σκάλες αντί για το ασανσέρ.
- Παρκάρετε λίγο πιο μακριά από τον προορισμό σας.
- Συνδυάστε τηλεφωνικές κλήσεις με περπάτημα.
- Εντάξτε απλές διατάσεις και ασκήσεις κινητικότητας στην εργάσιμη ημέρα.
- Ρυθμίστε υπενθυμίσεις στο κινητό ή τον υπολογιστή για να αποφεύγετε τη συνεχή ακινησία.
Η άσκηση παραμένει απαραίτητη ακόμη και με φαρμακευτική αγωγή
Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα φάρμακα για την παχυσαρκία, τον διαβήτη ή άλλες χρόνιες παθήσεις δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη σωματική δραστηριότητα. Η τακτική κίνηση αποτελεί βασικό πυλώνα πρόληψης και διατήρησης της υγείας, ενώ τα οφέλη της επεκτείνονται πέρα από τον έλεγχο του σωματικού βάρους, συμβάλλοντας στην καλύτερη καρδιαγγειακή λειτουργία, τη μεταβολική υγεία και τη συνολική ποιότητα ζωής.
Το βασικό μήνυμα της μελέτης είναι σαφές: η πολύωρη καθιστική εργασία έχει κόστος για την υγεία, όμως ακόμη και μικρές, συστηματικές «δόσεις» κίνησης μέσα στην ημέρα μπορούν να μειώσουν σημαντικά τους σχετικούς κινδύνους.
